IV SA/Gl 749/06
WyrokWSA w Gliwicach2006-10-24
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Adam Mikusiński, Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ inspekcji sanitarnej może wydać decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na braku orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnioną placówkę medyczną, gdy pracownik nie dostarczył takiego orzeczenia, mimo że przepisy nie nakładają na niego obowiązku jego dostarczenia, a zakład pracy nie został prawidłowo zawiadomiony o postępowaniu?Ratio decidendi
Organ inspekcji sanitarnej nie może wydać decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wyłącznie z powodu braku orzeczenia lekarskiego, jeśli pracownik nie miał obowiązku jego dostarczenia, a organ sam nie podjął niezbędnych kroków do jego uzyskania. Ponadto, zaniechanie zawiadomienia zakładu pracy o postępowaniu stanowi istotne naruszenie proceduralne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie zasad praworządności i prawdy obiektywnej oraz istotne uchybienia procesowe.Stan faktyczny
A.S. złożył wniosek o stwierdzenie choroby zawodowej. Organy inspekcji sanitarnej dwukrotnie wydały decyzje odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej, powołując się na brak orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnioną placówkę medyczną, mimo że pracownik przedstawił inne dokumenty medyczne i twierdził, że był badany. Pracownik skarżył te decyzje, zarzucając organom brak wykonania czynności przewidzianych prawem i zbędne nękanie. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] Nr [...]
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. działając w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998 r. nr 90 poz. 575 z późn. zm.), § 1, § 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. z 1989 r. Nr 65 poz. 294 z późn. zm.) oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych i podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132 poz. 1115) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u A. S. choroby zawodowej narządu [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy, a to nadmiernym [...].
Przyczyną takiego rozstrzygnięcia, jak wynikało z jego motywów, był brak w sprawie orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnioną jednostkę służby zdrowia i fakt, iż orzeczenia takiego strona nie przedstawiła, mimo wezwania jej do uzupełnienia dokumentacji przez organ rozpoznający sprawę.
Wskutek wniesionego przez stronę odwołania organ odwoławczy, po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając pogląd w niej wyrażony i stwierdzając, iż brak orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnioną jednostkę służby zdrowia został zawiniony przez A. S.
Wskazane wyżej decyzje organów obu instancji poprzedziło trwające [...] lata postępowanie zainicjowane pismem z dnia [...], którym A. S. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. o stwierdzenie choroby zawodowej narządu [...] uniemożliwiającej mu wykonywanie wyuczonego zawodu [...].
W odpowiedzi na wskazany wniosek Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. pouczył A. S., iż jest organem uprawnionym do stwierdzania chorób zawodowych jedynie w oparciu o wydane orzeczenia upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych placówek służby zdrowia. Placówki takie natomiast dokonują rozpoznania choroby zawodowej w oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego.
Organ inspekcji sanitarnej poinformował także, iż w przypadku, gdy lekarz podejrzewa u niego zawodowe tło schorzenia powinien skierować go na badania do właściwej jednostki orzeczniczej, a dopiero z chwilą uzyskania orzeczenia wydanego przez taką jednostkę służby medycznej Powiatowy Inspektor Sanitarny może wydać odpowiednią decyzję.
Po uzyskaniu przywołanego wyżej pisma organu inspekcji sanitarnej A. S. złożył do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego pismo nazwane odwołaniem, załączając orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, kartę wypisową ze szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. oraz sprawozdanie sądowo-lekarskie biegłych lekarzy [...].
W treści "odwołania" A. S., powołując się na załączone dokumenty i twierdząc, iż z przyczyn choroby zawodowej ujętej w wykazie chorób zawodowych pod pozycją [...] został odsunięty od pracy w zawodzie wyuczonym, wniósł o sprawdzenie przyczyn nie zgłoszenia przez jego zakład pracy, a to [...] stwierdzonej u niego choroby zawodowej. Domagał się nadto wydania właściwej decyzji opartej na przedstawionej dokumentacji. Powołał się także na postępowanie sądowe toczące się od [...] w którym, jego zdaniem wskazano na dowody istnienia choroby zawodowej.
W dniu [...] wezwano A. S. do Miejskiej Stacji Epidemiologiczno-sanitarnej, gdzie dokonano jego przesłuchania ustalając miejsca i okresy zatrudnienia oraz uzyskując od przesłuchiwanego oświadczenie, iż wykonywana przez niego praca przez cały okres zatrudnienia powodowała narażenie na chorobę zawodową wszystkich narządów [...], natomiast w czasie ostatniego zatrudnienia miał on kontakt z [...]. Podał on także informację, iż nie był on kierowany do Poradni Chorób Zawodowych w S. w celu rozpoznania choroby zawodowej narządów [...].
Wywiad środowiskowy dotyczący przebiegu i warunków pracy zawodowej ograniczony został do zakładu ostatnio zatrudniającego A. S. Było to [...] w P.
Z przeprowadzonego wywiadu wynikało, iż A. S. zatrudniony jako [...] nie był narażony na czynniki szkodliwe.
Po otrzymaniu wskazanego wywiadu środowiskowego o przebiegu i warunkach pracy A. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o sprostowanie treści wywiadu a nadto oświadczył, iż zatrudniający go zakład podał nieprawdziwe informacje, gdyż w rzeczywistości narażony on był w okresie [...] a także dezynfekcji [...] na stały kontakt z [...] przez ich [...].
Ś. Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w S. otrzymaną dokumentację z prośbą o wydanie stosownej decyzji po uzyskaniu orzeczenia lekarskiego kompetentnej placówki służby zdrowia I szczebla, bowiem jego brak uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wezwał ponownie A. S. w celu przesłuchania co do złożonych żądań.
W sporządzonym protokole przesłuchania wnioskodawcy stwierdzono, iż brak jest dokumentacji, na podstawie której organ inspekcji sanitarnej mógłby wydać stosowną decyzję i pouczono A. S. o treści § 5, § 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
Wnioskodawca przedłożył dodatkowo pismo, w którym domagał się wzięcia pod uwagę jego dokumentacji medycznej w postaci załączników, które zostały przez niego złożone wraz z pismem nazwanym "odwołaniem", skierowanym do Ś. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Oświadczył, iż był badany przez Instytut Medycyny Pracy w S. na okoliczność stwierdzenia choroby zawodowej – [...]. Podkreślił, iż z powodu nieistnienia wielu zakładów pracy, w których pracował nie jest w stanie zgromadzić pełnej dokumentacji.
Jednocześnie A. S. zwrócił się pismem z dnia [...] r. do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o wydanie właściwej dokumentacji, która była udostępniona Sądowi Apelacyjnemu w K.
Również Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych z zapytaniem, czy A. S. znajduje się w rejestrze osób badanych lub skierowanych na badanie, a w odpowiedzi uzyskał informację negatywną.
W dniu [...] roku postanowieniem Nr [...] wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 k.p.a. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. zawieszono postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącej stwierdzenia choroby zawodowej u A. S.
Z motywów rozstrzygnięcia wynikało, iż postępowanie zostało zawieszone z powodu braku niezbędnej do rozstrzygnięcia merytorycznego dokumentacji w postaci orzeczenia właściwej placówki medycznej.
Na skutek złożonego przez A. S. zażalenia, w którym wskazywał on, iż organy inspekcji sanitarnej nie wykonały należących do nich zadań, sprawa została rozpoznana przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., który utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podzielając pogląd organu I instancji Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, iż zebrana w sprawie dokumentacja nie daje podstaw do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej, a niezbędne jest orzeczenie wydane przez kompetentną placówkę służby zdrowia.
Podniesiono dodatkowo, iż A. S. był należycie pouczony o wymaganych dokumentach potwierdzających rozpoznanie choroby zawodowej.
W związku ze skierowaniem przez A. S. od postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Katowicach, Sąd ten wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 2197/02 uchylił postanowienia organów obu instancji wskazując, iż rozpoznanie medyczne uprawnionej placówki służby zdrowia konieczne do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej nie jest prawomocnym rozstrzygnięciem o cechach właściwych dla orzeczeń organów administracji państwowej lub sądów i nie nosi cech rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, o którym mowa w treści art. 97 § 2 pkt 4 k.p.a. Zdaniem Sądu brak orzeczenia lekarskiego w sprawie, jeżeli byłby zawiniony przez pracownika mógłby natomiast przesądzać o konieczności wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S., biorąc pod uwagę wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pismem z dnia [...] wezwał A. S. pod rygorem wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, do przedłożenia orzeczenia lekarskiego wydanego przez jednostkę uprawnioną do orzekania w sprawie chorób zawodowych.
W odpowiedzi na wezwanie, wnioskodawca przedstawił kserokopię skierowanego w dniu [...] r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. do [...] w P. wezwania o wydanie A. S. dokładnego opisu pracy z określeniem sposobu, czasu i zakresu jej wykonywania. Z treści pisma wynikało, iż dokumentacja ta niezbędna jest w związku z przeprowadzonym badaniem A. S. w Poradni Chorób Zawodowych.
A. S. przedstawił również kserokopię skierowania go na leczenie w Poradni Chorób Zawodowych w związku z podejrzeniem choroby zawodowej narządu [...] oraz [...] wystawionego przez lekarza medycyny J. W.
W związku z otrzymanymi dokumentami organ inspekcji sanitarnej wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. o wyjaśnienie z jakich przyczyn do chwili obecnej Ośrodek ten zaprzeczał, by A. S. był badany w kierunku obciążenia zawodowego.
W odpowiedzi uzyskano informację, iż A. S. nie był badany w Poradni Chorób Zawodowych i nie figuruje w rejestrze zbadanych pacjentów. Zgłosił się do rejestracji lecz nie został zarejestrowany, gdyż nie posiadał żadnej obowiązującej dokumentacji, a ze skierowania nie wynikało, w kierunku jakiej choroby zawodowej ma być badany. Otrzymał pismo do lekarza kierującego i więcej nie zgłosił się na badania.
Biorąc pod uwagę całość dowodów zgromadzonych w sprawie organ inspekcji sanitarnej rozstrzygnął sprawę przywołaną na wstępie decyzją utrzymaną w mocy decyzją organu odwoławczego.
A. S. nie godząc się ze stanowiskiem przedstawionym w obu decyzjach złożył do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, w której wyraził swoją dezaprobatę wobec organów orzekających i zarzucił brak wykonania przez nie czynności przewidzianych prawem oraz zbędne nękanie jego osoby wezwaniami kierowanymi pod jego adresem.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie uznając, iż nie ma podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza konieczność zbadania, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli naruszenie takie mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceny tej Sąd dokonuje na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ w toku postępowania administracyjnego.
Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd przeto obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna wykazała słuszność skargi, gdyż Sąd dopatrzył się naruszeń prawa mogących mieć istotny wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie.
Oceniając przeprowadzone przez organ postępowanie administracyjne Sąd uznał bowiem, że nie jest ono zgodne z niżej przywołanymi przepisami prawa zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. z 1989 r. Nr 65 poz. 294 z późn. zm. zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych.
Na wstępie należy stwierdzić, iż stosownie do treści § 10 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej poddane jest regułom postępowania administracyjnego. Obowiązkiem przeto organu orzekającego procesującego w przedmiocie chorób zawodowych jest uwzględniać wszelkie zasady procedury administracyjnej, a w tym zasady regulujące postępowanie dowodowe prowadzone przed organem administracyjnym.
Właściwy państwowy inspektor sanitarny orzeka zatem przy uwzględnieniu reguł zawartych w treści art. 7, art. 77 czy art. 80 k.p.a. Nie bez znaczenia dla organów inspekcji sanitarnej pozostaje również treść art. 8 k.p.a. nakazującego prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oznacza to, że organ uprawniony przez przepisy prawa do rozstrzygnięcia sprawy powinien ją załatwić zgodnie ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi on w kolizji z interesem społecznym.
Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a ogólna reguła dowodowa, stanowiąca, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na organie lub stronie, zależnie od tego, który z tych podmiotów wywodzi z danego faktu skutki prawne nie ma tu zastosowania.
Zważyć należy nadto, że nie tylko naczelne zasady procedury administracyjnej nakładają na organy inspekcji sanitarnej generalny obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dokumentacyjnego lecz obowiązek ten znajduje również odzwierciedlenie w treści rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych.
Jak wynika bowiem z brzmienia § 10 ust. 1 rozporządzenia, właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Rodzaj dowodów niezbędnych w celu wydania właściwej decyzji w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych został wyraźnie określony. Są to bowiem – informacja o zagrożeniach zawodowych, wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacja dotycząca przebiegu zatrudnienia, wyniki przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej, na podstawie których – zgodnie z przepisami § 7 i § 8 – właściwe jednostki organizacyjne do rozpoznawania chorób zawodowych wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej.
Jak z powyższego wynika, ustawodawca uzależnił możliwości wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej między innymi od ustalenia wiadomości specjalnych przyznając uprawnienia w tym zakresie wskazanym w § 7 ust. 1 rozporządzenia jednostkom organizacyjnym. Orzeczenie lekarskie wydane w ramach postępowania zmierzającego do rozpoznania choroby zawodowej ma więc charakter opinii. Pogląd taki jest już wielokrotnie prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych a także przed Sądem Najwyższym i w pełni podzielony został przez sąd orzekający w niniejszej sprawie. Zaniechanie przeprowadzenia takiego dowodu powoduje, iż rozstrzygnięcie zapada bez prawidłowego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa.
Trzeba podkreślić, iż żaden z przepisów rozporządzenia o chorobach zawodowych nie nakłada na pracownika obowiązku dostarczenia takiej opinii organowi administracji. Oceniając zagadnienie w świetle wyżej przedstawionej argumentacji związanej z obowiązkami organów wypływającymi z zasady prawdy obiektywnej, złożenie na barki strony obowiązku dostarczenia dokumentacji lekarskiej niezbędnej w świetle aktu prawnego stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, nie mieści się w granicach demokratycznego państwa.
Budzi zatem poważną wątpliwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dokonana przez organ ocena przyczyn braku sporządzenia w sprawie A. S. orzeczenia właściwej jednostki medycznej. Uznanie, iż brak ten nastąpił z zawinionych przez niego przyczyn nie wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, ani też nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
W odpowiedzi na wystąpienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] ( k. [...] akt administracyjnych ) Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. poinformował, iż A. S. nie był badany w Poradni Chorób Zawodowych, gdyż skierowanie na badanie nie zawierało sprecyzowania w kierunku jakiej choroby zawodowej ma być badany, a także nie posiadał właściwych dokumentów.
Jak wynika z treści § 7 ust. 4 rozporządzenia o chorobach zawodowych, jednostki organizacyjne wymienione w ust. 1 – 3 tego przepisu wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej. W treści tej normy prawnej brak jest wskazania, iż dokumenty te ma obowiązek dostarczyć pracownik zgłaszający się ze skierowaniem lekarza zawierającym informację o podejrzeniu choroby zawodowej narządów [...].
Wręcz przeciwnie, z treści § 4 rozporządzenia wynika, iż zakład pracy zatrudniający pracownika podejrzanego o chorobę zawodową jest obowiązany przesłać zakładowi społecznej służby zdrowia, właściwemu do rozpoznania choroby zawodowej, dokumentację dotyczącą zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy i przebiegu pracy zawodowej pracownika.
Nie zrozumiałym jest zatem z jakich przyczyn A. S. zobligowany został do samodzielnego i wyłącznego dowodzenia okoliczności narażenia na chorobę zawodową i uzyskanie właściwej opinii medycznej w postaci orzeczenia Ośrodka Medycyny Pracy.
Nie bez znaczenia dla oceny trafności zaskarżonej decyzji, a także decyzji utrzymanej nią w mocy jest okoliczność całkowitego pominięcia w sprawie zakładów pracy zatrudniających A. S. Jak wynika z treści protokołu przesłuchania skarżącego, pracodawcy jego byli znani organowi prowadzącemu postępowanie.
Zgodnie z zapisem § 3 ust. 4 rozporządzenia o chorobach zawodowych w razie podejrzenia choroby zawodowej u pracownika, gdy zgłoszenia tego podejrzenia dokonały jednostki lub osoby nie będące zakładem pracy zatrudniającym pracownika, o fakcie zgłoszenia oraz skierowania w celu rozpoznania choroby zawodowej należy zawiadomić zakład pracy.
Z § 10 ust. 3 pkt 2 tego aktu prawnego wynika natomiast, że decyzję w sprawie choroby zawodowej należy przesłać zakładowi pracy, w którym pracownik był ostatnio narażony na działanie czynnika wywołującego rozpoznaną chorobę zawodową. Określenie " w sprawie choroby zawodowej" oznacza, że jest to zarówno decyzja o stwierdzeniu tej choroby, jak też decyzja o odmowie jej stwierdzenia. Regulacja taka wskazuje, że zakład pracy powinien na prawach strony uczestniczyć w postępowaniu w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej.
Jak wyżej zostało wykazane, inspektora sanitarnego, prowadzącego postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej obowiązują wszystkie reguły dotyczące przebiegu postępowania. W szczególności, o wszczęciu postępowania w sprawie winien on zawiadomić strony i uczestników tego postępowania. Zaniechanie przez organ administracji zawiadomienia zakładu pracy, mającego związek, w opinii skarżącego, z narażeniem na wystąpienie choroby zawodowej, stanowi istotne uchybienie procesowe pozostające w związku z treścią obu wydanych w sprawie decyzji.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 1999 r., sygn. I SA 640/99, nie publ., a także w wyroku tego sądu z dnia 8 czerwca 2001 r. sygn. I SA 1780/00 publ. LEX 7662, została wyrażona opinia prawna, że zatrudniającym zakładom pracy należy zapewnić udział w każdym stadium postępowania, a pogląd ten w pełni podziela Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę. Doręczenie, o jakim mowa w § 10 ust. 3 rozporządzenia o chorobach zawodowych ma zatem szczególny i kwalifikowany charakter, gdyż nie jest związane z samym tylko uczestnictwem w postępowaniu sanitarnym – jak doręczenia przewidziane przepisami kodeksu postępowania administracyjnego – lecz wprost z wynikiem postępowania sanitarnego.
Za zawodowe bowiem uważa się choroby spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy i organy inspekcji sanitarnej są obowiązane badać środowisko pracy, czyli miejsce, w którym praca była wykonywana.
Organy inspekcji sanitarnej nie mogą odstąpić od badania środowiska pracy, gdyż choroby zawodowe nie powstają poza środowiskiem pracy, nie mogą więc odstąpić od "wskazania zakładu pracy", gdyż środowisko pracy nie istnieje bez zakładu pracy.
W oczywistej sprzeczności z obowiązkiem obciążającym organy inspekcji sanitarnej, a wynikającym z treści § 10 ust. 3 rozporządzenia o chorobach zawodowych – zakładom tym nawet nie doręczono wydanych w sprawie decyzji.
Trzeba także zauważyć, iż właściwość organu inspekcji sanitarnej wiąże się ściśle z ustaleniem siedziby zakładu pracy, w którym pracownik mógł być ostatnio narażony na działanie czynnika wywołującego rozpoznaną chorobę zawodową. Brak wskazania tego zakładu pracy poddaje w wątpliwość słuszność przyjętej właściwości orzekającego w sprawie inspektora sanitarnego.
Tym samym, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, iż organy inspekcji sanitarnej rozpoznające sprawę, pomijając zasadę praworządności i prawdy obiektywnej orzekły w sprawie bez niezbędnej dokumentacji, a brak ten nie wynikał z przyczyn bezpośrednio zawinionych przez skarżącego, nadto po wszczęciu postępowania, z naruszeniem art. 10 k.p.a. i § 3 ust. 4 rozporządzenia o chorobach zawodowych nie został zawiadomiony zakład pracy, z którego zatrudnieniem łączył skarżący narażenie na wystąpienie choroby zawodowej i zakładowi temu, z naruszeniem § 10 ust. 3 rozporządzenia nie doręczono wydanych w sprawie decyzji.
W ponownym rozpoznaniu sprawy, mając na względzie, iż sprawa toczy się już od [...] roku, a przede wszystkim biorąc pod uwagę wskazania zawarte wyżej, organ nie powinien zapominać, o udziale zakładu pracy w postępowaniu administracyjnym, a orzeczenie lekarskie co do rozpoznania choroby zawodowej jest środkiem dowodowym w rozumieniu art. 75 kpa w związku z art. 84, wymóg jego sporządzenia i dostarczenia nie może wyłącznie obciążać strony.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w związku z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło