IV SA/Gl 727/08
WyrokWSA w Gliwicach2009-12-15
Skład orzekający: Szczepan Prax, Wiesław Morys, Beata Kalaga-Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa współdziałania strony z pracownikiem socjalnym, polegająca na uniemożliwieniu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, powoduje bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i tym samym uzasadnia umorzenie postępowania o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odmowa współdziałania strony z pracownikiem socjalnym, w tym uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego wymaganego przez art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Sąd przychylił się do linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą taka okoliczność nie prowadzi do umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku D.B. o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Prezydent Miasta G. umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu uniemożliwienia przez wnioskodawcę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy tę decyzję. D.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i okresowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta G. w trybie art. 105 kpa umorzył postępowanie w sprawie przyznania D.B. świadczeń z pomocy społecznej. Rozstrzygnięcie to oparto na ustaleniu, że wnioskodawca uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Tymczasem według art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) przyznanie świadczeń następuje po przeprowadzeniu takiego wywiadu. Brak wywiadu powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego.
Takie samo stanowisko zajęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji, wydanej na skutek odwołania wnioskodawcy, a utrzymującej w mocy decyzję I instancji. Zdaniem Kolegium bezprzedmiotowość postępowania wyraża się w tym, że niemożliwe stało się ustalenie stanu faktycznego w zakresie aktualnej sytuacji życiowej strony z przyczyn niezależnych od organu administracyjnego. W motywach swej decyzji Kolegium przedstawiło też uwagi dotyczące zasad przyznawania świadczeń socjalnych oraz ocenę postępowania wnioskodawcy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D.B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji uważając, że została ona wydana z naruszeniem prawa.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem wydane w sprawie decyzje rzeczywiście nie spełniają wymogów legalności. Otóż na gruncie obecnie obowiązującej ustawy o pomocy społecznej orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowało pogląd, że odmowa współdziałania strony z pracownikiem socjalnym, także wówczas, gdy polega na uniemożliwieniu przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, wymaganego przez art. 106 ust. 4 tej ustawy, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu
art. 105 § 1 kpa (por. wyrok NSA z 23.09.2008 r., sygn. akt I OSK 1765/07, zbiór LEX nr 489094). Okoliczność taka nie może zatem prowadzić do umorzenia postępowania. Sąd w niniejszym składzie przychyla się do tej linii orzeczniczej. Dlatego też decyzje obu instancji wynikające z przyjęcia odmiennego stanowiska winne być uchylone. Ponieważ mają one charakter formalny, to dla zachowania dwuinstancyjności orzekania merytorycznego konieczne jest uchylenie również decyzji I instancji.
W tym stanie rzeczy, skoro doszło do naruszenia art. 105 kpa, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło