IV SA/Gl 714/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska Protokolant specjalista Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2016 r. sprawy ze skargi J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Burmistrz Miasta C. decyzją z dnia [...] nr [...] przyznał J. T. (zwanego dalej skarżącym) zasiłek celowy na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w miesiącu kwietniu 2015 r. w wysokości 92,39-zł. w formie gotówki płatnej w terminie 17. 04. 2015 r. W odwołaniu z dnia [...] skarżący uznał, że przyznane na podstawie powyższej decyzji środki pieniężne nie zostały mu wypłacone, ale przywłaszczone przez organ pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 17, art. 18, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 8, art. 39 ust. 1-2, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12. 03. 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 z późn. zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17. 07. 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U z 2012 r., poz. 823), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] W uzasadnieniu rozstrzygnięcia poinformowało, iż zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne (ust. 3). Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego (ust. 4). Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542,00 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456,00 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. W przedmiotowej sprawie skarżący w dniu 03. 04. 2015 r. złożył wniosek o pomoc w formie zasiłku celowego na zakup leków w kwocie 92,39 zł. Następnie w dniu 07. 04. 2015 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy w jego miejscu zamieszkania i ustalono, że jego dochód wynosi 271,00 zł. i nie przekracza kwoty kryterium dochodowego, w związku z czym spełnia przesłanki do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] przyznano skarżącemu zasiłek celowy na pokrycie kosztów leków i leczenia w miesiącu kwietniu 2015 r. w wysokości 92,39 zł., w formie gotówki płatnej w terminie do dnia 17. 04. 2015 r., tak więc w wysokości o jaką wnioskował. Ponadto, jak wynika z jego pisma z dnia 27. 04. 2015 r., odebrał on przyznany zasiłek celowy (k. 7 II tom akt administracyjnych). W skardze z dnia 15 czerwca 2015 r. skarżący podniósł, że nikt nie ma prawa dysponować jego pieniędzmi i dlatego domaga się aby je oddano. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaznaczyło, że skarżący odebrał przyznany zasiłek celowy w dniu 27 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z póżn. zm., zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 163), w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej stronie może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może zatem, w myśl powyższego przepisu, zostać przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, także kosztów pogrzebu, przy czym użycie sformułowania "w szczególności" świadczy o tym, że jest to katalog przykładowy. Tym samym z brzmienia powołanych unormowań i użytego w nich zwrotu "może", wynika, że decyzja wydana w tym trybie przez organ administracji, ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powoduje, że nawet fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Oczywistym jest przy tym, że owo uznanie administracyjne doznaje ograniczeń. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika bowiem, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 3 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Jednocześnie z treści art. 2 ust. 1 i 2 i art. 3 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, że polityka społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości poprzez zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Reasumując powyższe należy wskazać, iż pomoc społeczna realizowana jest w stosunku do osób, które nie potrafią same w sposób obiektywny przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej w jakiej się znalazły. Jednocześnie udzielenie tej pomocy zmierzać ma do usamodzielnienia się tychże osób. Przyznanie zasiłku celowego, jako pomocy udzielanej na konkretny cel, podlega uznaniu administracyjnemu, które obejmuje również prawo organu da oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w odniesieniu do konkretnej osoby, jak i w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że skarżący jest osobą prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe i jego źródłem dochodu są otrzymywane regularnie zasiłki z pomoc społecznej. W miesiącu kwietniu 2015 r. był to zasiłek okresowy, zasiłek celowy na zakup posiłku i żywności oraz zasiłek celowy na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w wysokości 92,39-zł., które przyznane zostały trzema decyzjami z tego samego dnia, tj. dnia [...] Nie ulega żadnej wątpliwości, że skarżący spełnia kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, stąd też otrzymał korzystne dla niego rozstrzygnięcie. Tymczasem skarżący podnosi, że nie otrzymał przyznanej mu kwoty dofinansowania na zakup w miesiącu kwietniu 2015 r. leków pomimo wydania w tej sprawie decyzji administracyjnej z dnia [...] Jednakże sam złożył pisemne oświadczenie z dnia 27. 04. 2015 r., iż odebrał przyznany mu decyzją zasiłek celowy na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w wysokości 92,39-zł., (k. 7 II tom akt administracyjnych). Stąd też należy stwierdzić, że organy wyjaśniły w sposób wyczerpujący sytuację skarżącego, o czym świadczy dokumentacja z przeprowadzonego z jego udziałem wywiadu środowiskowego oraz analiza dwóch tomów akt administracyjnych. Skarżący potwierdził swoim podpisem prawdziwość danych uzyskanych w trakcie wywiadu i ich analizy (k. 13 akt). Jednocześnie organy wskazały wyraźnie powody zajętego w sprawie stanowiska i wydanego korzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu należy uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy organy orzekające nie przekroczyły granic uznania administracyjnego wynikającego z treści art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej przyznając skarżącemu powyższy zasiłek celowy. Należy zauważyć, że świadczenia z pomocy społecznej stanowią formę wspomożenia osób w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji w jakiej się znalazły i mają jedynie charakter pomocniczy, tzn. są przyznawane w zakresie w jakim osoby ubiegające się o ich przyznanie same we własnym zakresie nie są w stanie ich zapewnić. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja pierwszoinstancyjna, wydane zostały zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych oraz prawidłowej ich oceny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.