IV SA/Gl 75/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. (G.) na decyzję Rektora Uniwersytetu Ś. w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie spraw studentów w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, J. G. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że jego rodzina znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Wskazał bowiem na okoliczność ponoszenia znacznych kosztów z tytułu czynszu ([...]) oraz na fakt, iż dwoje jego dzieci studiują poza miejscem zamieszkania. Równocześnie oświadczył, że zamieszkuje w lokalu spółdzielczym lokatorskim o powierzchni [...] oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Nadto wywiódł, iż sam nie osiąga obecnie jakiegokolwiek dochodu, zaś jedynym źródłem utrzymania jego gospodarstwa domowego jest wynagrodzenie za pracę pobierane przez żonę w kwocie brutto [...]. W tym miejscu wnioskujący dodał, że jego syn, który studiuje w K. osiąga wprawdzie miesięczny dochód w wysokości [...], jednak "nie dokłada do wspólnego gospodarstwa" gdyż stara się utrzymywać samemu. Pismami: z dnia 30 marca 2010 r. oraz z dnia 29 kwietnia 2010 r. skarżącego wezwano o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych zawartych we wniosku. W odpowiedzi J. G. nadesłał między innymi przelewy bankowe dokumentujące wysokość czynszu za mieszkanie ([...]) i opłaty za energię elektryczną ([...]), zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia pobieranego przez małżonkę oraz zestawienie miesięcznych kosztów obciążających jego gospodarstwo domowe, w którym określił ich wysokość jako [...] (na co składają się wspomniane opłaty za czynsz i energię elektryczną w rozmiarze ogółem [...], koszt zakupu biletów komunikacji miejskiej w kwocie [...] oraz koszty utrzymania córki studiującej poza miejscem zamieszkania, to jest opłacenie stancji, wyżywienie, pomoce naukowe i transport w wysokości ogółem [...]). Nadto wnioskodawca przedłożył deklarację PIT-11 dotyczącą dochodów osiągniętych przezeń w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2009 r., zaświadczenie wyższej uczelni potwierdzające, iż jego córka – M. G. nie pobiera w obecnym roku akademickim (2009/2010) stypendium oraz postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. o odmowie wydania zaświadczenia o wysokości dochodów za 2010 rok. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku skarżącego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącego doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, zaś jedynym źródłem utrzymania jego trójosobowej rodziny (wykazany we wniosku syn – A. G. nie wchodzi w jego skład albowiem - jak podał skarżący - mieszka i studiuje w K. samodzielnie zarabiając na swe utrzymanie), jest wynagrodzenie małżonki w wysokości netto [...] (vide: zaświadczenie pracodawcy stanowiące kartę nr 52 akt niniejszej sprawy). Uwzględniwszy wysokość wydatków obciążających tę rodzinę (w tym czynsz w kwocie [...] oraz koszty związane z utrzymaniem studiującej córki, wynoszące - jak podała strona - nieco ponad [...]) stwierdzić przyjdzie, że wnioskodawca nie jest w stanie poczynić oszczędności mogących stanowić źródło pokrycia kosztów związanych z toczącym się postępowaniem sądowym, bez ryzyka poniesienia uszczerbku w koniecznych potrzebach swego gospodarstwa domowego. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że pomimo wystosowania do skarżącego stosownych wezwań w tej kwestii, nie zdołał on udokumentować faktu, iż nie osiąga aktualnie jakiegokolwiek dochodu. Przedłożone przezeń zaświadczenie wydane przez Powiatowy Urząd Pracy w K. potwierdza bowiem tylko to, iż nie jest w nim zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Równocześnie nie nadesłał on zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o tym, że w roku 2010 r. nie były za niego odprowadzane zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Uznano jednak, iż mimo istniejącej w omawianym zakresie wątpliwości, wyżej wymieniony spełnił przesłankę, o której mowa w przywołanym art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Należy bowiem mieć w polu widzenia, że uzasadnił on swe zaniechanie przedkładając postanowienie z dnia [...], mocą którego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. odmówił mu wydania zaświadczenia o wysokości dochodów za rok 2010. W konsekwencji przyjęto, że niewykonanie wezwania do uprawdopodobnienia okoliczności wykazanych we wniosku odpowiednim zaświadczeniem nie jest skutkiem zaniedbania strony, lecz stanowi następstwo odmowy wydania jej takiego dokumentu przez właściwy organ. W tym stanie rzeczy wątpliwość będącą efektem powyższego rozstrzygnięto na korzyść wnioskodawcy. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.