IV SA/Gl 748/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska, Protokolant Specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczeń wychowawczych oddala skargę. Decyzją Wójta Gminy L. Nr [...] z dnia [...] r. skierowaną do A.S. orzekł w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na P.K. na okres od 01 do 30 kwietnia 2016 r. i odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na P.K. w okresie 01 maja 2016 r. do 30 września 2017 r. Organ uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że wnioskodawczyni spełniła kryteria do przyznania jej wnioskowanego świadczenia w miesiącu kwietniu 2016 r.. Jednakże, ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie nie spełniła warunków do otrzymania świadczenia wychowawczego na w/w dziecko w następnym okresie świadczeniowym tj. od maja 2016 r. W odwołaniu od powyższej decyzji strona przedstawiając sytuację rodzinną i finansową wnosiła o przyznanie świadczenia wychowawczego. Wskazywała, że nie otrzymuje alimentów które doliczono jej do dochodu za rok 2014. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 104 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 2 pkt. 1, pkt. 2 i pkt 16, art. 4 ust. 2 i 3, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195) orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia określa ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W świetle art. 4 ust. 1 ustawy celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka do ukończenia przez dziecko 18 roku życia (ust. 2 i 3 ustawy). Kolegium podkreśliło, iż na zasadzie art. 5 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł., miesięcznie na dziecko w rodzinie. Zgodnie z ust. 3 art. 5 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Z przywołanych regulacji wynika zatem, że ustawodawca uzależnia prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko od spełnienia kryterium dochodowego, a mianowicie dochód w przeliczeniu na członka rodziny nie może przekraczać w/w kwoty. Organ odwoławczy zaakcentował, że w świetle powyższego dla legalności zaskarżonej decyzji podstawowe znaczenie ma rozumienie pojęcia "dochodu". Na zasadzie art. 2 pkt. 1 cyt. ustawy dochód - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych; dochód członka rodziny - oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalone jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 17 ust. 1-3; dochód rodziny - oznacza sumę dochodów członków rodziny. Organ zaznaczył, iż przepis ten nakazuje do ustalenia stanu faktycznego sprawy stosować stan przeszły, gdyż prawo do świadczenia wychowawczego ustala się w oparciu o dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, przy tym w art. 2 pkt. 19 i pkt. 20 ustawodawca przewidział uwzględnienie po roku bazowym utratę oraz uzyskanie dochodu Kolegium wyjaśniło, że stosownie do treści art. 19 lit. g utrata dochodu - oznacza utratę dochodu spowodowana utrata zasadzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utrata świadczeń pieniężnych wypłaconych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych. Nadto podniósł, iż ustalenie dochodu rodziny wymaga również zdefiniowania pojęcia "członka rodziny". Przepisy ustawy, nie definiują tego pojęcia stanowiąc jedynie, że "rodzina" oznacza odpowiednio następujących jej członków: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujących wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia o4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r., poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką na przemian obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Kolegium zaznaczyło, że w rozpatrywanej sprawie organ I instancji ustalił, że dochód rodziny strony w 2014 r. wyniósł 549,49 zł. (dochód z gospodarstwa rolnego + alimenty), przy czym źródło dochodu w postaci alimentów nie podlega utracie ponieważ nie zostało wymienione w art. 2 pkt. 19 lit g cyt. ustawy. Jednoczesnie organ wyjaśnił, iż po doliczeniu do tego dochodu, dochodu uzyskanego przez A.S. w miesiącu kwietniu 2016 r. w wys. 1.266,16 zł. oraz dochodu uzyskanego przez M.K. w wys. 614 zł. (renta chorobowa), dochód rodziny w/w wyniósł 2.430,47 zł. W rozliczeniu na osobę w rodzinie strony dochód ten stanowi 810,16 zł. i przekracza ustawowe kryterium. Zatem stronie nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko od dnia 01 maja 2016 r., co jest zgodne z art. 5 ust. 3 cyt. ustawy. W ocenie Kolegium obliczony przez organ I instancji dochód rodziny wnioskodawczyni nie budzi zastrzeżeń. W odpowiedzi na zarzuty strony podniesione w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z uregulowaniami prawnymi zawartymi w art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, a więc w granicach uprawnień przyznanych im wolą ustawodawcy. Dlatego też w świetle powyższych ustaleń faktycznych, okoliczności podniesione przez stronę w odwołaniu nie mogą mieć wpływu na zmianę podjętego rozstrzygnięcia. Ustawodawca wyraźnie bowiem określił przesłanki uprawniające do otrzymania świadczenia wychowawczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca A.S. domagała się "uchylenia decyzji o odmowie przyznania świadczenia na dziecko". W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła argumentacje odwołania. Wskazywała, że obecnie zamieszkuje z ojcem dziecka i nie otrzymuje alimentów, a nadto w dniu 20 lipca 2016 r. złożyła pozew o uchylenie alimentów. Skarżąca wskazywała, że w istocie nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania wnioskowanego świadczenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. Przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy L. w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego na miesiąc kwiecień 2016 r. i odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego od dnia 01 maja 2016 r. Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy powołanej wcześniej ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Z tym, że w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwszy okres, tj. od dnia wejścia w życie ustawy (01 kwietnia 2016 roku) do dnia 30 września 2017 roku, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do tegoż świadczenia, jest rok 2014 (art. 48 ustawy). Dochód ustalany jest z uwzględnieniem instytucji uzyskania i utraty dochodu (art. 7 ustawy). Rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwszy okres (od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 30 września 2017 roku) jest rok 2014. W stanie faktycznym sprawy, wnioskodawczyni w roku 2014 roku uzyskali dochód w wysokości 549,49 zł, a zatem dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekraczał kwoty 800,00 zł w związku z czym prawidłowo przyznano skarżącej przedmiotowe świadczenie na miesiąc kwiecień 2016 r. W związku z rozpoczęciem w miesiącu kwietniu 2016 roku pracy przez skarżącą oraz faktem, że w tym czasie zmienił się skład osobowy rodziny skarżącej zmieniła się sytuacja jej rodziny. Jak wynika z zaświadczenia o zarobkach z dnia 05 maja 2016 r. (k.15 akt administracyjnych) w miesiącu kwietniu 2016 r. skarżąca otrzymała wynagrodzenie z tytułu wykonywania pracy zarobkowej w wysokości netto 1266,16 zł. Jednocześnie z dokumentów sprawy wynika, ze obecnie skarżąca zamieszkuje wspólnie z dzieckiem i jego ojcem M.K., a zatem tworzy obecnie rodzinę 3 osobową. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 20 pkt. c omawianej ustawy uzyskanie dochodu - oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, Istotne znaczenie ma w sprawie wykładnia przepisu art. 7 ust. 3 ustawy, który stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Stąd też po uwzględnieniu dochodu rodziny strony skarżącej za 2014 r. - 549,49 zł. (dochód z gospodarstwa rolnego + alimenty) oraz doliczeniu do tego dochodu, dochodu uzyskanego przez A.S. w miesiącu kwietniu 2016 r. w wysokości 1.266,16 zł. oraz dochodu uzyskanego przez M.K. w wysokości 614 zł. (renta chorobowa), dochód rodziny wyniósł 2.430,47 zł. W rozliczeniu na osobę w rodzinie strony dochód ten stanowi 810,16 zł. i przekracza ustawowe kryterium. Zatem trafnie uznano, że stronie skarżącej od dnia 01 maja 2016 r. nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko od dnia 01 maja 2016 r., co jest zgodne z art. 5 ust. 3 w zw. z art. 18 ust. 6 omawianej ustawy. Jednocześnie należy ponownie wyjaśnić skarżącej, ze alimenty mogą zostać uznane za dochód utracony tylko w wypadku, gdy utrata tego dochodu spowodowana jest utratą zasadzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłaconych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych. Taka zaś sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała. Nie mniej można wskazać skarżącej, że w przypadku utraty obecnie wykonywanego zatrudnienia, a co za tym idzie uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę, będzie mogła ona ponownie złożyć wniosek o uzyskanie świadczenia wychowawczego na pozostałą cześć okresu świadczeniowego tj. do 30 września 2017 r. Wynika to z art. 18 ust. 5 omawianej ustawy, który stanowi, że w razie utraty dochodu prawo do świadczenia wychowawczego ustala się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku. Konkludując przyjdzie wskazać, że Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy omawianej tu ustawy. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w sposób dostateczny wykazał, iż wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonej decyzji argumentacja zapadłego rozstrzygnięcia nakazuje uznać, iż jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zawiera bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł, oraz uzasadnienie prawne, a więc wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Reasumując w rozpoznawanej sprawie organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez stronę skarżącą dokonały właściwych ustaleń i w sposób wyczerpujący wyjaśniły okoliczności sprawy. W toku postępowania administracyjnego rozważono wszelkie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę stosując art. 151 P.p.s.a.