IV SA/Gl 743/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2006r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ustawy z dnia 11 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) odmówił stronie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Decyzję doręczono stronie w dniu [...] r. z pouczeniem, że jest ona ostateczna i nie przysługuje od niej odwołanie. Strona może w ciągu 14 dni od dnia doręczenia decyzji złożyć do organu wydającego tę decyzję wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie z dnia [...] r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] r.) skierowanym do Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych J.T. oświadczył, że w związku z niekorzystnym dla niego rozstrzygnięciem składa ponowny wniosek o rozpatrzenie sprawy o przyznanie uprawnienia określonego w ustawie o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Strona wniosła, aby przedmiotowy wniosek rozpatrzyć w oparciu o wszystkie przedłożone uprzednio przez zainteresowanego dowody, potwierdzające, że urodził się [...] r. w miejscowości G., w której jego rodzice przebywali na robotach przymusowych wykonywanych na rzecz III Rzeszy. J. T. wskazał również, że z uwagi na fakt, że w czasie pobytu rodziców na robotach przymusowych był dzieckiem szczególnie odczuł trudy niewoli, z tego też tytułu otrzymał odszkodowanie z Fundacji A. W podsumowaniu pisma strona wyraziła nadzieję, że jej wniosek zostanie ponownie rozpatrzony i uwzględniony, a oczekiwane świadczenie przyznane zainteresowanemu "wraz z datą pierwszego wniosku". Postanowieniem z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie k.p.a. oraz art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającej J.T. uprawnienia do świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z art.129 § 2 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych należy wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o czym stronę prawidłowo pouczono w zaskarżonej decyzji. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzję doręczono J.T. w dniu [...] r., a wniosek z dnia [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nadała w urzędzie pocztowym w dniu [...] r., a więc po upływie ustawowego 14-dniowego do złożenia tegoż wniosku. Pismem z dnia [...] r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] r.) J.T. zaskarżył powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżący wniósł o uznanie jego wniosku z dnia [...] r. jako "nowego wniosku o świadczenie pieniężne przysługujące deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR, a nie odwołania od wcześniejszej decyzji z dnia [...] r. Nr [...] z powołaniem dokumentów będących w posiadaniu Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych", a ewentualnie o "przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. z uwagi na brak znajomości praw w tym zakresie obowiązujących". W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...]r. wystąpił do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie uprawnienia określonego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSSR. Strona oświadczyła, że nie wniosła odwołania od decyzji, ani też skargi, zawnioskowała natomiast o ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o dokumenty przedłożone wcześniej w sprawie o nr [...] i wyjaśniła, że wcześniej nie wniosła w terminie odwołania z powodu choroby, obowiązków rodzinnych i sprawowania opieki na ciężko chorym ojcem. W [...] r., kiedy powyższe przeszkody w zajmowaniu się sprawami urzędowymi ustały skarżący ponownie przeanalizował swoją sprawę i doszedł do przekonania, że są podstawy do ponownego wniosku w oparciu o wszystkie dowody, które znajdują się już w gestii Urzędu, gdyż zostały przedłożone przez stronę w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] r. Skarżący wyjaśnił także, że był przekonany, że zaszła pomyłka w ocenie przedmiotowych dokumentów dokonanej przez Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, gdyż dowody te okazały się wystarczające do otrzymania odszkodowania od Fundacji A. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Na rozprawie w dniu 24 listopada 2006 r. skarżący podtrzymał skargę i oświadczył, że faktycznie jego wniosek z dnia [...] r. należy traktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił także, że nie wiedział o konieczności wniesienia o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych. Jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa – sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje również kontrolę, czy zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością, a więc czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zgodnie z art. 127 § 1 i § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Na mocy art. 127 § 3 powołanej ustawy od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Dyspozycja zawarta w art. 5 ust. 1 pkt 4 k.p.a, stanowi, że ilekroć w k.p.a. mówi się o ministrach rozumie się przez to Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonym działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. Nr 42 z 2000 r., Nr 42, poz. 371) Urząd Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest centralnym organem administracji rządowej (do dnia [...] r. - centralnym organem administracji państwowej), a zatem prawidłowo pouczono stronę, że od decyzji Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie przysługuje odwołanie, a strona uprawniona jest do złożenia – w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji – wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Bezsporne jest, że decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. doręczono stronie w dniu [...] r. W piśmie z dnia [...] r. J.T. wskazuje, że otrzymał niekorzystne dla siebie rozstrzygnięcie i wnosi o rozpatrzenie sprawy w oparciu o wszystkie dokumenty posiadane przez Urząd Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (przedłożone przez stronę w [...] r.). Zasadnie zatem przyjęto, co skarżący jednoznacznie potwierdził w oświadczeniu złożonym na rozprawie, że strona złożyła wniosek z dnia [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z otrzymaniem decyzji o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego z dnia [...]r. Na mocy art. 57 § 1, § 4 i § 5 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie to nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożono w polskim urzędzie konsularnym. Wobec powyższego stwierdzić należy, że 14-dniowy termin do złożenia przedmiotowego wniosku, o którym strona została prawidłowo pouczona nie został zachowany, a zainteresowany nie wnioskował do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on we wniosku złożonym w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 k.p.a.) lub organ, który wydał decyzję, którą można kwestionować składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 59 § 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.). Powołany przepis jednoznacznie określa tryb wnioskowania o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wskazuje, że zawarty w skardze wniosek o przywrócenie terminu przez sąd administracyjny nie może odnieść skutku. Zgodnie z art.134 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdza uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji tego organu. Jak wykazano powyżej powołany przepis został prawidłowo zastosowany w zaskarżonym postanowieniu. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.