IV SA/Gl 742/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-09-04
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej świadczenia wychowawczego, skarżący, będący ojcem samotnie wychowującym troje dzieci i uskarżający się na problemy zdrowotne, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, będący ojcem samotnie wychowującym troje dzieci i uskarżający się na problemy zdrowotne, wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo relatywnie nie najniższego dochodu, uwzględniono znaczące koszty utrzymania czteroosobowego gospodarstwa domowego, w tym wydatki na dzieci i leki, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, domagając się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że jest ojcem samotnie wychowującym troje dzieci, ma problemy zdrowotne, niskie zasoby finansowe i wysokie koszty utrzymania, w tym wydatki na leki i alimenty. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 4 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia brakujących dokumentów w sprawie o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu;
W skardze z dnia 11 lipca 2018 r. J. G. wniósł o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Następnie, w dniu 17 sierpnia 2018 r., skarżący nadesłał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie sprecyzował, iż żąda ustanowienia adwokata, a nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podkreślił, że jest ojcem samotnie wychowującym troje małoletnich dzieci, które mają wprawdzie zasądzone alimenty od matki, jednak jest dopiero w trakcie dochodzenia tych należności za pośrednictwem komornika. Równocześnie oświadczył, iż nie posiada zasobów pieniężnych, przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł ani nieruchomości (zamieszkuje w lokalu spółdzielczym lokatorskim). Nadto wnioskodawca zadeklarował, że miesięczny dochód jego gospodarstwa domowego wynosi 4.313,10 zł, na co składa się pobierana przezeń emerytura (3.313,10 zł) oraz świadczenia wychowawcze na dwoje dzieci (razem 1.000 zł), z kolei wśród kosztów utrzymania wymienił między innymi czynsz (650 zł) wraz ze spłatą kredytu mieszkaniowego (203 zł), opłaty za tzw. media (Internet, usługi telekomunikacyjne, ubezpieczenie, energia elektryczna, gaz (ogółem około 650 zł) i wydatki na leki (1.750 - 2.200 zł rocznie). Dodatkowo powołał się na okoliczność zadłużenia.
Do wniosku dołączone zostały między innymi dokumenty potwierdzające wysokość emerytury skarżącego oraz obrazujące wydatki ponoszone przezeń w ramach czynszu i opłat za tzw. media, a także wyrok o zasądzenie na rzecz jego dzieci alimentów od ich matki i orzeczenie potwierdzające problemy zdrowotne, na które uskarża się wyżej wymieniony.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi J. G. jest postanowienie wydane w zakresie sprawy dotyczącej świadczenia wychowawczego, które stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Wnioskodawca jest więc w niniejszym postępowaniu sądowym objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - zwanej dalej "p.p.s.a.", a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 23 sierpnia 2018 r. - karta nr 20 załącznika do akt sprawy).
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jakkolwiek przy tym miesięczny dochód przypadający na jego gospodarstwo domowe, w kwocie netto 4.313,10 zł trudno uznać za relatywnie niski, to jednak należy mieć w polu widzenia, że jest ojcem samotnie wychowującym troje małoletnich dzieci i uskarża się na problemy zdrowotne, zaś uwzględniwszy rozmiar deklarowanych przezeń kosztów utrzymania, do których należy przecież doliczyć wydatki jakie wiążą się zazwyczaj z wyżywieniem oraz z zakupem niezbędnych środków czystości i odzieży dla czterech osób, jak również z edukacją trojga dzieci uznano, że wykazał on w sposób dostatecznie przekonujący, iż wygenerowanie środków na opłacenie adwokata bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu przekracza jego możliwości.
Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło