IV SA/Gl 715/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. G. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u M. F. [...] spowodowanego [...]. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że podstawę rozstrzygnięcia stanowiło orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawione przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r. oraz orzeczenie lekarskie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wystawione przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. Podano, że M. F. był zatrudniony w okresie od [...] r. do [...] r. w Przedsiębiorstwie Komunikacji Samochodowej w B.na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych i w czasie jazdy był eksponowany na [...] silników samochodowych o poziomie [...], w okresie od [...] r. do [...] r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowo-Usługowym M. F. na stanowisku kierowcy, na którym był eksponowany na [...] o poziomie [...], w okresie od [...] r. do [...] r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Usługowym "A" sp. z o.o. w P. na stanowisku kosztorysanta, w okresie od [...] r. do [...] r. w KBS [...] s.c. K. M. S. G. w P. na stanowisku kierowcy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. G. wskazał, że warunkiem niezbędnym dla stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie danej jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych przez właściwą placówkę służby zdrowia oraz wykazanie związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy. Mając na uwadze stwierdzony w ramach przeprowadzonej przez przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. G. oceny narażenia zawodowego poziom [...], na który był narażony M. F., protokół przesłuchania M. F. oraz treść orzeczeń wydanych przez właściwe jednostki orzecznicze, w których nie stwierdzono u badanego choroby zawodowej narządu [...] (w uzasadnieniu orzeczenia wydanego w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. lekarze specjaliści stwierdzili, iż [...] oraz wielkość ubytku [...] nie spełniają kryterium określonego w pozycji [...] rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach) organ I instancji nie znalazł podstaw do rozpoznania u M. F. choroby zawodowej. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zakwestionowała sposób przeprowadzenia i rezultaty dokonanych pomiarów [...] (rozbieżnych z wynikami uzyskiwanymi w innych placówkach badawczych) i podniosła, że nie dokonano badań [...] emitowanego przez samochód z obciążoną przyczepą oraz ciągnik [...], które to pojazdy zainteresowany wielokrotnie prowadził w ramach swojej pracy zawodowej. Wskazała także, że badania te należy powtórzyć przez niezależny Instytut lub Politechnikę [...] Wydział Transportu. Zainteresowany wskazał także na nieprawidłowości w zakresie diagnostyki przeprowadzonej przez jednostki orzecznicze, stwierdzając, że wyniki badań musiały zostać omyłkowo zamienione, gdyż w obu placówkach osoby wykonujące badanie "wystraszyły się wyników" i nakazały kilkukrotne powtarzanie badań i zarzucając, że kopie wyników badań nie są od razu udostępniane badanym, co pozostaje w sprzeczności z art. 32 Konstytucji RP. Odwołujący się podniósł także, że w pięciu innych ośrodkach badawczych uzyskał zbieżne wyniki, a jedynie w S. rezultaty badań były odmienne i zaakcentował, że doniesienia prasowe dotyczące nieprawidłowości w obu placówkach medycznych podważyły jego zaufanie do rzetelności wydawanych w nich orzeczeń lekarskich. Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że dla rozpoznania choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia schorzenia zakwalifikowanego przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. W kontekście opisanych powyżej zasad rozpoznawania chorób zawodowych organ II instancji stwierdził, że dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że M. F. nie był eksponowany w miejscach pracy na [...] przekraczający normatywy higieniczne i pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania [...]. Specjaliści placówek diagnostycznych I i II szczebla w konkluzjach sowich orzeczeń wykluczyli u w/w istnienie choroby zawodowej narządu [...]. W uzasadnieniu orzeczenia wydanego w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wskazano, że rozpoznany u M. F. [...] nie upoważnia do stwierdzenia choroby zawodowej narządu [...], gdyż zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach nie spełnia określonego w wykazie chorób zawodowych kryterium [...]. W konkluzji uzasadnienia rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. zakres i tryb rozpoznania choroby zawodowej został w niniejszej sprawie zachowany, a kwestionowanie orzeczeń wydanych przez uprawnione placówki diagnostyczne obu szczebli, które oparto na specjalistycznych badaniach lekarskich i wydano zgodnie z obowiązującymi przepisami byłoby bezpodstawne. Decyzję doręczono M. F. w dniu [...] r., a pismem z dnia [...] r. (nadanym w urzędzie pocztowym z dniu [...] r.) strona zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżący oświadczył, że nie zgadza się z argumentami i uzasadnieniem zaskarżonej decyzji i wskazał, że wyniki badań przedstawione w decyzji rozmijają się z prawdą i odbiegają znacznie od ustaleń dokonanych w ośrodku niezależnym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący podniósł, że organ I instancji analizując narażenie skarżącego na [...] przyjął normatyw poziomu równoważnego narażenia dla 8-godzinnego dnia pracy, podczas, gdy (jak wynika z załączonych do pisma zestawień miesięcznego wynagrodzenia, w których odnotowano miesięczny wymiar czasu pracy) średni dobowy wymiar pracy był dłuższy i wynosił ok. 10 godzin. Strona zauważyła także, że do czasu kierowania pojazdem należy doliczyć godzinę codziennego przygotowania samochodu do jazdy, który wykorzystywany jest do przeglądu pracy silnika i innych zespołów, co stanowi narażenie kierowcy na czynniki szkodliwe. Wobec opisanych powyżej okoliczności skarżący wniósł o powołanie biegłych sądowych z zakresu [...] z branżowych instytutów naukowych oraz biegłego z zakresu medycyny sądowej specjalisty ds. [...]. Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący oświadczył, że prosił premiera o zlecenie kontroli w WOMP w S. (trwa ona do dnia dzisiejszego) i podał, że przeprowadzone dotychczas czynności kontrolne ujawniły liczne nieprawidłowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych. Jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa – sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje również kontrolę, czy zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością, a więc czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Stwierdzenie choroby zawodowej wymaga rozpoznania u zainteresowanego schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), zwanego dalej "rozporządzeniem" oraz ustalenia, że choroba ta spowodowana została warunkami pracy narażającymi na jej powstanie. Wspomniane rozporządzenie określa (w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych), że chorobę zawodową narządu [...] stanowi wyłącznie [...]. Zgodnie z § 5 rozporządzenia właściwym do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych I stopnia lub II stopnia. Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, katedry, poradnie i kliniki chorób zawodowych akademii medycznych; przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i inwazyjnych; jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby. Jednostkami orzeczniczymi II stopnia: od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 4, są przychodnie, oddziały i kliniki chorób zawodowych jednostek badawczo-rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy; a od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 pkt 3, są katedry, poradnie i kliniki chorób zakaźnych i inwazyjnych akademii medycznych, a w odniesieniu do gruźlicy także jednostki badawczo-rozwojowe prowadzące rozpoznawanie i leczenie gruźlicy. W niniejszej sprawie wydano dwa orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, zainteresowany był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., gdzie przeprowadzona diagnostyka [...] wykazała [...]. Kolejne badania przeprowadzono w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. i wykazały one [...]. Ustalenia właściwych jednostek orzeczniczych obu szczebli stwierdziły zatem jednoznacznie, że zdiagnozowany u M. F. [...] nie spełnia określonego w wykazie chorób zawodowych kryterium [...]. Opisane powyżej ustalenia dokonane w uprawnionych jednostkach orzeczniczych, których rzetelności skarżący nie zakwestionował w sposób skuteczny, gdyż posłużył się jedynie ogólnikowymi stwierdzeniami, że kontrola wszczęta z jego inicjatywy w WOMP w S. wykazała liczne nieprawidłowości stanowią podstawę odmowy stwierdzenia u zainteresowanego zawodowego schorzenia narządu [...]. Zaakcentować należy, że nierozpoznanie u skarżącego zawodowego uszkodzenia [...] czyni drugorzędną kwestię ustaleń dotyczących ekspozycji zainteresowanego na [...]. Ustalenia dotyczące dobowego wymiaru czasu pracy zainteresowanego, a także poziomu [...] emitowanego przez samochód ciężarowy z obciążoną przyczepą czy ciągnik [...] pozostają bowiem bez wpływu na fakt, że stwierdzony u zainteresowanego [...] nie stanowi choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Mając na uwadze, że ustalenia jednostek orzeczniczych obu szczebli są zbieżne, a ustalenia dotyczące narażenia zawodowego na [...] mają w niniejszej sprawie znaczenie drugorzędne podkreślić należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji, a zatem właściwy państwowy inspektor sanitarny nie był zobowiązany do zastosowania § 8 ust. 2 rozporządzenia. Powyższe argumenty czynią też bezzasadnym wniosek strony o powołanie biegłych z zakresu [...]. Wskazać również należy, że wnioskowanie o powołanie biegłych przez sąd administracyjny jest niedopuszczalne, gdyż zgodnie z art. 106 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak więc wykazano powyżej zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.