IV SA/Gl 712/06

WyrokWSA w Gliwicach2006-09-12

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Małgorzata Walentek, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownik medyczny, u którego stwierdzono chorobę zawodową, musi udowadniać związek przyczynowy między zakażeniem a warunkami pracy, czy też domniemanie takiego związku wynika z samego faktu zatrudnienia w warunkach narażenia?
Ratio decidendi
Pracownik medyczny, u którego stwierdzono chorobę zawodową, nie musi udowadniać związku przyczynowego między zakażeniem a warunkami pracy, gdyż domniemanie takiego związku wynika z faktu zatrudnienia w warunkach szpitalnego narażenia na zakażenie. Ciężar wykazania, że do zakażenia doszło bez związku z zatrudnieniem, spoczywa na pracodawcy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi pracodawcy ("A" w K.) na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., która stwierdziła u pracownicy E. Z. chorobę zawodową. Pracownica, wykonując iniekcje i mając kontakt z materiałem zakaźnym, zachorowała na schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych. Pracodawca kwestionował związek przyczynowy, podnosząc wątpliwości co do etiologii schorzenia i zarzucając naruszenia proceduralne. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant staż. Anna Michalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2006 r. sprawy ze skargi "A" w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Wskutek wszczęcia, po myśli art. 61 § 4 k.p.a., w dniu [...] r. postępowania administracyjnego o stwierdzenie u E. Z. choroby zawodowej, organ inspekcji sanitarnej przeprowadził dochodzenie epidemiologiczne oraz dopuścił dowód z rozpoznania medycznego wydanego przez Wojewódzki Szpital Zakaźny w W.. O wszczęciu postępowania zawiadomiono zainteresowaną E. Z. oraz "A" w K.. Jak wynikało z przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego, E. Z. zatrudniona jako [...] na "A1" wykonywała iniekcje dożylne i domięśniowe. Zakładała wkłucia, zmieniała opatrunki, a w trakcie tych czynności zawodowych miała kontakt z materiałem zakaźnym. W orzeczeniu lekarskim wydanym w sprawie stwierdzono u E. Z. chorobę zawodową - [...]. W uzasadnieniu wskazanego orzeczenia zostało podniesione, iż w [...] r. pacjentka była hospitalizowana w "B" w K. z rozpoznaniem [...], które potwierdzono wynikiem badania [...] oraz obecnością [...], a w chwili badania stwierdzono obecność przeciwciał [...] oraz zmiany [...] w obrazie USG. W oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe Państwowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. działając na podstawie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy o Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. Nr 90 poz. 575 z 1998 r.) oraz § 1, § 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ) stwierdził u E. Z. chorobę zawodową wymienioną w poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Stanowisko swoje organ uzasadnił rozpoznanym u E. Z. schorzeniem pozostającym w związku przyczynowym z faktem posiadania przez nią w czasie wykonywania pracy kontaktu z materiałem zakaźnym, które to schorzenie ujęte było w wymienionym wykazie chorób zawodowych. "A" w K. wniósł od decyzji wyżej opisanej odwołanie domagając się w jego treści wyczerpania dwuszczeblowego postępowania diagnostycznego o stanie zdrowia E. Z. i podnosząc, iż w okresie zatrudnienia w charakterze [...] w "A1" w okresie od [...] r. do [...] r. zatrudniona nie chorowała na żadną chorobę zakaźną, a przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z rozpoznaniem innej jednostki chorobowej. Wskutek wniesionego odwołania przeprowadzone zostało przez Katedrę i Oddział Kliniczny Chorób Zakaźnych w C. badanie diagnostyczne II stopnia, a w jego wyniku rozpoznano u E. Z. [...] jako choroby zawodowej widniejącej w wykazie chorób zawodowych pod pozycją [...]. Na podstawie powyższego rozpoznania medycznego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., działając na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu inspekcji sanitarnej I instancji. Powołując się na warunki pracy E. Z. stwarzające ryzyko zakażenia chorobą zakaźną oraz bezsporne u niej rozpoznanie przez dwie uprawnione jednostki medyczne choroby zakaźnej figurującej w wykazie chorób zawodowych, organ odwoławczy uznał za słuszne przyjęcie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami wykonywanej przez nią pracy, a tym samym wniesione odwołanie za niezasadne. Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., "A" zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów § 1 ust. 2, § 5 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.) oraz naruszenie art. 10 § 1, art. 107 § 3, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia skarżący wskazał, iż przy ocenie działania czynnika szkodliwego dla zdrowia konieczne jest uwzględnienie treści § 1 ust. 2 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. i wyjaśnienie działania takiego czynnika pod względem jego rodzaju, stopnia szkodliwości, czasu narażenia zawodowego, sposobu wykonywania pracy, bezpośredniego kontaktu z chorymi zakaźnie lub materiałem pochodzącym od tych chorych. Zdaniem skarżącego, w sprawie nie przeprowadzono dochodzenia epidemiologicznego, także nie zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego, co uniemożliwiło mu czynny udział w sprawie. Skarżący nadto podniósł, iż w sprawie zachodzą wątpliwości, co do istniejącego stanu faktycznego, a mianowicie wątpliwości z powodu jakiej choroby E. Z. była leczona w [...]r. w "B" w K.. W Klinice tej bowiem nie udziela się świadczeń medycznych chorym na choroby zakaźne, a do takich należy [...]. Nie można zatem wykluczyć, iż przewlekłe [...] występujące u E. Z. mogło mieć zupełnie inne podłoże, niż ustalone zostało w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie przytaczając na uzasadnienie swego stanowiska przedstawianą dotychczas argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje ; Jak stanowi art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) zwanej dalej P.p.s.a. sądy administracyjne w zakresie swoich kompetencji sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym wydawanych przez organ administracji decyzji. Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym. Wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa sąd administracyjny kontrolujący daną decyzję, władny jest ją wzruszyć. Bierze przy tym pod uwagę zarzuty zawarte w skardze, a także bada sprawę z urzędu, jak stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie pozwoliła na stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy. Oceniając bowiem przeprowadzone przez organ postępowanie administracyjne Sąd uznał, że jest ono zgodne z przepisami prawa zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ), które po myśli przepisu intertemporalnego jakim jest § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115 ), powinno mieć w sprawie zastosowanie. Stosownie do § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ), zwanego dalej rozporządzeniem, jako choroby zawodowe traktowane były choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, a przy ocenie działania owych czynników należy, zgodnie z ust. 2 wskazanego przepisu, uwzględniać rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy, bezpośredni kontakt z chorymi zakaźnie lub z materiałem pochodzącym od tych chorych oraz z czynnikami powodującymi choroby inwazyjne, uczuleniowe i nowotworowe. Szpitale, w tym szpitale kliniczne, są jako środowisko pracy dla personelu medycznego, między innymi [...], poddane na wszystkich oddziałach oddziaływaniu czynników szkodliwych dla zdrowia, wśród których wystarczy przykładowo wskazać choćby źródła tzw. zakażeń szpitalnych. Praca szpitalnego personelu medycznego odbywa się zatem z natury rzeczy w warunkach bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia czy nawet życia ludzkiego. Pracowniczym obowiązkiem tych osób jest jednak ratowanie zdrowia lub życia pacjentów, więc personel lekarsko - pielęgniarski nie korzysta z przysługującego ogółowi zatrudnionych uprawnienia do powstrzymania się od wykonywania pracy niebezpiecznej. Niejako w zamian musi na szpitalu jako na pracodawcy spoczywać zwiększone ryzyko odpowiedzialności za ewentualne zakażenia personelu medycznego. Jego przedstawiciele dotknięci [...] nie muszą dlatego udowadniać, że do zakażenia doszło w związku z pracą zawodową, gdyż jest to wniosek wynikający z faktu zatrudnienia w warunkach szpitalnego narażenia na takie zakażenie ( por. pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2000 r. sygn. II UKN 280/99 publ. OSNP 2001/8/28, gdzie stwierdza się, iż na szpitalu jako pracodawcy spoczywa zwiększone ryzyko odpowiedzialności za zakażenie personelu medycznego [...]). Jako chybiony zatem należy uznać zarzut skarżącego, iż organy orzekające w sprawie nie usunęły wątpliwości co do etiologii schorzenia E. Z.. To pracodawca chcący się uwolnić od skutków tego domniemania faktycznego wynikającego z treści przywołanego § 1 ust. 1 rozporządzenia musiałby ze swej strony wykazać, że do zakażenia doszło bez związku z zatrudnieniem. Prób takich, poza ogólnikową polemiką ze stanowiskiem organów inspekcji sanitarnej skarżący nawet nie podjął. Za równie chybiony uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzut skarżącego co do braku przeprowadzenia w sprawie dochodzenia epidemiologicznego, czy też braku zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego zmierzającego do stwierdzenia u E. Z. choroby zawodowej. Przeciwko tym zarzutom przemawia zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który pozwala na jednoznaczne przyjęcie, iż w toku postępowania przestrzegane były przez organ inspekcji sanitarnej normy proceduralne. Wbrew przeto stanowisku skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy inspekcji sanitarnej rozpoznające sprawę, w sposób przekonywujący uzasadniły istnienie związku przyczynowego pomiędzy chorobą występującą u skarżącej, a sposobem wykonywania przez nią pracy a tym samym skarga została uznana za niezasadną. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło