IV SA/Gl 724/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta K. odmówił przyznania H. K. zasiłku celowego na opłacenie rachunku za telefon. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 3 ust. 3, art. 8 ust. 1, art. 39 oraz art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. Nr 175, z 2009 r., poz. 1362). W motywach rozstrzygnięcia organ ustalił, że dochód wnioskodawcy nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz zachodzi dysfunkcja z art. 7 tej ustawy. Jednakże przyznanie świadczenia nie było możliwe, ponieważ na podstawie oświadczenia strony z dnia [...] r. ustalono, że wnioskowana potrzeba zostało już zaspokojona, a tym samym nie stanowi już niezbędnej potrzeby w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 4 ww. ustawy potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Podniósł dodatkowo, że środki pomocy społecznej nie są przeznaczone na zaspokajanie wszystkich zgłoszonych potrzeb lecz na przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych. Wnioskodawca objęty jest pomocą, która w miesiącu [...]r. wynosiła [...] zł., [...]r. - [...]zł, w [...]r. - [...]zł. Na skutek odwołania strony, wolnego od jakichkolwiek zarzutów i argumentów, zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż ustalenia stanu faktycznego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są należycie udokumentowane w zebranym materialne dowodowym. Podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie dokonanej oceny sytuacji H. K. potwierdzając, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, zajmuje jednopokojowe mieszkanie z zasobów komunalnych gminy, jest osobą przewlekle chorą, niepełnosprawną z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Wskazał, że potrzeby bytowe strony są zaspokajane wyłącznie w ramach wsparcia środkami pomocy społecznej w formie materialnej oraz bezgotówkowej, a ich wysokość jest porównywalna z kwotą minimalnego wynagrodzenia za pracę, jakie otrzymują osoby zatrudnione, a która to kwota ma im zapewnić zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Przedstawił zakres udzielonej stronie pomocy w formie zasiłków celowych w okresie od listopada 2009r. do maja 2010r.. Ponadto podał, że strona otrzymuje także dodatek mieszkaniowy oraz korzysta z bezpłatnego pobytu w dziennym domu pomocy społecznej. Oceniając natomiast możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej w K. stwierdził, że Gmina K. posiada ograniczone środki finansowe na wsparcie swoich mieszkańców w ramach pomocy społecznej. Powołując się na aktualnie obowiązującą politykę świadczeń dostosowaną do możliwości finansowych Ośrodka i posiadanych środków finansowych Kolegium wskazało, iż Ośrodek, biorąc pod uwagę przewidywaną kwotę oraz planowaną liczbę rodzin wymagających pomocy, wyliczył szacunkowo, iż rodzina w skali roku 2010 może otrzymać pomoc w wysokości 1180 zł, a przyjmując, że rodzina korzysta z pomocy przez około 8 miesięcy średnie świadczenie wynosiłoby 147 zł. W ocenie Kolegium H. K. uzyskał w roku 2010 wsparcie środkami pomocy społecznej kilkakrotnie większe niż te, jakie są przewidziane na jedną rodzinę w skali roku kalendarzowego 2010. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wyraził swoją dezaprobatę wobec zaskarżonej decyzji, a także działania organów administracji publicznej. Zdaniem skarżącego działalność Ośrodka zagraża jego egzystencji, a odmowa przyznania świadczeń bezpodstawnie uzasadniana jest ograniczonymi środkami. Skarżący zakwestionował sposób redagowania decyzji, sposób podziału środków pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w motywach kwestionowanej decyzji. W dodatkowym piśmie sporządzonym przez pełnomocnika przyznanego skarżącemu z urzędu poniesiono zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. polegającego na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, jak i zaniechanie kierowania się słusznym interesem skarżącego. Wskazano, że organ nie zbadał powodów wystąpienia skarżącego o przyznanie zasiłku na opłacenie rachunku za telefon. Natomiast kwota 10 zł jaką otrzymał na zakup karty telefonicznej była zbyt niska i niewystarczającą na wykonanie niezbędnych telefonów związanych z jego podstawową egzystencją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga jest bezzasadna bowiem sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżący ma prawo do świadczeń z pomocy społecznej, spełnia bowiem przepisane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 175 z 2009 r., poz. 1362 z późn. zm.) kryteria określone w art. 8 ust. 1 (kryterium dochodowe) oraz w art. 7 ust. 5 (niepełnosprawność) uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust 1 i 2 powołanej wyżej ustawy zasiłek celowy może zostać przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wskazany katalog potrzeb, które mogą być zaspokojone posiada charakter otwarty i zadaniem organu jest w każdym przypadku w sposób indywidualny ocenić, czy potrzeba taka mieści się w celach i możliwościach pomocy społecznej. Stosownie bowiem do regulacji zawartej w art. 3 ust. 4 cytowanej ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom tej pomocy. Z brzmienia przywołanych wyżej unormowań wynika, iż decyzja w zakresie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, jak również w kwestii określenia jej wysokości, podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne cechuje się m.in. tym, że organ nie jest związany ścisłymi kryteriami prawnymi, a więc ma pewną swobodę w ocenie zasadności żądania. W przypadku zasiłku celowego organ administracyjny wydaje decyzję oceniając całokształt sytuacji strony i jej rodziny, mającej wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb. Należy w tym miejscu zaakcentować, iż norma prawna zawarta w art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej zobowiązuje także organy orzekające o udzielaniu świadczeń przewidzianych w tej ustawie do uwzględnienia możliwości finansowych pozwalających na realizację potrzeb zgłoszonych przez osoby ubiegające się o pomoc. W sytuacji ograniczonych środków przeznaczanych na cele pomocy społecznej i stale wzrastającej liczby osób ubiegających się o jej uzyskanie, konieczne jest stworzenie gradacji potrzeb tych osób i powiązanie jej z możliwościami finansowymi ośrodków pomocy społecznej. Okoliczności przytoczone w uzasadnieniu decyzji świadczą o rozważeniu przez organy całokształtu okoliczności sprawy tak istniejących po stronie skarżącego, jak również uwzględniających cele i możliwości pomocy społecznej. W rozpatrywanej sprawie przyczyną odmowy przyznania zasiłku na opłacenie rachunku za telefon było zaspokojenie wnioskowanej potrzeby przez skarżącego we własnym zakresie. Ponadto organ wskazał na ograniczone możliwości finansowe ośrodka oraz objęcie strony szerokim wsparciem świadczeniami z pomocy społecznej. Nie ulega również wątpliwość, że w ramach tego wsparcia skarżący otrzymuje zasiłek na zakup karty telefonicznej w wysokości 10 zł. Natomiast z akt administracyjnych wynika, że stan zdrowia skarżącego nie wskazuje, iż jest on osobą, która ma ograniczone możliwości poruszania się, bądź która z powodu stanu zdrowia wymaga szczególnej opieki, co nakazuje przyjąć, że wsparcie finansowe w postaci zasiłku na zakup karty telefonicznej oraz przejazdów zabezpiecza niezbędne potrzeby. W tych okolicznościach Sąd podzielił stanowisko organów, że sfinansowanie rachunku telefonicznego nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej. Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcia naruszały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w sposób dostateczny wykazało, iż wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonej decyzji argumentacja odmowy przyznania zasiłku nakazuje uznać, iż jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zawiera bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł, oraz uzasadnienie prawne, a więc wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Stwierdzić także należy, że organy, które rozpoznają sprawę z zakresu świadczeń z pomocy społecznej na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jak ma to miejsce w przypadku zasiłku celowego, są obowiązane zgodnie z zasadą art. 7 k.p.a., załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Nie jest więc tak, że każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel, gdyż organy administracji muszą gospodarować określoną pulą środków finansowych i rozeznać potrzeby osób wymagających wsparcia. Okoliczności przytoczone w uzasadnieniu decyzji świadczą o rozważeniu przez organy całokształtu okoliczności sprawy tak istniejących po stronie skarżącego, jak również uwzględniających cele i możliwości pomocy społecznej. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).