IV SA/Gl 736/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-10-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji materialnej i nie przedstawiła wymaganych dokumentów, a jedynie złożyła oświadczenie o życiu "z kradzieży"?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata został odmówiony, ponieważ strona skarżąca, pomimo wezwania, nie wykazała swojej sytuacji materialnej, nie przedstawiła dokumentów potwierdzających koszty utrzymania ani nie wskazała źródeł dochodu. Oświadczenie o życiu "z kradzieży" nie stanowiło wystarczającego dowodu uzasadniającego przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący M.R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na swoją niepełnosprawność i brak zasobów. Referendarz wezwał go do przedstawienia dowodów dotyczących kosztów utrzymania i źródeł dochodu. Skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów, a jedynie oświadczył, że "żyje z kradzieży". Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, a po wniesieniu sprzeciwu sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka, , , po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Pismem z dnia [...]r. M.R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu [...]. Ponadto oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni [...]m² oraz że nie posiada zasobów pieniężnych, przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro, ani nieruchomości. Wskazał również, że od marca 2010 r. nie jest mu wypłacany zasiłek stały z pomocy społecznej, ponieważ nie wpuszcza do swojego mieszkania pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z. i oświadczył, że "przeżył z kradzieży". Do wniosku dołączył między innymi zaświadczenie z dnia [...]r., potwierdzające, że był objęty pomocą społeczną w formie zasiłku stałego do marca 2010 r.
Następnie zarządzeniem z dnia 11 sierpnia 2011 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał skarżącego do wskazania m.in. miesięcznej wysokości kosztów utrzymania oraz nadesłania stosownych faktur VAT, paragonów i dowodów wpłaty oraz do wskazania źródeł utrzymania.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie M.R. nadesłał kserokopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...]r. o odmowie wydania zaświadczenia o dochodach za rok 2010, z którego wynika, że skarżący nie składał zeznania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Równocześnie M.R. nadesłał kserokopię doniesienia na siebie do Prokuratury Rejonowej w Z. z dnia [...]r. oraz kserokopię postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Z. z dnia [...]r. o umorzeniu dochodzenia przeciwko skarżącemu.
Jednakże pomimo wezwania zarządzeniem Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący nie wskazał miesięcznej wysokości kosztów jego utrzymania i nie przedłożył żadnych dokumentów na okoliczność wysokości tych kosztów; faktur VAT, paragonów i dowodów wpłaty oraz nie wskazał źródeł utrzymania.
Postanowieniem z dnia 12 września 2011 r. Referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach odmówił M.R. przyznania prawa pomocy, wskazując, że nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, iż nie zgadza się na odmowę zagranicznej pomocy prawnej i oświadczył, że "żyje z kradzieży".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. stronie
na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Według art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Natomiast na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Ponadto zgodnie z art. 244 § 1 Pp.s.a., prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W przedmiotowej sprawie, rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy zostało ograniczone do kwestii ustanowienia adwokata, gdyż na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z uwagi na wniesienie sprzeciwu od postanowienia Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2011 r., wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlegał ponownemu rozpoznaniu.
Zgodnie z cytowanym wyżej art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skarżącego obciążał ciężar wykazania, że występują okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Natomiast w przedmiotowej sprawie – pomimo wezwania zarządzeniem Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 2011 r. - skarżący nie wskazał miesięcznej wysokości kosztów utrzymania, nie przedłożył faktur VAT, paragonów i dowodów wpłaty dokumentujących wysokość tych kosztów, ani też nie wskazał źródeł utrzymania. Co więcej – odnośnie tej ostatniej kwestii złożył oświadczenie świadczące o zlekceważeniu wezwania Sądu (oświadczając, że "przeżył z kradzieży").
Wobec tego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło