IV SA/Gl 71/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Miliczek - Ciszewska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia[...]r. Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy decyzję – rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...] r. w przedmiocie zwolnienia D. B. ze służby w Policji. W uzasadnieniu wskazał, że wymienionym rozkazem personalnym Komendant Powiatowy Policji w W. - na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 30 września 2015 r. i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 41 ust. 3 przedmiotowej ustawy poprzez przyjęcie, że ustalenia poczynione w postępowaniu dyscyplinarnym są wystarczające do zastosowania wobec niego w/w przepisu oraz zarzut naruszenia przepisów proceduralnych, w tym zwłaszcza art. 108 kpa poprzez nieuzasadnione nadanie decyzji rygom natychmiastowej wykonalności oraz art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Podkreślił, że cytowany przepis należy do norm prawnych o charakterze ius cogens, tj. bezwzględnie wiążących, jego zastosowanie nie może być wolą stron wyłączone lub ograniczone, co oznacza, że w przypadku zaistnienia wskazanej w nim przesłanki, wypełniona musi zostać jego dyspozycja, tj. zwolnienie policjanta ze służby. W toku prowadzonego postępowania organ administracji powinien ustalić wyłącznie, czy policjantowi wymierzono prawomocnym orzeczeniem właściwego przełożonego dyscyplinarnego, karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Powyższe jest bowiem konieczną i jednocześnie wystarczającą przesłanką rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Organ odwoławczy podniósł, że w sprawie niniejszej brak jest podstaw do czynienia jakichkolwiek dodatkowych ustaleń, gdyż celem prowadzonego postępowania nie jest i nie może być — weryfikacja ustaleń zawartych w prawomocnym orzeczeniu przełożonego dyscyplinarnego. Podkreślił, że wobec tego, nie znajdują uzasadnienia zarzuty dotyczące nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego. Dodał, że w obowiązującym stanie prawnym, prawomocność orzeczenia dyscyplinarnego oznacza, iż orzeczenie to nie podlega już zaskarżeniu za pomocą zwykłych środków zaskarżenia. Orzeczenie takie kończy formalnie postępowanie dyscyplinarne, tworząc stan rzeczy osądzonej oraz rodzi domniemanie prawdziwości ustaleń dotyczących rozstrzygnięcia i ich zgodności z prawem. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 135k ust. 1 zd. 1 ustawy o Policji, postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne, a według art. 135o ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, orzeczenie staje się prawomocne w dniu wydania orzeczenia przez organ odwoławczy. Kara wydalenia ze służby oznacza zwolnienie ze służby w Policji ( art. 134f ustawy o Policji). Z kolei art. 135o ust. 4 tej ustawy stanowi, że przełożony właściwy w sprawach osobowych, po uprawomocnieniu się orzeczenia, niezwłocznie wykonuje karę wydalenia ze służby poprzez wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu ukaranego policjanta ze służby. Organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, iż Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w W. uznał D.B. winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej, określonym w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji - zgodnie z którym, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję - i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Po rozpatrzeniu wniesionego przez D.B. odwołania, wyższy przełożony dyscyplinarny - Komendant Wojewódzki Policji w K., orzeczeniem nr [...] z dnia [...]r. utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w W. Organ podkreślił, że realizując dyspozycję przepisu art. 135o ust. 4 ustawy o Policji, wobec zaistnienia stanu faktycznego określonego w hipotezie normy prawnej zawartej w art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, Komendant Powiatowy Policji w W. rozkazem personalnym z dnia [...]r. rozwiązał z D. B. stosunek służbowy z dniem [...]r. W skardze wniesionej od powyższej decyzji skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika - wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Podniósł zarzut, że przy wydaniu decyzji doszło do rażącego naruszenia materialnego prawa o służbie w Policji, w szczególności przepisu art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji z powodu jego niewłaściwego zastosowania przez organ oraz poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na ostateczną treść decyzji oraz wynikającego z art. 2, art. 31, art. 32, art. 42. ust. 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nakazu urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej, zasady domniemania niewinności, zasady uzasadnionych oczekiwań, zakazu niedyskryminacji i zakazu nierównego traktowania. Skarżący wskazał, że zarówno decyzja jak i poprzedzający ją rozkaz personalny zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Podniósł zarzut zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym, jak i przez organ I instancji, skutkiem czego jest nieprawidłowe przeprowadzenie ustaleń stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Zarzucił, że organ w sposób niezrozumiały, niezgodny z obowiązującymi przepisami przedstawił uzasadnienie, któremu, mimo jego obszerności, nie można przyznać przymiotu uzasadnienia faktycznego i prawnego, bowiem poza przytoczeniem przepisów organ nie przedstawił żadnych okoliczności stanowiących podstawę zaskarżonych orzeczeń. Skarżący szczegółowo przedstawił zarzuty dotyczące nieprawidłowego zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, przepisów o przesłankach fakultatywnego zwolnienia ze służby oraz “ przepisów o uznaniu administracyjnym". Podniósł zarzuty dotyczące naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz wskazał, że “zaskoczeniem dla skarżącego było wydalenie go ze służby w Policji przed zakończeniem postępowania karnego". Zarzucił, że wskazany w orzeczeniach stan faktyczny jest nieprawdziwy, a jego opis szczątkowy, “pomijający najistotnejsze okoliczności, jakie zaistniały w zakresie praw i obowiązków policjanta korzystającego z czasu wolnego od służby, będącego pasażerem pojazdu, który wpadł do rowu". Zarzucił, że organ I instancji jak i organ odwoławczy pomimo, iż miał możliwość zebrania dowodów dotyczących przesłanek fakultatywnego zwolnienia ze służby, tego nie uczynił, i nie przekonał skarżącego, że po jego stronie istnieją przyczyny zwolnienia fakultatywnego i brak okoliczności do pozostawienia go w służbie. Zarzucił nieustalenie okolicznosci umożliwiających ocenę istnienia przesłanki, że " popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia to pozostawanie policjanta w służbie". Podniósł szereg argumentów sprowadzających się do zarzutu naruszenia przez organ zasad obowiązujących przy wydaniu decyzji uznaniowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przy wydaniu rozstrzygnięcia nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania. Zaskarżoną decyzją, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję – rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...]r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355 ze zm.), zgodnie z którym, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Prawidłowo zatem organ odwoławczy podniósł, że wymierzenie prawomocnym orzeczeniem, kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji jest konieczną i jednocześnie wystarczającą przesłanką rozwiązania z funkcjonariuszem Policji stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Z akt administracyjnych wynika zaś, że orzeczeniem nr [...]z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w W. uznał skarżącego winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, określonego w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji - zgodnie z którym, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję - i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Po rozpatrzeniu odwołania, wyższy przełożony dyscyplinarny – [...] Komendant Wojewódzki Policji w K., orzeczeniem nr [...]z dnia [...]r. utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...]r. Na marginesie dodać należało, że skarga wniesiona od orzeczenia organu odwoławczego, została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/ Gl 1097/15. W konsekwencji podkreślenia wymagało, że wobec zaistnienia wyżej wymienionej przesłanki – tj. wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, organ pierwszej instancji był zobligowany do wydania decyzji – rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Treść art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, nie pozostawia bowiem wątpliwości, że ma on charakter bezwzględnie obowiązującej normy, która w przypadku spełnienia wymienionej wyżej przesłanki - nie pozostawia właściwemu organowi zakresu uznania administracyjnego, lecz obliguje go do wydania takiego rozstrzygnięcia. W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wskazać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji. Ponadto nie został naruszony przepis prawa materialnego, tj. cytowany wyżej art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. Podkreślenia przy tym wymagało, że według zarzutów skargi oraz jej obszernego uzasadnienia, w sprawie doszło do naruszenia art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji. Tymczasem przepis ten w ogóle nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, a wobec tego zarzuty w tym zakresie – z przyczyn oczywistych - nie mogły odnieść skutku, podobnie jak i zarzuty dotyczące naruszenia przez organ przesłanek fakultatywnego zwolnienia ze służby oraz “ przepisów o uznaniu administracyjnym". Decyzja wydana w niniejszej sprawie nie miała bowiem charakteru uznaniowego i nie dotyczyła "fakultatywnego zwolnienia ze służby", gdyż – jak podniósł organ w zaskarżonej decyzji – art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji należy do norm o charakterze ius cogens, tj. bezwzględnie wiążących, jego zastosowanie nie może być wolą stron wyłączone lub ograniczone, co oznacza, że w przypadku zaistnienia wskazanej w nim przesłanki, wypełniona musi zostać jego dyspozycja, tj. zwolnienie policjanta ze służby. Bezpodstawne były również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym zarzuty dotyczące naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że od początku tego postępowania skarżący brał w nim udział – doręczono mu wniosek personalny "o wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji" i doręczenie to miało miejsce już w dniu wydania tego wniosku, co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem. W następnym dniu, udział w postępowaniu zgłosił pełnomocnik skarżącego i były mu doręczane decyzje w sprawie – w konsekwencji wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, a zatem twierdzenie o pozbawieniu możliwości udziału w postępowaniu, w rażący sposób rozmija się z realiami sprawy. Nie zasługiwały także na uwzględnienie zarzuty dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia przez organy obydwu instancji postępowania dowodowego i w konsekwencji ustaleń stanu faktycznego oraz sporządzenia uzasadnienia niezgodnego z obowiązującymi przepisami. Jak bowiem zasadnie podkreślono w zaskarżonej decyzji - w toku prowadzonego postępowania organ administracji powinien ustalić wyłącznie, czy policjantowi wymierzono prawomocnym orzeczeniem właściwego przełożonego dyscyplinarnego, karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. W tej kwestii podnieść zatem należało, że – jak już była o tym mowa wyżej – akta administracyjne zawierają orzeczenie organu I instancji o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby oraz orzeczenie organu odwoławczego o utrzymaniu w mocy orzeczenia organu I instancji. Wobec tego w niniejszej sprawie prawidłowo organy obydwu instancji ustaliły stan faktyczny będący podstawą stwierdzenia, że wystąpiła przesłanka zastosowania art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. W uzasadnieniach decyzji zostały wskazane powyższe ustalenia i dokonana ocena prawna, a zatem bezpodstawny jest zarzut skargi dotyczący sporządzenia uzasadnień niezgodnie z obowiązującymi przepisami. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stwierdzić należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, zgodnie zatem z art. 151 P.p.s.a., podlegała ona oddaleniu.