IV SA/Gl 74/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2007 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami oddala skargę W wyniku rozpatrzenia wniosku M. M. złożonego w dniu [...] r., decyzją nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 2, art. 3, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1 ust. 8 i ust. 8a, art. 13, art. 24 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.jedn. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 130, poz. 903) a także art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w I., działając z upoważnienia Wójta Gminy I. odmówił M. M. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku na dzieci: A. i P. M. W uzasadnieniu podał, że w myśl art. 5 ust. 4 przywołanej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny uzyskanego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, czyli w 2005 r. W przypadku skarżącego dochód ten potwierdzony został zaświadczeniem Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r., a nadto doliczono dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę, gdyż nie jest to dzierżawa wymieniona w art. 5 ust. 8 wymienionej ustawy. Wyliczony w ten sposób dochód na osobę w rodzinie skarżącego wyniósł [...] zł i przekroczył kryterium ustawowe wynoszące [...] zł. (ewentualnie [...] zł w przypadku dziecka posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności), co oznacza, ze wnioskowane świadczenie nie przysługuje. W odwołaniu od powyższej decyzji M. M., nie zgadzając się z przedstawioną argumentacją, podkreślił, że zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych nie zalicza się do dochodu rodziny gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wobec faktu, iż jego gospodarstwo oddane jest w dzierżawę od kilku lat i zostało to zarejestrowane w ewidencji geodezyjnej, uważa, że nie może być tym samym dochód z niego doliczony do dochodu jego rodziny. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej tej decyzji przywołało art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 3 pkt 1 i pkt 2, art. 4 ust. 1 i ust.2 art. 5 ust. 1 -3 i ust. 8 i ust.8a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.jedn. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992). Organ odwoławczy przywołując treść obowiązujących w tym zakresie przepisów w pierwszej kolejności wskazał komu przysługuje wnioskowane świadczenie, podkreślając, że jednym z głównych kryteriów jego przyznania jest legitymowanie się dochodem na osobę w rodzinie w wysokości [...] (względnie w przypadku dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności – [...] zł.). Jednocześnie w oparciu o przepisy ustawy wyjaśnił, że dochodem rodziny jest wszelki przychód rodziny pomniejszony o należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Do dochodu rodziny dolicza się także, w przypadku posiadania gospodarstwa rolnego, dochód z tego gospodarstwa, w wysokości określonej w przepisach. W rozpatrywanej sprawie Kolegium podzieliło ustalenia organu pierwszej instancji, potwierdzając, że dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy wynosi [...] zł, który przewyższa o [...] zł kryterium wskazane powyżej. Przekroczenia to jest wyższe niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu (obecnie – [...] zł). W odniesieniu do zarzutu odwołania dotyczącego doliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego, wyjaśniło, że tylko dzierżawa określona w art. 5 ust. 8a, może być podstawą nie doliczenia uzyskiwanego z niego dochodu. W rezultacie, uznając zatem dochód rodziny wnioskującego za wyższy niż dopuszczalne kryterium, orzeczono jak na wstępie W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. M. wyraził niezadowolenie z decyzji otrzymanej decyzji. Wskazując, że nie uzyskuje żadnych dochodów z gospodarstwa rolnego, gdyż przekazał je w [...], a umowa ta została zarejestrowana Starostwie Powiatowym w Z., dodał, że do chwili, kiedy zasiłek ten wypłacał zakład pracy to świadczenie takie otrzymywał. Odmawia mu się wypłaty tego zasiłku, kiedy płatnikiem stał się Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej i w tych okolicznościach nie rozumie dlaczego są tak odmienne interpretacje. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ drugiej instancji raz jeszcze podkreślił, że w świetle przepisu art. 5 ust. 8a dzierżawa gospodarstwa rolnego, na którą powołuje się skarżący nie powoduje wyłączenia tego gospodarstwa z ustalenia dochodu rodziny. Mając na względzie powyższe organ odwoławczy podniósł, że ustalenie dochodu na osobę w rodzinie skarżącego dokonane zostało zgodnie z obowiązującym prawem a tym samym rozstrzygnięcie odmawiające przyznania mu spornych świadczeń było trafne. Na rozpowie w dniu 14 września 2007 r. skarżący w pełni podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 134 §1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec wzruszeniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) nie wykazała bowiem, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa. Zasady przyznawania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku uregulowane zostały w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Stosownie zatem do treści art. 5 ust. 1 przywołanej regulacji w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego aktu, prawo do rzeczonych świadczeń przysługiwało osobom wymienionym w art. 4 ust. 2 tej ustawy, czyli rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka oraz osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł. Zgodnie przy tym z definicją sformułowaną w art. 3 pkt 2 cytowanej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. pod pojęciem dochodu rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zakres pojęcia "dochód" wyznaczony został w ustawie o świadczeniach rodzinnych bardzo szeroko. Są nim bowiem przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych) a także deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Co więcej, w definicji dochodu mieszczą się także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymienione w art. 3 pkt 1 lit. c cytowanej ustawy, wśród których wyliczono także dochody uzyskiwane z gospodarstwa rolnego, w tym także gospodarstwa oddanego w dzierżawę. Ustawodawca w powołanej ustawie, przewidział wyjątki w ogólnej zasadzie doliczania do dochodu rodziny dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego, a zostały one zawarte w art. 5 ust. 8a ustawy. Przepis ten stanowi, iż ustalając dochód rodziny uzyskiwany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary oddane w dzierżawę, z wyjątkiem: ▪ oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosowanie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego; ▪ gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną; ▪ gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Strona skarżąca w postępowaniu przed organem pierwszej instancji przedstawiła umowę [...] spisaną w dniu [...] r. w I. pomiędzy żoną skarżącego- J. M. a Z. G., wskutek której gospodarstwo rolne (rodziny skarżącego) zostało oddane w [...] na okres [...] lat- tj. do [...] r. Umowa ta została potwierdzona przez Urząd Gminy w I. i zarejestrowana pod pozycją [...] I. w Starostwie Powiatowym w Z. Nie może jednak podlegać żadnej dyskusji, że przedłożona umowa [...], nie mieści się w zakresie wyłączeń przestawionych powyżej w przywołanym art. 5 ust. 8a ustawy. Należy zresztą zauważyć, że sam skarżący w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej powołuje się na fakt niedoliczania do dochodu rodziny, dochodów oddanych w "[...] zawartą stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników", podczas gdy umowa, na którą powołuje się skarżący jest jak najbardziej umową [...] zawartą pomiędzy prywatnymi osobami. Z reguły na mocy takiej mowy [...] strony uzyskują określone korzyści, a zatem uzyskują określony dochód. W konkretnym przypadku umowa przywiduje czynsz [...] w wysokości podatku gruntowego, a nadto określa, że wydzierżawiający ponosić będzie wszelkie zobowiązania podatkowe ustalone z tych gruntów, w tym podatek rolny. Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności Sąd uznał, że rozstrzygnięcia obydwu instancji wydane zostały w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 3, art. 4 i art. 5 ust. 8a) Skoro więc zaskarżonej decyzji nielegalności zarzucić nie sposób, skargę należało oddalić na mocy art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.