IV SA/Gl 716/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Barbara Rymaszewska WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Protokolant: st. referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S., działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2003 r., nr 58, poz. 515 z późn. zm.), po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, orzekł o cofnięciu J. S. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B nadanych mu dokumentem nr [...], druk nr [...] z dnia [...] r. przez tego samego Prezydenta Miasta S. oraz nadał temu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu tej decyzji powołał się na okoliczność, iż wobec strony w dniu [...] r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w zakresie stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez nią pojazdami, na skutek wniosku z dnia [...] r. Komendy Miejskiej Policji w S.. Z materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie wynika, że ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S. skierował stronę na kontrolne badania lekarskie w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B oraz wyznaczył jej termin poddania się tym badaniom, a także pouczył ją, iż w przypadku nie poddania się im w terminie do dnia [...] r. zostanie wydana na jej rzecz decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania tymi pojazdami. Mimo tego pouczenia strona do dnia [...] r. nie poddała się kontrolnemu badaniu lekarskiemu. Zatem, zdaniem organu orzekającego, w pełni uzasadnione jest wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia z powodu upływu w dniu [...] r. wyznaczonego terminu badania, do którego strona nie przystąpiła. W odwołaniu złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., strona zażądała uchylenia decyzji organu I instancji i nakazania wstrzymania jej wykonania. Podniosła, iż doręczyła zaświadczenie lekarskie stwierdzające, iż jest zdolna do kierowania pojazdami mechanicznymi zgodnie z uzyskanymi uprawnieniami. Jednakże wezwaniem z dnia [...] r. została zobowiązana do poddania się badaniom lekarskim w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S., gdzie odpłatność za takie badania wynosi 300,- zł. Strona, w związku z tym, zwróciła się do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta w S. o zwolnienie jej z kosztów badania z powodu niemożności poniesienia tak wysokich kosztów, przy pobieraniu co miesiąc renty w wysokości [...],- zł. Jednak nie otrzymała pozytywnej odpowiedzi i w konsekwencji nie poddała się tym badaniom. Nadto zapewniła, iż ich brak wynika jedynie z braku pieniędzy, a nie z innych przyczyn. Zaakcentowała, iż prawo jazdy jest jej niezbędne, pełni bowiem funkcje społeczne z zakresu opieki [...], które zmuszają ją do częstych wyjazdów. Natomiast jego brak ma negatywne skutki zarówno dla strony, jak i jej podopiecznych. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w jej uzasadnieniu powołał się na treść art. 140 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 122 ust. 1 pkt 3-5 ustawy Prawo o ruchu drogowym i wywiódł, iż mimo skierowania strony na badania lekarskie w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, wobec uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu jej zdrowia (stwierdzona [...]), strona nie poddała się im w wyznaczonym terminie (30 – tu dni od dnia, w którym decyzja o skierowaniu stała się ostateczna). Przedłożyła jedynie zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia [...] r. wskazujące, że strona nie wymaga skierowania na badanie kwalifikacyjne w celu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Jednakże to zaświadczenie nie jest wystarczające do realizacji obowiązku nałożonego decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] o skierowaniu strony na badania lekarskie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wstrzymanie jej wykonania. Zarzucił, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i pozostaje w rażącej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Skarżący bowiem został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi nie z uwagi na przeciwwskazania zdrowotne, ale z powodu braku pieniędzy. Nadto, skarżący przywołał okoliczności podniesione wcześniej w odwołaniu, a dotyczące jego niewielkich dochodów i potrzeby korzystania z prawa jazdy w celu opieki nad nieuleczalnie chorymi osobami. Dodał także, iż sam się leczy z powodu podejrzenia choroby [...] oraz przebytego zabiegu operacyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska i zaprezentowało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 16 lutego 2006 r. skarżący poinformował, iż postępowanie karne, które zainicjowało skierowanie go na badania lekarskie zostało umorzone, a w opinii [...] wykonanej na polecenie Sądu Rejonowego w C. nie stwierdzono u niego choroby [...]. Zdaniem skarżącego skoro pobiera on rentę z ogólnego stanu zdrowia, a nie z powodu [...] to nie ma przeciwwskazań, aby posiadał nadal prawo jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zatem do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "ustawą p.p.s.a.") sąd ten uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, w zależności od rodzaju naruszenia - stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli naruszenie to miało bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania, ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że decyzje organów orzekających obu instancji odpowiadają uregulowaniom prawnym obowiązującym w datach ich wydania, jak również nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestie związane z konsekwencjami nie poddania się badaniom kontrolnym uregulowane zostały w ustawie z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2003 r., nr 58, poz. 515 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawą Prawo o ruchu drogowym". Stosownie zatem do treści art. 140 ust. 1 pkt 4 tej ustawy to starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu wydaje decyzje o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym w przypadku m.in. niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5 tej samej ustawy. Tym samym na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem, skierowany decyzją starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu), w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Skierowanie na sprawdzenie kwalifikacji osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji wiąże się z obowiązkiem starosty lub prezydenta miasta na prawach powiatu do czuwania nad tym, aby dopuszczeni do ruchu byli tylko ci kierowcy, którzy potrafią bezpiecznie prowadzić pojazd. Dodatkowo podkreślić trzeba, iż to badanie lekarskie wykonywane jest na koszt osoby badanej i przeprowadza go uprawniony lekarz (art. 122 ust. 4 i ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Zgodnie zaś z art. 129 ust. 1 i ust. 2 pkt 13 ustawy Prawo o ruchu drogowym to Policja czuwa nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach go kontroluje oraz uprawniona jest do występowania w uzasadnionym przypadku z wnioskiem o ocenę stanu zdrowia kierującego pojazdem. Jednocześnie na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 123 ustawy Prawo o ruchu drogowym w drodze rozporządzenia określone zostały szczegółowe warunki i tryb kierowania na badania lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, ich przeprowadzanie oraz wydawanie orzeczeń i maksymalne stawki opłat za te badania. W rozpoznawanej sprawie Policja była zobligowana do wystąpienia z wnioskiem o ocenę stanu zdrowia skarżącego, bowiem spełniona została dyspozycja przepisu art. 129 ust. 2 pkt 13 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ostateczna decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...], na podstawie której skarżący został skierowany na kontrolne badania lekarskie w zakresie prawa jazdy kategorii A i B, w terminie do dnia [...] r. została wydana na skutek skierowania do Prezydenta Miasta S. wniosku Policji o stwierdzonych w trakcie wykonywania czynności służbowych zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia skarżącego. Bezspornym jest, iż skarżący we wskazanym terminie nie poddał się kontrolnym badaniom lekarskim. Wbrew zarzutom skarżącego następstwem niewykonania powołanej i opisanej wcześniej decyzji ostatecznej o skierowaniu skarżącego na kontrolne badania lekarskie jest wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej w rozpoznawanej sprawie. Nie poddanie się bowiem badaniu lekarskiemu stawia pod znakiem zapytania kwalifikacje fachowe, jak i warunki zdrowotne kierowcy, a tym samym nie wiadomo, czy skarżący może bezpiecznie uczestniczyć w ruchu jako kierujący pojazdem silnikowym. Bez znaczenia w zaistniałej sytuacji jest podniesiona przez skarżącego na rozprawie okoliczność umorzenia postępowania karnego w sprawie zdarzenia, które miało miejsce w dniu [...] r. w W.. Stosownie do treści obowiązującego od dnia 9 stycznia 2004 r. § 15 i § 18 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 2, poz. 15), powyższe badania może przeprowadzić tylko uprawniony lekarz, którego kwalifikacje stwierdza wojewoda, a stawki maksymalne opłaty za ich wykonanie, w przypadku skarżącego, określone zostały na kwotę 300,- zł. W tym stanie rzeczy, wobec dokonanych w toku postępowania administracyjnego ustaleń należy uznać, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa z uwagi na powołane przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, które jednoznacznie wskazują, iż skarga nie mogła być uwzględniona. Bez znaczenia bowiem dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje okoliczność, iż skarżący w toku postępowania administracyjnego, przedłożył zaświadczenie lekarskie sporządzone przez lekarza nieuprawnionego w rozumieniu § 15 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Nadto w skardze sam skarżący twierdzi, że jego stan zdrowia pogorszył się z uwagi na podejrzenie choroby [...] i przebyty zabieg operacyjny. Na marginesie sprawy dodać trzeba, iż przywrócenie uprawnień następuje po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie, czyli po uzyskaniu odpowiedniego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Zatem w razie wydania przez uprawnionego lekarza - po przeprowadzonym badaniu lekarskim - orzeczenia o zdolności do kierowania pojazdami silnikowymi, na wniosek osoby zainteresowanej wydaje się decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, bowiem wystarczającym warunkiem do odzyskania cofniętego uprawnienia jest ustanie przyczyny, która spowodowała wydanie decyzji o jego cofnięciu. Słusznie bowiem podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, że "Użyte w cytowanym przepisie sformułowanie »podlega« oznacza, że decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu nie zostały pozostawione uznaniu organu orzekającego, lecz mają charakter rozstrzygnięcia związanego" (wyr. NSA z dnia 25 czerwca 1999 r., II SA 652/99, LEX nr 46289; wyr. NSA z dnia 24 lutego 1998 r., II SA 1621/97, LEX nr 41667). W ocenie Sądu organy orzekające obu instancji rozstrzygając niniejszą sprawę nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczących postępowania dowodowego (art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), zasady praworządności (art. 6 K.p.a.), zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) i pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 K.p.a.). Organy te zebrały bowiem dowody niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy i dokonały ich wnikliwej oceny, a uzasadnienia wydanych decyzji zawierają ustalenia faktyczne oraz ocenę dowodów, rozważań faktycznych i prawnych, wymaganych w oparciu o art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. W rezultacie decyzje organów orzekających obu instancji nie naruszyły przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.