IV SA/Gl 716/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Mikusiński po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego; W dniu [...], J.L. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu powołał się na trudną sytuację materialną wywodząc, iż jest [...] oraz wskazał, że stwierdzono u niego [...] i [...] w rozmiarze [...] %. Nadto zadeklarował, że gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro ani nieruchomości i osiąga dochód z tytułu [...] w kwocie brutto [...] zł, jednak po potrąceniach, w tym [...] oraz po opłaceniu [...] otrzymuje zaledwie [...] zł. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2009 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym kosztów sądowych i odmówił skarżącemu ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazał na bezprzedmiotowość postępowania w kwestii wniosku o zwolnienie od wspomnianych kosztów wywodząc, iż skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z obowiązku ich uiszczenia z mocy ustawy. Motywując natomiast odmowę ustanowienia pełnomocnika podkreślił, że J.L. nie złożył stosownych dokumentów źródłowych, o które zwrócono się do niego w wezwaniu z dnia [...] o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych ujętych we wniosku. Pomimo rzeczonego wezwania, wnioskodawca nie przedłożył bowiem kopii swego zeznania podatkowego za rok [...], kopii umów zawartych z [...], w ramach których uiszcza należności na rzecz tego podmiotu w ramach [...] ani wyciągów bankowych obrazujących operacje dokonane na należących do niego rachunkach bankowych w okresie ostatnich trzech miesięcy. Następnie, to jest w dniu [...] skarżący złożył sprzeciw od wspomnianego wyżej postanowienia raz jeszcze podkreślając, że znajduje się trudnej sytuacji materialnej, "nie posiada minimum socjalnego", uiszcza [...] w kwocie [...] zł miesięcznie (a w przypadku [...] nawet ponad [...] zł). Do sprzeciwu strona dołączyła między innymi dowody wpłaty dokumentujące uiszczenie rzeczonych należności a także roczne obliczenie podatku przez [...] za rok [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 lutego 2009 r. a tym samym w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające rozpoznanie kwestii przyznania J.L. prawa pomocy. W tym miejscu trzeba jednak zaznaczyć, iż zaskarżeniu sprzeciwem podlegał w niniejszym przypadku tylko pkt 2 przywołanego wyżej postanowienia dotyczący odmowy ustanowienia dla strony adwokata. Należy bowiem zaakcentować, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 259 §1) nie przewiduje możliwości wniesienia sprzeciwu od rozstrzygnięcia referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Odnosząc się zatem do wniosku J.L. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. stanowiącą, iż przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (z mocy art. 245 §3 tej ustawy mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zważywszy powyższe uznano, że skarżący spełnił wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania. Trzeba wprawdzie przyznać, że nie nadesłał on wszystkich dokumentów źródłowych, o które został wezwany przez referendarza sądowego. Nie przedłożył bowiem wyciągów bankowych obrazujących operacje dokonane na należących do niego (osobistych) rachunkach bankowych w okresie ostatnich trzech miesięcy ani umów, z tytułu których uiszcza należności na rzecz [...] w ramach [...] – jak podawał – na [...]. Pomimo to Sąd przyjął, że oświadczenia skarżącego oraz dokumenty potwierdzające wysokość pobieranej przezeń renty stanowią dostateczną podstawę, aby stwierdzić, iż jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów związanych z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Decydujący wpływ na zajęcie takiego stanowiska miał fakt, iż dochód netto wyżej wymienionego nie przekracza [...] złotych (patrz: zaświadczenia [...] stanowiące karty nr [...] akt sprawy) a równocześnie jest on obciążony [...], co potwierdzają przedłożone przezeń dowody wpłaty (vide: karty nr [...] akt sprawy). W tym stanie rzeczy należało uznać, że wnioskujący wykazał w sposób wystarczająco przekonujący, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu. Dlatego, działając na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.