IV SA/Gl 744/06
WyrokWSA w Gliwicach2006-11-15
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Małgorzata Walentek, Anna Tyszkiewicz - Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak rozpoznania choroby zawodowej przez specjalistyczne placówki diagnostyczne uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej, nawet jeśli pracownik był narażony na szkodliwe czynniki w miejscu pracy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest spełnienie dwóch przesłanek: 1) schorzenie musi być ujęte w wykazie chorób zawodowych, a 2) musi istnieć związek przyczynowy między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą. Brak rozpoznania choroby przez kompetentne placówki diagnostyczne, nawet przy stwierdzonym narażeniu na szkodliwe czynniki, uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej.Stan faktyczny
Skarżąca E. K. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu [...]. Organy administracji dwukrotnie odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, powołując się na brak rozpoznania schorzenia przez specjalistyczne placówki diagnostyczne, mimo potwierdzenia narażenia na szkodliwe czynniki w miejscu pracy. Skarżąca wniosła skargę do sądu, domagając się ponownych badań lekarskich.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Walentek asesor WSA Anna Tyszkiewicz - Ziętek Protokolant: po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., działający na podstawie "art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 nr 90, poz. 575 ze zm.), § 1, § 7, § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) - zwanym dalej w skrócie: rozporządzeniem, orzekł u E. K. brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekła choroba narządu [...] wymienionej w poz. [...] "wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych."
W motywach rozstrzygnięcia odnotowano, że strona była badana w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny pracy w S., która w dniu [...]r. orzekła o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Następnie stronę badano w przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., która w dniu [...] r. orzekła o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Na podstawie dochodzenia epidemiologicznego ustalono nadto, że E. K. podczas zatrudnienia w latach:
"-[...] do nadal w Zespole Państwowych Szkół Muzycznych Państwowa Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I st. im. [...] w K. na stanowisku [...];
- w latach [...],[...],[...] do nadal pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej;
jednak wobec braku rozpoznania nie można stwierdzić choroby zawodowej."
Cytowana wyżej decyzja stała się przedmiotem odwołania E. K. z dnia [...]r., wniesionego do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. W tych ramach strona wyraziła niezadowolenie z wydanej w tej sprawie decyzji. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że pracuje w szkolnictwie od [...] lat. Od [...] r. leczy się w poradni [...], zaś od [...] r. jest pod stałą opieką lekarza [...]. Pomimo systematycznego leczenia, [...] po krótkim wysiłku [...] i występują trudności w [...] będące przeszkodą w pracy w klasach [...].
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności został przytoczony stan faktyczny sprawy. W tych ramach przyjęto uzasadnienie z decyzji organu pierwszej instancji. Podkreślono nadto, że strona była badana w jednostkach specjalistycznych. Lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) w konkluzjach orzeczeń nie stwierdzili u E. K. choroby zawodowej.
Organ odwoławczy podniósł, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest:
- orzeczenie przez kompetentną palcówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby - zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.,
- wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem.
W niniejszej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że strona pracując na stanowisku [...] w latach [...] w Szkole Podstawowej Nr [...] w B., [...] w Szkole Podstawowej Nr [...] w K., [...]w Szkole Podstawowej Nr [...] w K. i w latach [...] do nadal w Szkole Muzycznej I st. im. [...] w K. była narażona na [...].
Organ odwoławczy zauważył, iż badania placówek diagnostycznych I i II szczebla nie wykazały u E. K. zmian patologicznych uzasadniających rozpoznanie przewlekłej choroby zawodowej powstałej na skutek nadmiernego [...] w związku z wykonywaniem zawodu [...]. Z kolei stwierdzony [...] oraz czynnościowe zaburzenia [...] nie są typowe dla organicznej patologii związanej z nadmiernym [...], tym samym nie można zakwalifikować tego schorzenia do poz. [...] wykazu chorób. Podkreślono dalej, że przy rozpoznawaniu choroby zawodowej narządu [...] niezmiernie istotne jest narażenie zawodowe, nie mniej jednak brak istnienia określonych skutków zdrowotnych tego narażenia takich jak [...] uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej.
Konkludując przyjęto, że wobec "braku rozpoznania choroby zawodowej - w rozumieniu § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych - przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych (WOMP i IMP i ZŚ w S.) - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, E. K. wyraziła niezadowolenie z faktu wydania zaskarżonej decyzji. W tych ramach przytoczyła argumentację podniesioną już wcześniej w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Domagała się skierowania na ponowne badania lekarskie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W dniu wydawania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Z brzmienia § 10 tegoż rozporządzenia wynika, iż postępowanie rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (03 września 2002 r.), czyli postępowanie będące w toku, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy przedmiotowe postępowanie faktycznie zostało wszczęte dnia [...]r. (kiedy to skierowano skarżąca na specjalistyczne badania), a zatem prawidłowo w podstawie prawnej obu decyzji wskazano przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w zw. z § 10 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r.
Tryb postępowania w niniejszej sprawie chorób zawodowych regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. (Dz.U. Nr 65 , poz. 294 ze zm.). Postępowanie to kończy się wydaniem decyzji administracyjnej.
Fundamentalną zasadą tego postępowania jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w treści art. 7 k.p.a. . Nakazuje ona organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
W przedmiotowej sprawie - zdaniem Sądu - organy procedujące w sprawie kroki takie podjęły.
Podstawę do wydania przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego decyzji w przedmiocie choroby zawodowej stanowią wyniki dochodzenia epidemiologicznego oraz orzeczenia wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych (§ 10 wyżej cyt. rozporządzenia ).
O tym czy schorzenie pracownika ma charakter zawodowy decydują dwa czynniki, a mianowicie zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia oraz wykonywanie przez pracownika pracy w warunkach narażających na powstanie choroby. Dla stwierdzenia choroby zawodowej oba te czynniki muszą wystąpić łącznie.
Umieszczenie zatem określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, ze jeżeli u pracownika lekarz - orzecznik wyspecjalizowanej placówki diagnostycznej, stwierdzi wymienione tamże schorzenie narządu [...] spowodowane pracą w warunkach narażenia na nadmierne obciążenie [...], a inspektor ustali, że pracownik wykonywał pracę w warunkach narażenia na nadmierne obciążenie [...] - to taką chorobę narządu [...] należy zakwalifikować jako chorobę zawodową.
Załącznik do wyżej już wspomnianego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych stanowiący wykaz chorób zawodowych w pkt. [...] wymienia jako zawodowe choroby : przewlekłe choroby narządu [...] związane z nadmiernym [...].
W toku postępowania bez żadnej wątpliwości potwierdzono, że w toku wykonywania zatrudnienia skarżąca pracowała w warunkach narażenia na czynnik szkodliwy, a mianowicie nadmierny [...], a co za tym idzie spełniona została jedna z przesłanek do rozpoznania choroby zawodowej.
Skarżąca była w toku postępowania poddana specjalistycznym badaniom lekarskim w dwóch wyspecjalizowanych placówkach diagnostycznych, a mianowicie w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Zarówno placówka diagnostyczna pierwszego stopnia jak i placówka diagnostyczna drugiego stopnia powołana do rozpoznawania spraw wątpliwych i spornych poczyniły zasadniczo zbieżne ustalenia, a mianowicie nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej wymienionej w w pkt. [...] wykazu chorób zawodowych.
Placówka diagnostyczna I stopnia nie stwierdziła zmian klinicznych [...] upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej narządu [...], zaś placówka diagnostyczna II stopnia rozpoznała u skarżącej [...], a więc zmiany nie mające cech klinicznej patologii wywołanej nadmiernym [...].
Choroba skarżącej - [...] -jako nie wymieniona w wyżej już wspomnianym pkt. [...] załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych nie może zostać uznana za chorobę zawodową, a co za tym idzie nie została spełniona druga konieczna przesłanka do rozpoznania choroby zawodowej.
Należy przy tym zaznaczyć, iż wobec nie budzących wątpliwości treści orzeczeń lekarskich placówek diagnostycznych pierwszego i drugiego stopnia, a co za tym idzie wyczerpania dwuinstancyjnego trybu diagnostyczno-orzeczniczego przewidzianego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym chorób zawodowych, brak jest uzasadnionych podstaw do przeprowadzenia opinii trzeciej placówki diagnostycznej.
Brak przesłanki w postaci rozpoznania określonej w rozporządzeniu choroby przez upoważnione placówki diagnostyczne uniemożliwia stwierdzenie u skarżącej choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że wiele lat pracowała w warunkach narażenia na zawodowego, ani odczucie pokrzywdzenia zapadłymi rozstrzygnięciami.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyjęcia, że organy orzekające w sprawie uchybiły obowiązkom wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego - art. 77 § 1 k.p.a..
Wobec powyższego , skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło