IV SA/Gl 748/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.G. na decyzję Rektora Akademii im. [...] w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy; W dniu 22 sierpnia 2014 r. P.G. nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. Wnioskodawca oświadczył, iż od roku 2010 r. jest bezrobotny i utrzymuje się ze sporadycznie zawieranych umów zleceń i o dzieło, za wykonanie których uzyskuje wynagrodzenia rzędu kilkuset złotych, a równocześnie obciążają go zobowiązania alimentacyjne względem synów, w kwocie 500 zł miesięcznie. Nadto zadeklarował, że posiada mieszkanie o powierzchni 33,50 m2 oraz zasoby pieniężne w kwocie 4.000 zł. Następnie, to jest w dniu 23 sierpnia 2014 r. skarżący zaktualizował dane ujęte w swoim wniosku nadsyłając dodatkową stronę 3 formularza "PPF", gdzie podał, że poza dochodem z tytułu umów o dzieło, osiągniętym w styczniu i czerwcu 2014 r. (w kwotach odpowiednio 440 zł i 700 zł) pobiera także stypendium statutowe, w wysokości 3.000 zł. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku P.G. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Należy zaakcentować, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (rzeczona zasada znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.) i dlatego jego zastosowanie powinno sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z.1, poz. 8). Instytucja prawa pomocy przewidziana została celem zapewnienia realizacji prawa do sądu osobom ubogim. Tymczasem trudno uznać, aby wnioskodawca do osób takich się zaliczał. Należy zwrócić uwagę, że - jak podał w rubryce nr 10 formularza wniosku - karta nr 65 akt sprawy, posiada źródło utrzymania w postaci stypendium statutowego w kwocie 3.000 zł, a równocześnie nie podnosił, aby w jego przypadku zachodziły wyjątkowe okoliczności powodujące szczególnie trudną sytuację życiową (jak na przykład ciężka, obłożna choroba, niepełnosprawność czy nieprzewidziane wypadki losowe), bądź też inne okoliczności implikujące konieczność ponoszenia ponadprzeciętnie wysokich kosztów koniecznego utrzymania (powołał się jedynie na fakt uiszczania alimentów w kwocie 500 zł miesięcznie). Przede wszystkim zaś trzeba podkreślić, że wnioskujący oświadczył wyraźnie, iż posiada zgromadzone środki pieniężne w wysokości 4.000 zł, a kwota taka z łatwością umożliwia pokrycie pełnych kosztów niniejszego postępowania, w tym wpisu od skargi, wynoszącego zaledwie 200 zł jak również ewentualnych należności związanych z ustanowieniem w sprawie radcy prawnego, o ile jego udział w sprawie skarżący uważa za niezbędny. Mając na uwadze przywołane wyżej okoliczności uznano, że strona nie spełniła przesłanek określonych w art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.