IV SA/Gl 729/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta K. odmówił przyznania H.K. zasiłku celowego na zakup telefonu komórkowego. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 3 ust. 3, art. 8 ust. 1, art. 39 oraz art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. Nr 175, z 2009 r., poz. 1362). W motywach rozstrzygnięcia organ ustalił, że dochód wnioskodawcy nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz zachodzi dysfunkcja z art. 7 tej ustawy. Przyznanie świadczenia nie było natomiast możliwe, ponieważ wnioskowana potrzeba nie stanowi potrzeby niezbędnej w rozumieniu art. 3 ust. 1 wskazanej ustawy, a tym samym nie stanowi celu pomocy społecznej. Organ ustalił, że strona posiada sprawny telefon komórkowy. Ponadto zaznaczył, że posiadanie telefonu komórkowego z funkcją dyktafonu, aparatu fotograficznego i radia nie stanowi potrzeby niezbędnej w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślił, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. art. 3 ust. 4 ww. ustawy). Na skutek odwołania strony, wolnego od jakichkolwiek zarzutów i argumentów, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż ustalenia stanu faktycznego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są należycie udokumentowane w zebranym materialne dowodowym. Podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie dokonanej oceny sytuacji H.K. potwierdzając, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, zajmuje jednopokojowe mieszkanie z zasobów komunalnych gminy, jest osobą przewlekle chorą, niepełnosprawną z [...] stopniem niepełnosprawności. Wskazał, że potrzeby bytowe strony są zaspokajane wyłącznie w ramach wsparcia środkami pomocy społecznej w formie materialnej oraz bezgotówkowej, a ich wysokość jest porównywalna z kwotą minimalnego wynagrodzenia za pracę, jakie otrzymują osoby zatrudnione, a która to kwota ma im zapewnić zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Przedstawił zakres udzielonej stronie pomocy w formie zasiłków celowych w okresie od [...]r. do [...]r.. Ponadto podał, że strona otrzymuje także dodatek mieszkaniowy oraz korzysta z bezpłatnego pobytu w dziennym domu pomocy społecznej. Oceniając natomiast możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej w K. stwierdził, że Gmina K. posiada ograniczone środki finansowe na wsparcie swoich mieszkańców w ramach pomocy społecznej. Powołując się na aktualnie obowiązującą politykę świadczeń dostosowaną do możliwości finansowych Ośrodka i posiadanych środków finansowych Kolegium wskazało, iż Ośrodek, biorąc pod uwagę przewidywaną kwotę oraz planowaną liczbę rodzin wymagających pomocy, wyliczył szacunkowo, iż rodzina w skali roku [...] może otrzymać pomoc w wysokości [...] zł, a przyjmując, że rodzina korzysta z pomocy przez około 8 miesięcy średnie świadczenie wynosiłoby [...] zł. W ocenie Kolegium H.K. uzyskał w roku [...] wsparcie środkami pomocy społecznej kilkakrotnie większe niż te, jakie są przewidziane na jedną rodzinę w skali roku kalendarzowego [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wyraził swoją dezaprobatę wobec zaskarżonej decyzji, a także działania organów administracji publicznej. Zdaniem skarżącego działalność Ośrodka zagraża jego egzystencji, a odmowa przyznania świadczeń bezpodstawnie uzasadniana jest ograniczonymi środkami. Skarżący zakwestionował sposób podziału środków pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w motywach kwestionowanej decyzji. W dodatkowym piśmie sporządzonym przez pełnomocnika ustanowionego dla skarżącego z urzędu poniesiono zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. polegającego na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, jak i zaniechanie kierowania się słusznym interesem skarżącego. Wskazano, że według skarżącego telefon komórkowy jest mu niezbędny, gdyż cierpi na wiele chorób, które wymagają leczenia oraz ze względu na ograniczone koszty na dojazd do przychodni, celem chociażby rejestracji. Zaznaczono, że organ nie uzasadnił na jakiej podstawie uznał, że telefon skarżącego jest sprawny, skoro skarżący twierdzi odmiennie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna bowiem sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżący ma prawo do świadczeń z pomocy społecznej, spełnia bowiem przepisane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 175 z 2009 r., poz. 1362 ze zm.) kryteria określone w art. 8 ust. 1 (kryterium dochodowe) oraz w art. 7 ust. 5 (niepełnosprawność) uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust 1 i 2 powołanej wyżej ustawy zasiłek celowy może zostać przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wskazany katalog potrzeb, które mogą być zaspokojone posiada charakter otwarty i zadaniem organu jest w każdym przypadku w sposób indywidualny ocenić, czy potrzeba taka mieści się w celach i możliwościach pomocy społecznej. Stosownie bowiem do regulacji zawartej w art. 3 ust. 4 cytowanej ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom tej pomocy. Ponadto, co wymaga podkreślenia istota zasiłku celowego jest zaspokojenie konkretnej potrzeby bytowej umożliwiającej życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy). Dlatego też organy orzekające w sprawie obowiązane są ustalić czy zaspokojenie zgłoszonej potrzeby, jest w świetle sytuacji życiowej wnioskodawcy rzeczywiście niezbędne. Organ powinien więc wydając decyzję ocenić całokształt sytuacji osobistej i majątkowej strony, mającej wpływ na zakres zaspokojenia potrzeb. Dopiero po ustaleniu, że występuje niezbędna potrzeba, która nie może być zaspokojona, w tym w ramach własnych możliwości i z posiadanych środków, czyli wnioskowana pomoc jest niezbędna, organ może przyznać (ale nie musi) zasiłek celowy, biorąc pod uwagę okoliczności przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu. Tymczasem w tych ramach stanowisko organów obu instancji nie budzi zastrzeżeń. Materiał dowodowy sprawy pozwala bowiem uznać, że zgłaszana potrzeba nie ma charakteru niezbędnej potrzeby bytowej. Skarżący posiada telefon komórkowy, zaś w toku postępowania nie wykazał, aby telefon ten był uszkodzony. Składając wniosek o zasiłek celowy na zakup nowego telefonu komórkowego z dodatkowymi funkcjami - dyktafonem, aparatem fotograficznym, skarżący argumentował, że obecnie jest to standard, jego telefon "w tej chwili często źle odbiera telefony i sms-y" oraz, że zależy mu na niezawodności telefonu. Tymczasem jak już wskazano celem pomocy społecznej jest zaspokojenie potrzeby bytowej umożliwiającej życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Nie jest celem pomocy społecznej podwyższanie standardu życiowego ponad posiadane środki i możliwości własne wnioskodawcy, jeśli środki te i możliwości pozwalają mu na zaspokojenie niezbędnych do życia potrzeb. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że stan zdrowia skarżącego nie wskazuje, iż jest on osobą, która ma ograniczone możliwości poruszania się, bądź która wymaga szczególnej opieki. Skarżący korzysta z całodziennego pobytu w dziennym domu pomocy społecznej, zamieszkuje w granicach miasta w budynku wielorodzinnym. Powyższe pozwala uznać, że skarżący ma możliwości korzystania z placówek służby zdrowia, komunikowania się z innymi osobami oraz uzyskania pomocy, o ile teoretycznie taka konieczność zaistniałaby. W tych okolicznościach Sąd podzielił stanowisko organów rozpatrujących sprawę, iż zgłaszana potrzeba nie ma charakteru niezbędnej potrzeby bytowej. Natomiast nie ulega wątpliwości, że wsparcie finansowe udzielane skarżącemu, w tym zasiłek celowy na zakup karty telefonicznej oraz przejazdy, jest odpowiednie do jego sytuacji i zabezpiecza niezbędne potrzeby bytowe oraz z drugiej strony uwzględnia możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej. Stwierdzić dodatkowo należy, że organy, które rozpoznają sprawę z zakresu świadczeń z pomocy społecznej na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jak ma to miejsce w przypisku zasiłku celowego, są obowiązane zgodnie z zasadą art. 7 k.p.a., załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Nie jest więc tak, że każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel, gdyż organy administracji muszą gospodarować określoną pulą środków finansowych i rozeznać potrzeby osób samotnych oraz rodzin żyjących w ubóstwie. Mając na uwadze przedstawiony stan rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania. W sprawie nie nastąpiło także naruszenie granic przysługującego organom uznania administracyjnego. Okoliczności przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji świadczą o rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).