IV SA/Gl 710/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 r. (Dzu. U. Nr 156) oraz art. 104 k.p.a. po rozpoznaniu wniosku D. N. przyznał dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. miesięcznie na okres od [...] r. do [...] r.. W uzasadnieniu wskazano, ze D. N. prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe, łączny dochód tego gospodarstwa osiągnięty w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wynosi [...] zł, a po przeliczeniu na jedną osobę [...] zł miesięcznie. Wydatki na lokal wynoszą [...] zł. Zatem organ uznał, że wnioskodawca spełnia warunki do otrzymania dodatku, który wyliczono uwzględniając [...] % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu oraz poniesione wydatki w wysokości [...]% miesięcznych dochodów brutto gospodarstwa domowego. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż przyznaną jej kwotę dodatku uznała za stanowczo niską. Podniosła, że jest matką samotnie wychowującą córkę chorą na [...], a ponadto że od [...] r. leczy się na [...]. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych średni dochód na jednego członka gospodarstwa domowego odwołującej się z trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie przekracza 125% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym. Nadto, zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy w przypadku, gdy średni miesięczny dochód jest równy lub wyższy od 100% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym lecz nie przekraczał 125% wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek mieszkaniowy w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie wieloosobowym. W rozpatrywanej sprawie dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżącej w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wyniósł [...] zł. brutto, czyli [...] zł. miesięcznie, tj. [...] zł. na osobę. Zatem dochód ten nie przekroczył maksymalnego dopuszczalnego dochodu, lecz jest wyższy od [...] % najniższej emerytury. Wydatki na mieszkanie o pow. [...] m² wynoszą według wniosku [...]- zł., w tym [...] stanowi opłata za wodę i ścieki. Zaznaczono, że mieszkanie nie jest wyposażone w wodomierze, a zatem opłatę za wodę i ścieki przeliczono według norm zużycia wody określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8, poz. 70). Wobec powyższego wydatki ustalono w kwocie [...] z czego do podstawy obliczenia dodatku przyjęto [...] % ponoszonych wydatków, co stanowi kwotę [...] zł., która została powiększona o ryczałt z tytułu braku w lokalu centralnego ogrzewania ([...] zł.) i ciepłej wody ([...] zł), co łącznie stanowi kwotę [...] zł. Wskazano, że kwota ta jest pomniejszona o udział gospodarstwa domowego w kosztach utrzymania mieszkania tj. o kwotę [...] zł. ([...]% z kwoty [...]zł.). W wyniku dokonania powyższych wyliczeń ustalono, że obliczony na tej podstawie dodatek mieszkaniowy stanowi wartość [...] - zł. W tej sytuacji wydana decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa, zaś podniesione w odwołaniu okoliczności dotyczące trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej nie mogą stanowić podstawy do jej uchylenia lub zmiany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz w piśmie procesowym z dnia [...] r. D. N. wniosła o pozytywne rozpatrzenie sprawy nie formułując przy tym żadnych zarzutów. Ponadto do w/wym. pisma dołączyła [...] wydane na jej rzecz. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie prezentując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zatem do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ustawa P.p.s.a., sąd ten uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. Sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze oraz dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z przyczyn, które Sąd wziął pod rozwagę z urzędu. Obowiązująca w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), zwana dalej w skrócie ustawą, uzależnia przyznanie świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego od spełnienia przesłanek wskazanych w jej art. 2-7. Stosownie do treści art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego zależy od łącznego dochodu gospodarstwa domowego, wysokości wydatków poniesionych na mieszkanie, liczby członków gospodarstwa domowego, powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu. W rozpatrywanej sprawie skarżąca bezspornie spełnia tzw. kryterium powierzchniowe oraz dochodowe do przyznania dodatku mieszkaniowego, który został jej przyznany w wysokości [...]-zł. Biorąc pod uwagę sposób wyliczenia wysokości wydatków poniesionych na mieszkanie, dokonanych przez oba organy administracji w oparciu o treść art. 6 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6 tego samego artykułu, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa wieloosobowego. Dodatkowo do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego w przedmiotowej sprawie organy administracji przyjęły [...]% wydatków ponoszonych w związku z korzystaniem z mieszkania. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Tymczasem Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt P 4/05 (Dz. U. z 2006 r., Nr 84, poz. 587) orzekł, że § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) i utracił moc z dniem 18 maja 2006 r. Przepis ten przez to, że naruszał granice upoważnienia ustawowego, nie mógł stanowić formalnej podstawy do obniżania o 10% wydatków stanowiących podstawę do obliczenia dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny zauważył, że "...ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10% nie ma podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności art. 6 ust. 1 oraz, że rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych w sposób samoistny kreuje odrębny od ustawowego reżim określania wysokości dodatku mieszkaniowego...". Na mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Natomiast przepis art. 190 ust. 4 Konstytucji statuuje zasadę wzruszalności orzeczeń, rozstrzygnięć i decyzji wydanych na podstawie aktów normatywnych uznanych za sprzeczne z Konstytucją, ustawą i umową międzynarodową. Nie stają się one nieważne z mocy prawa, a konieczne jest dopiero przeprowadzenie odpowiedniego postępowania, by uzyskać ich uchylenie, zmianę lub unieważnienie /por. B. Banaszak, "Prawo Konstytucyjne", wyd. C.H. Beck, W-wa 1999 str. 116 - 117/. Zgodnie z art. 145 a § 1 K.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy P.p.s.a. wynika, że decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. W rozpoznawaj sprawie podstawę prawnomaterialną decyzji stanowił usunięty z obrotu prawnego powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, który obowiązywał do dnia 18 maja 2006 r. Konieczność uchylenia decyzji organu odwoławczego nie wydaje się w tej sytuacji możliwa do zakwestionowania. Przypomnieć bowiem warto, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy P.p.s.a. nie wymaga aby naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania miało mieć wpływ na wynik sprawy. W razie stwierdzenia uchybienia opisanego w powołanym art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy P.p.s.a. Sąd ma obowiązek uchylenia takiego aktu (por. wyrok NSA Warszawa z dnia 16 stycznia 2006r., sygn. I OSP 4/05, publ. ONSAiWSA 2006/2/39). Natomiast bez znaczenia dla obliczenia dodatku mieszkaniowego pozostaje podnoszona przez skarżącą w odwołaniu trudna sytuacja zdrowotna rodziny, czy też trudna sytuacja finansowa. Jak już bowiem wskazano wysokość dodatku mieszkaniowego zależy wyłącznie od łącznego dochodu gospodarstwa domowego, wysokości wydatków poniesionych na mieszkanie, liczby członków gospodarstwa domowego, powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu, a więc przesłanek ściśle określonych w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy konieczne będzie prawidłowe wyliczenie kwoty wnioskowanego świadczenia z uwzględnieniem powyższych wskazań. W tym stanie sprawy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd był zobowiązany uchylić zaskarżoną decyzję. W rozpoznawanej sprawie bezprzedmiotowe stały się obowiązki nałożone na Sąd z mocy art. 152 ustawy P.p.s.a., bowiem skarżącemu należy się dodatek mieszkaniowy, co najmniej w wysokości określonej w decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., dlatego do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku zaskarżona decyzja ma być wykonywana.