IV SA/Gl 738/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-11-06
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której sprawa dotyczy zasiłku pielęgnacyjnego, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której sprawa dotyczy zasiłku pielęgnacyjnego, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca, który nie posiada zasobów finansowych ani majątku, a jego dochód netto na gospodarstwo domowe nie pozwala na oszczędności wystarczające na opłacenie adwokata, spełnia te przesłanki, zwłaszcza gdy ponosi znaczne koszty związane z leczeniem, pielęgnacją i spłatą kredytu.Stan faktyczny
Skarżący M.D. wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu ze względu na trudną sytuację materialną. Wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmował także zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący przedstawił informacje o swoim stanie zdrowia, stanie majątkowym (nieruchomości, brak zasobów pieniężnych), dochodach rodziny (emerytury) oraz znaczących kosztach utrzymania (opłaty stałe, leki, spłata kredytu). Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając wniosek o ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego;
W treści pisma procesowego z dnia 4 września 2014 r. M.D. wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną.
Następnie, to jest odpowiadając na wezwanie z dnia 17 września 2014 r., skarżący nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż domaga się nie tylko ustanowienia adwokata lecz nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. Równocześnie oświadczył, iż jest osobą niepełnosprawną i schorowaną, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, posiada dom o powierzchni 90 m2, mieszkanie o powierzchni 47 m2 oraz grunt rolny o powierzchni 1,2575 ha. Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca dodał, iż na miesięczny dochód jego rodziny, w kwocie brutto 2.724 zł (netto 2.499 zł) składają się emerytury pobierane przezeń (2.038,99 zł) oraz małżonkę (686,19 zł). W tym miejscu skarżący powołał się na okoliczność ponoszenia znacznych kosztów związanych z opłatami stałymi i z zakupem leków, a także ze spłatą pożyczki zaciągniętej na niezbędny remont domu (miesięczna rata w wysokości 950 zł).
Odpowiadając na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 10 października 2014 r.), M.D. nadesłał przekazy pocztowe potwierdzające wysokość emerytur jego i żony za październik 2014 r. oraz dokumenty potwierdzające tytuł prawny do posiadanych nieruchomości, z których wynika, że tworzą one gospodarstwo rolne położone w D. Przedłożył także dokumenty obrazujące ponoszone przezeń koszty utrzymania, w tym zakup leków i środków higienicznych, a nadto dowód spłaty raty kredytu, w wysokości 952,86 zł.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego, który stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. W rezultacie, wnioskodawca jest w rzeczonej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku M.D. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika godzi się podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 §3 cytowanej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że wnioskodawca spełnił wymóg warunkujący uwzględnienie jego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony. Równocześnie należało przyjąć, że dochód przypadający na jego gospodarstwo domowe w kwocie netto 2.499,67 zł nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru. Trzeba bowiem zaznaczyć, że obciążają go relatywnie znaczne koszty utrzymania związane z leczeniem i pielęgnacją (jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wymagająca pomocy lub opieki innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji - patrz: orzeczenie stanowiące kartę nr 10 akt administracyjnych), a także ze spłatą zaciągniętego kredytu (miesięczna rata wynosząca ponad 950 zł).
Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło