IV SA/Gl 717/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia radcy prawnego; Wraz ze skargą z dnia [...] Z. G. złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. Równocześnie zadeklarował, że do lipca bieżącego roku był osobą [...], gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Miesięczny dochód brutto skarżącego zadeklarowany został w kwocie [...], uzyskiwanej przezeń w ramach wynagrodzenia za [...] ([...]) oraz z tytułu [...] ([...]). Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku uznano za niewystarczające do oceny sytuacji materialnej strony, zarządzeniem z dnia 3 października 2008 r. wezwano ją do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych, na które się powołała. W tym zakresie zwrócono się do skarżącego o udokumentowanie wysokości uzyskiwanego dochodu poprzez przedłożenie np. stosownego zaświadczenia potwierdzającego wysokość wynagrodzenia za [...], przedłożenie wyciągu bankowego obrazującego operacje na jego rachunku bankowym w okresie ostatnich 3 miesięcy (o ile skarżący takowy posiada), a także o podanie i udokumentowanie aktualnej orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania. Na ustosunkowanie się do powyższego wezwania wyznaczono termin siedmiu dni informując stronę, że brak odpowiedzi może zostać potraktowany jako niewykazanie przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku. Skarżący nie udzielił jednak na rzeczone wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję wydaną w przedmiocie zasiłku celowego, będącego jednym ze świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 54, poz. 593 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go z obowiązku ich uiszczenia było bezprzedmiotowe i dlatego należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku Z. G. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Rozstrzygnięcie wniosku zależy więc od tego, co zostało udowodnione przez stronę (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Skarżący nie uzupełnił bowiem danych, na które powołał się w swym wniosku ani nie uprawdopodobnił zawartych w nim oświadczeń. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że Z. G. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 3 października 2008 r., które zostało mu doręczone 15 października 2008 r. (patrz: dołączone do akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 22 października 2008 r. wnioskodawca nie ustosunkował się w żaden sposób do powyższego wezwania. Tymczasem niezłożenie wyjaśnień doprecyzowujących dane dotyczące sytuacji materialnej wyżej wymienionego oraz brak dokumentów potwierdzających okoliczności związane z tą sytuacją uniemożliwia uznanie jego oświadczeń za w pełni przekonujące. W konsekwencji stwierdzić przyjdzie, że skarżący nie wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny aby nie był w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu. Tym samym wymóg, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. nie został w sprawie zachowany. Mając na względzie powyższe, odmówiono ustanowienia radcy prawnego, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 oraz art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.