IV SA/Gl 713/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta G. postanowieniem z [...] r, nr [...] wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku J.B. o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci: W.B., O.B. i M.B. na okres zasiłkowy 2016/2017. W motywach postanowienia wskazał, że postępowanie administracyjne podlega zawieszeniu, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia zależne jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ zaakcentował, że przed Sądem Rejonowym w G. prowadzone jest postępowanie o zaprzeczenie ojcostwa M.B. przez jej męża T.B., gdyż ojcem M. jest jej obecny partner P.Z. Nadto organ ten zaakcentował, że skoro strona wychowuje wspólnie z P.Z. jedno wspólne dziecko to nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko. W konkluzji organ ten uznał, że rozpoznanie wniosku i wydanie decyzji zależne jest od uprzedniego rozstrzygnięcia spornej kwestii dotyczącej ojcostwa M.B. Z postanowieniem tym nie zgodziła się J.B., która wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W jego treści podniosła, że przywoływany przez organ administracji art. 7 pkt 5 stanowi, że przesłanka negatywna nie występuje, gdy sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka. W jej ocenie takie rozstrzygnięcie wynika z prawomocnego wyroku z 20 października 2016 r., mocą którego obciążona została w całości kosztami utrzymania M.B. Wyrok ten jest w dyspozycji organu, a tym samym brak jest przesłanek zawieszenia postępowania administracyjnego. Nadto podniosła, że postanowienie zostało wydane po upływie 30 dni przewidzianych na wydanie decyzji i z tego powodu jest nieważne. W jej ocenie postępowanie jest prowadzone w niewłaściwy sposób, gdyż musiała wielokrotnie dostarczać różne dokumenty i wyjaśniać poszczególne okoliczności. Dodatkowo wskazała, że jej sytuacja nie uległa zmianie w stosunku do tej, która występowała we wcześniejszym okresie zasiłkowym, za który wnioskowane świadczenie otrzymała. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z [...]r. Nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia, przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a w szczególności rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji oraz zażalenie strony. Następnie organ ten przywołał treść art. 97 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przybliżył żądanie kierowane przez stronę do organu pierwszej instancji i przedstawił sytuację osobistą strony oraz podejmowane przez nią działania prowadzone przed Sądem Rejonowym w G. W ocenie organu odwoławczego zasadnym było zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na troje dzieci, ponieważ do czasu rozstrzygnięcia postępowania dotyczącego zaprzeczenia ojcostwa nie można w sposób prawidłowy ustalić składu rodziny, a zarazem wysokości dochodu, a tym samym nie można podjąć merytorycznego rozstrzygnięcia. Nadto organ ten zaakcentował, że wniesienie pozwu o zaprzeczenie ojcostwa T.B. wobec M. nastąpiło po 7 lipca 2016 r. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się J.B., która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpiła o uchylenie przedmiotowego postanowienia jak również postanowienia organu pierwszej instancji. W motywach skargi podniosła, że organ pierwszej instancji otrzymał prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w K., który orzekł, iż to na niej spoczywają wyłączne koszty utrzymania syna M. Sprawa o zaprzeczenie ojcostwa zakończona orzeczeniem z 13 grudnia 2017 r, nie zmieniła w żaden sposób jej sytuacji finansowej. W skardze tej podniosła także nie dotrzymywanie przez organ pierwszej instancji terminów rozpoznawania sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). Na mocy art. 134 § 1 tej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia na zasadach wyżej wskazanych i stwierdził, że skarga jest zasadna. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie stwierdzić, że stan faktyczny w sprawie nie budzi żadnych wątpliwości i nie jest kwestionowany przez żadną ze stron przedmiotowego postępowania. Przeprowadzona przez Sąd z urzędu kontrola tego stanu także nie doprowadziła do zrodzenia się jakichkolwiek wątpliwości, a zatem zbędne jest ponowne jego przybliżanie i wystarczające jest jego przedstawienie w części historycznej tego uzasadnienia. Wskazać jedynie należy, że skarżąca jest rozwiedziona co wynika z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z 20 października 2016 r. i wynika z niego, że na niej ciążą wyłączne koszty utrzymania syna M. Nadto w aktach sprawy zalega pozew z 7 lipca 2016 r. sporządzony przez Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej G. i orzeczenie, że T.B. nie jest ojcem M. W podstawie prawnej kwestionowanego postanowienia wskazano, że rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie świadczeń rodzinnych wraz z dodatkami zależne jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, a mianowicie zakończenia postępowania w zakresie zaprzeczenia ojcostwa przez T.B. wobec syna M.B. W tej sytuacji rozważyć należy, czy faktycznie podjęcie rozstrzygnięcia w zakresie świadczenia rodzinnego oraz przewidzianych dodatków zależne jest od rozstrzygnięcia wskazanego zagadnienia. Stosownie do postanowień art. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje jeżeli dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim; dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej; osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie; pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko; osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, chyba że: rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany, powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka, dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach; członkowi rodziny przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy kluczowym jest ustalenie dwóch kwestii, a mianowicie, czy zakończenie postępowania w zakresie zaprzeczenia ojcostwa przez T.B. ma wpływ na prawo do świadczenia rodzinnego, o które ubiega się J.B. Mając w polu widzenia przywołane przesłanki negatywne przyznania wnioskowanego świadczenia przyjdzie stwierdzić, że rozstrzygnięcie w tym zakresie nie przekłada się na żadną z przesłanek negatywnych ubiegania się o wskazane świadczenie, jak również nie wpływa na skład rodziny skarżącej. Na marginesie przyjdzie jedynie zauważyć, że uruchomienie innego postępowania, a mianowicie takiego, mocą którego P.Z. będzie starał się o wykazanie ojcostwa M., miałoby znaczenie, zwłaszcza wówczas gdy skarżąca pozostaje z nim w nieformalnym związku. Rozstrzygnięcie we wskazanym zakresie miałoby wpływ na sytuację prawną skarżącej oraz na ocenę składu jej rodziny. Sugestie zamieszczone w kontrolowanych rozstrzygnięciach dotyczące tej okoliczności nie mogą być na obecnym etapie brane pod uwagę, ponieważ nie zostały podjęte formalne działania zmierzające do uregulowania w sposób całościowy sytuacji formalnoprawnej skarżącej i jej rodziny. Podzielić należy stanowisko prezentowane przez skarżącą, że w realiach rozpoznawanej sprawy kluczowym jest to, że mocą przywołanego wyroku rozwodowego z 20 października 2016 r. na nią nałożono wyłączny obowiązek utrzymywania syna M., a tym samym występuje przesłanka pozytywna wynikająca z treści art. 7 pkt 5 lit. d przedmiotowej ustawy warunkująca możliwość rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie. W konsekwencji opowiedzieć należy się za stanowiskiem, że w rozpoznawanej sprawie nie występuje przesłanka przewidziana treścią art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadniająca zawieszenie postępowania administracyjnego zmierzającego do rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z należnymi dodatkami. Oznacza to, że wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, a mianowicie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Następstwem niniejszego powrót sprawy na etap postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, który kierując się wskazaniami wynikającymi z niniejszego orzeczenia oraz treścią obowiązujących unormowań prawnych podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.