IV SA/Gl 730/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w K. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego zatrzymał D.A. prawo jazdy kat. "[...]" wydane [...] r. przez Prezydenta Miasta K. i zobowiązał D. A. do zwrotu prawa jazdy w Urzędzie Miasta K. w Wydziale Komunikacji. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że MOPS K. skierował do Prezydenta Miasta K. wniosek o zatrzymanie D.A. prawa jazdy, a okoliczność ta skutkuje wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł D. A. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i podkreślił, że przez dwa lata był osobą bezrobotną, a żona przez rok starała się o dofinansowanie otwarcia działalności gospodarczej. W marcu tego roku działalność gospodarcza została przez żonę uruchomiona, jest to działalność remontowa i wymaga ona posiadania prawa jazdy, ponieważ niezbędne jest przemieszczanie się po terenie województwa, z tego powodu niezbędne jest mu prawo jazdy. Brak tego dokumentu jedynie bardziej pogrąży go w trudnej sytuacji, w której obecnie się znajduje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zatrzymania D.A. prawa jazdy kategorii "[...]" i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania D.A. do zwrotu prawa jazdy w Urzędzie Miasta K. i umorzyło postępowanie w tym zakresie. W uzasadnieniu decyzji organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przystąpił do analizy wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich aspektów związanych z zatrzymaniem stronie prawa jazdy, a tym samym dopuścił się naruszenia zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności organ pierwszej instancji nie ocenił zasadności wniosku o ściganie karne strony, a okoliczności tej nie jest w stanie wyjaśnić organ odwoławczy. Natomiast uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zobowiązania do zwrotu prawa jazdy oraz umorzenie postępowania w tym zakresie wynikło z braku podstaw prawnych do wydania tego typu rozstrzygnięcia. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego zatrzymał D.A. prawo jazdy kat. "[...]" wydane [...] r. przez Prezydenta Miasta K. W uzasadnieniu decyzji podał, że do organu komunikacji wpłynęła informacja z organu pomocy społecznej, o wyczerpaniu przesłanek wszczęcia postępowania względem dłużnika alimentacyjnego o przestępstwo określone w art. 209 Kodeksu karnego. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł D.A. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i wskazał, że przedmiotowy dokument jest mu niezbędny dla prowadzenia działalności gospodarczej uruchomionej wspólnie z żoną. Dzięki tej działalności będzie mógł zaspokajać potrzeby swojej rodziny, a także na bieżąco płacić alimenty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przystąpił do analizy stanu normatywnego w sprawie. Wskazał, że po myśli art. 5 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej na podstawie wniosku organu właściwego dłużnika o zatrzymanie prawa jazdy starosta wydaje w tym zakresie stosowną decyzję. W ramach tego postępowania organ administracji obowiązany jest zweryfikować zasadność złożonego wniosku. Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające podjęcie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z uwagi na uchylanie się przez D.A. płacenia należnych alimentów. Organ ten ustalił, że strona postępowania odmówiła przyjęcia przedłożonej oferty zatrudnienia, a tym samym wyczerpane zostały przesłanki do złożenia wniosku o ściganie za popełnienie przestępstwa określonego art. 209 Kodeksu karnego. Z powyższą decyzją nie zgodził się D. A., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej podniósł analogiczne argumenty, do tych które zawarł w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Nadto zaznaczył, iż odmówił przyjęcia oferty pracy, ponieważ oferowanie wynagrodzenia było na bardzo niskim poziomie i skutkiem czego zobligowany byłby do utrzymywania się z kwoty [...] zł miesięcznie. Nadto postawił pytanie dotyczące tego, czy umorzone postępowanie może być ponownie prowadzone, a wynika to z tego, że w jego przypadku organ odwoławczy umorzył postępowanie a organ pierwszej instancji w dalszym ciągu je prowadził. W końcowej części skargi podniósł, że odebranie mu prawa jazdy spowoduje tylko to, że nie będzie płacił należnych alimentów, ale także nie będzie posiadał środków na utrzymanie obecnej rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę podtrzymało zajmowane stanowisko oraz przytoczyło analogiczną argumentację do tej jaką zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wystąpiło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 17 lutego 2009 r. sygn. akt IV SA/Gl 475/08 zawiesił postępowanie w sprawie z uwagi na zgłoszone do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją RP art. 5 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Postępowanie w sprawie zostało podjęte postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 19 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Gl 475/08, z uwagi na wydanie orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny. Występujący w sprawie Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, stosownie do postanowień art. 134 cytowanej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na unormowania prawne stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji, otóż decyzja ta podjęta została w oparciu o postanowienia art. 5 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Fakt ten odgrywa w rozpatrywanej sprawie kluczową rolę, ponieważ Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 22 września 2009 r. orzekł, że art. 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej jest niezgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 25 września 2009 r. Nr 159, poz. 1261. Zatem z tym dniem nastąpiła utrata mocy obowiązującej wskazanych przepisów i z tą chwilą orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydana została ostateczna decyzja administracyjna, stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie. Wskazane stanowisko znajduje umocowanie w treści art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, który zawiera zasadę wzruszenia ostatecznych rozstrzygnięć, jakie zapadły na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją RP. Stosownie do postanowień art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy decyzja wydana została na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub ustawą strona może żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględnia wniesioną skargę jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Konsekwencją niniejszego wyroku jest powrót sprawy do organu pierwszej instancji, który zobowiązany będzie do podjęcia rozstrzygnięcia uwzględniającego stan normatywny obowiązujący po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego. Sąd stosownie do postanowień art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił, że decyzja ta nie może być wykonywana. O kosztach postępowania sąd nie orzekał, ponieważ skarżący do zamknięcia rozprawy nie zgłosił stosownego wniosku o zwrot takich kosztów, a został o tym fakcie pouczony w wezwaniu na rozprawę sądową. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. su.