IV SA/Gl 715/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-04-15
Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Beata Kalaga - Gajewska, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na zarzucie wydania decyzji na podstawie fałszywych dowodów, spełnia wymogi formalne, w tym terminowe złożenie i wskazanie konkretnych dowodów oraz daty dowiedzenia się o ich fałszywości?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że postanowienie organu odwoławczego o odmowie wznowienia postępowania było legalne. Organ prawidłowo ocenił, że wniosek o wznowienie postępowania, oparty na art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (wydanie decyzji na podstawie fałszywych dowodów), nie spełnił wymogów formalnych. Strona nie wskazała konkretnych fałszywych dowodów, nie przedstawiła dowodu ich sfałszowania przez właściwy organ ani nie podała daty dowiedzenia się o tej okoliczności, co uniemożliwiło ocenę zachowania miesięcznego terminu do złożenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący A.K. domagał się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o odmowie uznania go za osobę bezrobotną. Wniosek opierał na zarzucie wydania decyzji na podstawie fałszywych dowodów, wskazując na rozbieżności w dokumentach dotyczących jego ubezpieczenia społecznego. Organy administracji dwukrotnie odmówiły wznowienia postępowania, uznając wniosek za niedopuszczalny z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności nie wskazania konkretnych fałszywych dowodów i daty dowiedzenia się o ich fałszywości, a także niezachowania terminu do złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie odmowy uznania za osobę bezrobotną oddala skargę.
Z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ś. orzekł o odmowie uznania A.K. za osobę bezrobotną z dniem [...], gdyż w dniu rejestracji podlegał on ubezpieczeniu społecznemu z tytułu uczestnictwa w szkoleniu.
W wyniku rozpoznania odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 148 § 1, art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że z zastanego stanu faktycznego wynika, że A.K. był uczestnikiem projektu "[...]", współfinansowanego przez Unię Europejską, realizowanego przez firmę A w D. Uczestnik projektu zobowiązany był do uczestnictwa w szkoleniu oraz pozostałych formach wsparcia jak doradztwo zawodowe, warsztaty aktywnego poszukiwania pracy, pośrednictwo pracy. Z tytułu udziału w szkoleniu oraz w warsztatach uczestnikowi przysługiwało stypendium. Z informacji A wynikało, że w związku z uczestnictwem w projekcie strona była zgłoszona do ubezpieczenia społecznego w okresie od [...] do [...], co uwiarygodniono przedłożonymi drukami zgłoszenia i wyrejestrowania z ubezpieczenia społecznego. Ponadto podmiot ten wyjaśnił, że podany w zaświadczeniu o ukończeniu szkolenia okres tj. od [...] do [...] nie był datą zakończenia udziału w projekcie, a tym samym zakończenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym. Organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie ustalono, czy w dniu rejestracji, tj. [...], strona faktycznie podlegała obowiązkowi ubezpieczeń społecznych, a tym samym czy składki zostały przez A naliczone słusznie.
Kolejną decyzją z dnia [...] organ I instancji ponownie odmówił uznania A.K. za osobę bezrobotną w dniu [...], gdyż po przeprowadzeniu postępowania ustalono, że ww. podlegał ubezpieczeniom społecznym od [...] do [...] włącznie. Jednocześnie organ uznał, że nie jest właściwy do dokonania kontroli prawidłowości zgłoszeń do ubezpieczenia społecznego, a rozstrzygnięcie zostało oparte na materiale dowodowym przedłożonym przez A, co do którego strona miała możliwość wypowiedzenia się.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania strony, uchylił powyższe rozstrzygnięcie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ między innymi podał, że w piśmie A z dnia [...] poinformowała, że odwołujący po zakończeniu szkolenia zawodowego uczestniczył w warsztatach aktywnego poszukiwania pracy, za które przysługiwało stypendium szkoleniowe. Stypendia za miesiąc [...] wypłacane były [...], a dnia [...] nastąpiło wyrejestrowanie z ZUS uczestników projektu. Ponadto w dniu [...] ww. firma przekazała dodatkową informację, że strona podlegała ubezpieczeniu od [...] do [...] włącznie, do której dołączyła wyjaśnienia uzyskane z ZUS Inspektorat w D. Zdaniem organu odwoławczego, mając na uwadze posiadany przez stronę na dzień [...] tytuł ubezpieczenia społecznego, organ I instancji na podstawie wyjaśnień uzyskanych w wyniku zapytania skierowanego do organu rentowego powinien ustalić, czy w związku z posiadanym tytułem ubezpieczenia objęcie ubezpieczeniem przez firmę A mimo wszystko było obligatoryjne.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ś. po raz kolejny odmówił uznania A.K. za osobę bezrobotną w dniu [...]. Organ podał, że w piśmie ZUS z dnia [...] wskazano, że płatnik składek A poprawnie zgłosił do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego A.K. w okresie od [...] do [...], jako osobę pobierającą stypendium w okresie odbywania szkolenia.
Decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...], co wynika z dowodu zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych i wobec niewniesienia odwołania stała się ostateczna.
A.K. pismem z dnia [...] zwrócił się do Prezydenta Miasta Ś. na podstawie art. 145 § 1 i 3 k.p.a. o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego powołaną wyżej decyzją ostateczną. We wniosku podniósł, że decyzja ta została wydana na podstawie "dowodów istotnych dla sprawy, które są fałszywe z zawartymi w nich rozbieżnymi datami zakończenia ubezpieczenia społecznego". Ponadto wskazał, że w sprawie naruszone zostały przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym względzie wskazał na rozbieżności w dokumentach przekazywanych przez jednostkę szkolącą A powołując się przy tym na pisma PUP w Ś. z dnia [...] (które jak wynikało z rozmowy przeprowadzonej w dniu [...] w Urzędzie Wojewódzkim z Wicedyrektor Wydziału Polityki Społecznej nie zostało im przedstawione), oraz z dnia [...] a także twierdzenia zawarte w wydawanych w sprawie decyzjach. Na tej podstawie wywodził, że firma szkoląca wprowadziła w błąd organy administracyjne. Nadto wskazał, że nie otrzymał należnych mu pieniędzy pomimo, że wskazana firma w powołanym w decyzji Wojewody piśmie z dnia [...], poinformowała, że w dniu [...] stypendia za [...] były wypłacone.
Prezydent Miasta Ś. postanowieniem z dnia [...], odmówił wznowienia postępowania ze względu na niedochowanie terminu pozwalającego rozpoznać sprawę .
W wyniku wniesionego zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, celem wezwania strony do sprecyzowania podania o wznowienie postępowania.
Pismem z dnia [...] organ I instancji poinformował stronę o treści art. 145 § 1 k.p.a. , zobowiązał ją do jednoznacznego określenia treści wniosku z dnia [...] poprzez wskazanie przesłanki i okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania oraz w jakiej dacie się o niej dowiedziała. Nadto zwrócił się o wskazanie jakie dowody, dokumenty, na podstawie których wydana została decyzja z dnia [...] są fałszywe, w szczególności czy strona posiada wyrok stwierdzający fałszywość dokumentu.
W odpowiedzi na wezwanie A.K. w piśmie z dnia [...] wskazał na treść art. 145 § 2 i 3 k.p.a. oraz podał, że za wznowieniem postępowania przemawiają rozbieżności w dokumentach przekazywanych przez jednostkę szkolącą – firmę [...]. Zdaniem wnioskodawcy organ I instancji uznał wiarygodność pism przekazanych przez tę jednostkę, które były niezgodne z prawdą (o czym informował organy pismami z [...] (wniosek o wznowienie) i [...] (zażalenie). Zaznaczył, że w obu tych pismach sugerował potrzebę dogłębnego sprawdzenia czy nie dokonano czynu zabronionego i skierowanie sprawy do Prokuratury przez organy administracji publicznej ze względu na mataczenie, wprowadzenie w błąd i niewywiązywania się z rozporządzeń finansowych – bez odpowiedzi na ten temat. Ponadto zarzucił organowi I instancji błędy poprzez zawierzeniu firmie [...] i niezareagowanie na nieścisłości w datach i faktach podanych przez nią.
W związku z dalszymi wątpliwościami co do intencji wnioskodawcy organ ponownie dwukrotnie wezwał go do wskazania na jakiej przesłance z art. 145 § 1 k.p.a. opiera swoje żądanie, jaka konkretnie okoliczność stanowi podstawę do wznowienia postępowania oraz w jakiej dacie dowiedział się o niej.
W piśmie z dnia [...] jako podstawę wznowienia postępowania strona wskazała art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz tożsame okoliczności jak w poprzednich pismach. W sprawie daty stanowiącej podstawę wznowienia nawiązała do pisma z dnia [...], gdzie wskazano na rozmowę przeprowadzoną w dniu [...] w Urzędzie Wojewódzkim z Wice dyrektor Wydziału Polityki Społecznej, z której wynika, że dokument PUP w Ś. z dnia z dnia [...] nie został przekazany Wojewodzie.
Prezydent Miasta Ś. postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 145, art. 148 § 1, art. 149 § 3 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] nr [...] o odmowie uznania A.K. za osobę bezrobotną w dniu [...].
W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że A.K. jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz podał ogólnie, że organ wydając decyzję uznał wiarygodność pism przekazywanych przez A, które są niezgodne z prawdą. Natomiast wnioskodawca nie przekazał informacji, czy posiada wyrok stwierdzający fałszywość dowodów oraz nie wskazał w jakiej dacie dowiedział się o przesłance wznowienia. Ponadto organ stwierdził, że okoliczności na które powołał się A.K. były mu znane w dniu doręczenia decyzji administracyjnej – [...]. Podstawa decyzji (informacja o podleganiu ubezpieczeniom społecznym od [...] do [...]) wskazana została w jej uzasadnieniu. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony dopiero w dniu [...], a więc po terminie wskazanym w art. 148 k.p.a.
Od wskazanego rozstrzygnięcia A.K. wniósł zażalenie, w którym nie zgodził się z jego treścią. Podniósł, że Dyrektor PUP Ś. jest niegodny piastowania tej funkcji, nie dba o dobre imię Urzędu, nie pogłębia zaufania interesantów oraz prowadzi walkę z osoba bezrobotną. Wniósł o zastosowanie art. 24 § 1 k.p.a. Zaznaczył, że pozostałe przesłanki do wznowienia postępowania "pozostają bez zmian".
Wojewoda [...], po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 148 § 1, art. 149 § 3 i art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. W kwestii wyłączenia Dyrektora PUP w Ś. od udziału w postępowaniu toczącym się w sprawie wskazał, że w ramach posiadanych kompetencji nie jest uprawniony do rozpoznania tego wniosku. W postępowaniu odwoławczym rola organu sprowadza się bowiem do ponownego rozpatrzenia sprawy objętej decyzją lub postanowieniem.
Następnie Wojewoda zaznaczył, że procedura trybu wznowieniowego uregulowana w art. 145-152 k.p.a. wskazuje, że postępowanie w tym zakresie podzielone zostało na dwa etapy. W pierwszym z nich badane są wymogi formalne wniosku o wznowienie postępowania m.in. to, czy wniosek pochodzi od strony i został złożony w nieprzekraczalnym terminie wskazanym w art. 148 k.p.a., czy podstawę wznowienia, na której oparty jest wniosek, stanowi przynajmniej jedna z okoliczności określonych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a.. Organ odwoławczy zacytował ten przepis oraz przywołał treść art. 148 § 1 k.p.a, podkreślając, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzje w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.
Dalej organ wskazał, że okolicznością stanowiącą podstawę do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., na który strona się powołała, jest wydanie decyzji z [...] Nr [...] w oparciu o dokumenty fałszywe, które organ I instancji powinien był przed podjęciem decyzji zbadać. Jednakże pomimo wezwania wnioskodawca nie podał, jakie dokładnie dokumenty będące w posiadaniu organu są niewiarygodne oraz nie przedstawił dowodów, które miałyby podważyć tę wiarygodność. Ponadto nie wskazał w jakim okresie dowiedział się o przesłance wznowienia, co uniemożliwia zbadanie, czy termin z art. 148 k.p.a. został zachowany. Jedynym kwestionowanym pismem przez stronę jest pismo z [...] Nr [...], które jednak nie stanowiło podstawy podjętego rozstrzygnięcia oraz nie dotyczyło bezpośrednio postępowania zakończonego decyzją z [...].
Ustosunkowując się do twierdzeń strony Wojewoda wskazał, że organ I instancji przed wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] podejmował szereg czynności zmierzających do ustalenia wymaganych dla sprawy wyjaśnień. A.K. na każdym etapie postępowania miał zapewniony czynny udział, więc nie można stwierdzić by stawiany ogólnie zarzut wydania decyzji w oparciu o dokumenty fałszywe , które powinny być jej wówczas znane znajdował uzasadnienie. Zdaniem organu w zaistniałych okolicznościach nie można uznać, że składając w dniu [...] został zachowany termin umożliwiający rozpoznanie sprawy w trybie wznowieniowym. Stwierdzenie niedochowania warunków formalnych uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy w trybie, w jakim strona domagała się jej rozpoznania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A.K. zakwestionował powyższe postanowienie. Ponownie stwierdził, że Dyrektor PUP w Ś. jest niegodny pełnienia tej funkcji. Zdaniem skarżącego wszystkie jego argumenty oraz dowody w postępowaniu "są odrzucane nie dopuszczając tym samym do ujawnienia prawdy". Jednocześnie podał, że podstawą do wznowienia postępowania jest art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. Przywołał także art. 145 § 1 pkt 1, art. 145 § 2 i art. 146 § 1 k.p.a. Ponownie powtórzył argumentację zawartą w pismach składanych w sprawie. Zdaniem skarżącego Wojewoda wydając kwestionowane postanowienie zaprzeczył ustaleniom zawartym w wydanych przezeń decyzjach (np. decyzji z [...] nr [...]), w których stwierdził, że rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne zostało wydane z naruszeniem prawa (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Skarżący wskazał, że Wojewoda rozpoznaje sprawę od wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] i przekazanie jej do ponownego rozpoznania "nic nie wnosiło, oprócz wydania kolejnej krzywdzącej decyzji". Podniósł, że [...] nie uczestniczył w żadnym szkoleniu, a w zaświadczeniu firmy A z [...] widnieją daty realizacji szkolenia. Organ zasięgnął opinii firmy szkolącej, a nie "urzędu państwowego" i nie ustosunkował się do stwierdzonego przez Wojewodę naruszenia przepisów postępowania. Dlatego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (zgodnie z pouczeniem zawartym w rozstrzygnięciu Wojewody z [...] nr [...]), która została odrzucona z tego powodu, że sprawa jest w toku. Zdaniem skarżącego został on wprowadzony po raz kolejny w błąd. Wobec tego wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] nr [...]. Do skargi strona dołączyła kserokopie rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu wznowieniowym oraz w postępowaniu zakończonym decyzją z [...].
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Za nieprawdziwe uznał twierdzenie skarżącego, że na skutek pouczenia zawartego w decyzji z [...] wniósł skargę do tut. Sądu, bowiem faktycznie wniósł ją od decyzji organu I instancji. Ponownie wskazał, że brak dochowania warunków formalnych uniemożliwił rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz.1647) sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem.
Innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem.
Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Dokonując kontroli w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie w ostateczności spełnia wymogi legalności, w kryteriach której odbywa się sądowa kontrola działalności administracji publicznej.
Należy na wstępie podkreślić, że kontrolowane postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] zapadło w wyniku wniosku A.K. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] nr [...] o odmowie uznania go za osobę bezrobotną w dniu [...].
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta zapadła, dotknięte było jedną z wad określonych w sposób wyczerpujący w art. 145 § 1 lub 145a § 1 i 145b § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej jako k.p.a.). Wznowienie postępowania stanowi zatem odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej.
Wniesienie podania o wznowienie postępowania powoduje w pierwszej kolejności konieczność zbadania przez organ czy wznowienie postępowania jest dopuszczalne, a więc czy strona powołała się na ustawową podstawę wznowienia, o jakiej mowa w art. 145 § 1 lub 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a., czy żądanie wznowienia postępowania złożyła z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 148 k.p.a. Przepis ten stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przy czym, jak słusznie wskazał organ, zachowanie tego terminu musi być przez stronę udowodnione.
W przypadku negatywnego wyniku badania wskazanych okoliczności organ na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. rozstrzyga w formie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
W przeciwnym razie organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną (art. 149 § 2 K.p.a.).
Jak już wskazano wznowienie postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wówczas, gdy żądanie wznowienia powołuje ustawową podstawę wznowieniową. Nie jest w tym zakresie jednak wystarczające wskazanie określonego przepisu zawierającego taką podstawę, lecz muszą być przez stronę podane takie okoliczności, z których wynika, że odnoszą się do przynajmniej jednej ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Skarżący jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] wskazał art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Podstawa ta musi być jednocześnie rozważana z uwzględnieniem art. 145 § 2 i 3 k.p.a. Przepisy te uzależniają możliwość wznowienia od uprzedniego stwierdzenia fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ. Przez termin "inny organ" rozumie się w szczególności Trybunał Stanu, sądy dyscyplinarne, a także jakikolwiek inny organ, któremu akty prawne powierzają wykonanie funkcji orzeczniczych w powyższym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 października 1991 r., sygn. akt II SA 640/91, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 66, s. 140). Określony w § 2 wyjątek od tej zasady może mieć natomiast miejsce jedynie wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego, a także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem w sprawie stwierdzenia sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący wnosząc podanie o wznowienie postępowania ze względu na sfałszowanie dowodów, pomimo wielokrotnych wezwań organu nie wskazał jakie konkretnie dowody (m.in. dokumenty) okazały się fałszywe, nie przywołał jakiegokolwiek orzeczenia sądu lub innego właściwego organu potwierdzającego sfałszowanie dowodów w przedmiotowej sprawie, lub wystąpienie okoliczności z art. 145 § 3 k.p.a., jak również nie wskazał daty, w której dowiedział się o sfałszowaniu dowodów, co uniemożliwiało tym samym ocenę, czy termin określony w art. 148 k.p.a. został zachowany.
Natomiast z treści skargi, jak i wcześniejszego materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych wynika, że o sfałszowaniu dowodów skarżący wypowiada się ogólnie w kontekście własnych subiektywnych odczuć, a nie w związku z wiedzą o rzeczywiście popełnionym fałszerstwie. Skarżący łączy istnienie tej przesłanki z niewyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zakończonej wskazaną decyzją ostateczną za czym mają przemawiać podnoszone przez niego rozbieżności w dokumentach przekazywanych przez jednostkę szkolącą co do dat zakończenia ubezpieczenia społecznego oraz brak ustaleń co do słuszności naliczenia składek. W gruncie rzeczy skarżący nie akceptuje rozstrzygnięcia organu w sprawie odmowy uznania go za osobę bezrobotną z dniem [...] i dąży do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Dlatego też powołanie przez niego podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie oznacza, że wniosek o wznowienie istotnie został oparty na tej podstawie.
Zatem prawidłowe jest stanowisko organu, że w zaistniałych okolicznościach nie można uznać, że strona składając w dniu [...] wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...], w którym został sformułowany ogólnie zarzut wydania decyzji o dokumenty fałszywe, zostały spełnione wymogi formalne wniosku o wznowienie postępowania, w tym, że termin określony w art. 148 § 1 k.p.a. został zachowany. W tej sytuacji obowiązkiem organów administracji było wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a.
Odnosząc się do podniesionych przez stronę twierdzeń dotyczących naruszenia przepisów postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] nr [...] w zakresie nie wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych w związku z rozbieżnościami co do dat zakończenia ubezpieczenia społecznego należy stwierdzić, że skarżący powinien je podnieść w trakcie tamtego postępowania i dać temu wyraz w odwołaniu od wskazanej decyzji pierwszoinstancyjnej. Prawidłowo więc przyjął organ, że skarżący swoim zastrzeżeniom powinien dać wyraz w toczącym się postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] , gdzie na każdym jego etapie miał zapewniony czynny w nim udział. Z treści wydawanych w toku tego postępowania decyzji opisano jaki materiał dowodowy został w sprawie zebrany i jakie czynności były przez organ przeprowadzone. Zatem okoliczności na które skarżący się powołał, w tym także te wynikające z pism PUP w Ś. powoływanych we wniosku o wznowienie (pisma z dnia [...] i z [...]) były mu znane w trakcie postępowania oraz w dniu doręczenia tej decyzji, a zatem mógł się na nie powołać w ramach tamtego postępowania (w tym w odwołaniu od ww. decyzji, którego nie wniesiono).
Co do kwestii wyłączenia Dyrektora PUP w Ś. od udziału w sprawie należy wskazać, że wniosek taki został złożony dopiero na etapie zażalenia od postanowienia organu I instancji z dnia [...], a zatem po zakończeniu postępowania przed tym organem. Zgodnie z treścią art. 24 § 3 k.p.a. bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Stąd też organ odwoławczy nie był legitymowany do rozpatrzenia tegoż wniosku. Także twierdzenie iż w sprawie podstawą do wznowienia był art. 24 § 1 pkt 1 jest chybione, jako że we wniosku o wznowienie skarżący nie powołał tej okoliczności jako podstawy wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.. Natomiast Sąd jest związany granicami sprawy, której przedmiot został określone we wniosku skarżącego (dwukrotnie precyzowanego) o wznowienie postępowania, w tym co do podstaw wznowienia.
Ponadto wskazać należy, że skarżący błędnie podnosi, iż zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] pozostaje w sprzeczności z rozstrzygnięciami kasacyjnymi tego organu wydanymi w trakcie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] nr [...]. Powyższe postępowania administracyjne są bowiem odrębne. Pierwsze z nich, postępowanie zwyczajne, mające na celu ustalenie czy zaistniały podstawy do uznania skarżącego za osobę bezrobotną w dniu [...] zakończone zostało decyzją ostateczną z dnia [...], od której skarżący nie wniósł odwołania. Natomiast postanowienie z dnia [...] zostało wydane w ramach nadzwyczajnego trybu postępowania, w którym nie rozstrzyga się ponownie merytorycznie sprawy w której wydano ostateczną decyzję z [...], a jedynie bada się czy wystąpiła wskazana we wniosku podstawa wznowienia i czy miała ona w ostateczności wpływ na wydane rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu zwyczajnym, po uprzednim spełnieniu wymogów formalnych wniosku o wznowienie postępowania, które, jak słusznie ocenił Wojewoda, nie zostały spełnione.
Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło