IV SA/Gl 752/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka -Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2006r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. odmówił stwierdzenia u H. K. choroby zawodowej w postaci [...] – wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115). W uzasadnieniu powołał się na wynik badania strony w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. z dnia [...] r., w którym wykluczono istnienie tej choroby zawodowej z powodu zbyt małego [...] również w dacie zakończenia pracy, tj. w roku [...]. Dlatego, mimo zatrudnienia w latach [...] i [...] w Kopalni Węgla Kamiennego "A" w K. na stanowisku górnika pod ziemią, w ostatnim okresie w narażeniu na działanie [...], do stwierdzenia tej choroby dojść nie mogło. W odwołaniu pracownik wniósł o uchylenie tej decyzji, nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem, które nie uwzględniało zarówno narażenia na [...], jak i [...], zatem także związku przyczynowego pomiędzy tymi okolicznościami. Nadto domagał się przeprowadzenia ponownych badań lekarskich. Zaskarżoną decyzją, wydaną po uzupełnieniu materiału dowodowego o opinię diagnostyczną, na podstawie art.138 ( 1 pkt 1 k.p.a., utrzymano w mocy powyższą decyzję. Organ odwoławczy doszedł bowiem do wniosku, że w świetle dwóch orzeczeń lekarskich kompetentnych placówek lekarskich wykluczających chorobę zawodową u odwołującego się, jest ona zasadna. Powołał się przy tym na wyniki badań przeprowadzonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak też orzeczenie wydane przez lekarzy Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r., które jednoznacznie twierdzą, iż stan [...] u H. K. nie odpowiada opisowi choroby zawodowej [...] zawartemu w załączniku do cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.. Ostatnio przeprowadzone badanie wykazało u [...], co nie odpowiada kryteriom choroby zawodowej [...] oraz wskazano na upływ ponad 2-letniego okresu od ustania narażenia. Organ wskazał, że wymogiem stwierdzenia choroby zawodowej jest nie tylko praca w warunkach działania czynników szkodliwych, jak w przypadku odwołującego się, który w latach [...] do [...] i [...] do [...] r. zatrudniony był w KWK "A" w K. w narażeniu na [...], ale też wykazanie związku przyczynowego pomiędzy tymi warunkami pracy a schorzeniem i rozpoznanie tegoż schorzenia jako choroby zawodowej przez upoważnione placówki diagnostyczne. Brak któregokolwiek z tych elementów wyklucza wydanie pozytywnej dla pracownika decyzji. Poza tym organ podkreślił, iż od ustania narażenia upłynął okres ponad 2-letni, który wyłącza dopuszczalność orzekania o chorobie zawodowej. Z tej przyczyny w niniejszej sprawie brak było podstaw do zakwestionowania decyzji objętej odwołaniem i jego uwzględnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach H. K. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu podważył konkluzję organu orzekającego o niezawodowym pochodzeniu [...], powołując się na fakt długoletniego narażenia na działanie [...], nadto wywodząc, że nawet gdyby przyjąć [...], to należało ustalić w jakim zakresie jest on spowodowany czynnikami zewnętrznymi, a jakim samoistnymi. To ustalenie, przy istnieniu pozostałych przesłanek, w ocenie skarżącego, pozwoliłoby na uwzględnienie jego żądania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak głosi przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (p. art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zarzutów podniesionych w skardze oraz wziętych pod rozwagę przez Sąd z urzędu w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury. Decyzja ta zapadła na skutek dostatecznego wyjaśnienia sprawy, tj. przeprowadzenia potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny, prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych. Została też poprawnie uzasadniona. Jest zatem zgodna z przepisami postępowania. Decyzja ta również nie uchybia przepisom prawa materialnego. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne wystąpienie czynników w postaci pracy w warunkach szkodliwych, a więc w narażeniu na działanie [...], jeśli chodzi o stan niniejszej sprawy, rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej przez upoważnioną placówkę lekarską oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach a chorobą. Z materiału sprawy wynika, iż badające skarżącego zespoły lekarzy nie rozpoznały u niego choroby zawodowej, gdyż stwierdziły, że [...] nie nosi znamion takiej choroby. Jest tak dlatego, że [...] skarżącego nie wykazuje takiego charakteru, który pozwalałby na zakwalifikowanie go jako choroby zawodowej. Co prawda orzeczenie placówki pierwszego stopnia, z uwagi na niemożność weryfikacji wniosku z powodu braku wyraźnego rozpoznania oraz opisu stanu [...] i powołanie się na wątpliwą bezprzedmiotowość, jest bezużyteczne dla sprawy i narusza zasadę dwuinstancyjności postępiania diagnostycznego, to jednak z innych powodów okoliczność ta nie ma znaczenia dla wyniku sprawy. Kontrolowane postępowanie administracyjne zostało wszczęte pod rządami cytowanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (na marginesie doszło do tego przez złożenie przez stronę podania z dnia [...] r., nie zaś w dniu wskazanym w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania przez organ pierwszej instancji, czyli w [...] r., które miało miejsce już w toku postępowania). Rozporządzenie to w załączniku pod pozycją [...] wymienia jako chorobę zawodową [...]. Tymczasem jednostka medyczna drugiego szczebla wypowiadająca się w sprawie ustaliła [...], nadto rozpoznała [...]. Zatem po pierwsze [...] nie osiągnął wymaganego dla choroby zawodowej [...] minimum, po wtóre nie wykazał cech [...] spowodowanego wyłącznie czynnikami zewnętrznymi. Co prawda owa "wyłączność" nie jest elementem definicji przedmiotowej choroby zawodowej, wszak wymaga ona [...], którego lekarze nie stwierdzili. Badania lekarskie przeprowadzone przez tę placówkę oraz sformułowana na ich podstawie konkluzja nie nasuwają zastrzeżeń, nie naprowadza takowych również sam skarżący wskazując jedynie na niewyjaśnienie sprawy w materii zakresu [...] wywołanego samoistnie i zewnętrznie. Jest to jednak zarzut nieskuteczny w sprawie. W tym miejscu należy podkreślić, iż obecnie obowiązujące przepisy są bardziej niż poprzednie konkretne, jednoznaczne i rygorystyczne, zatem nie pozwalają na swobodę zarówno w zakresie oceny charakteru schorzenia, jak i trybu postępowania. Wyrazem tego stanu jest przede wszystkim ścisłe określenie właściwych placówek diagnostycznych oraz przyznanie w § 7 ust.3 rozporządzenia orzeczeniu wydanym w wyniku ponownego badania przymiotu ostateczności. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne prowadzenie dalszych dowodów mających wykazać charakter schorzenia, w tym z opinii innych jednostek medycznych, a uzupełnienie badań i ostatecznego wyniku placówki drugiego stopnia, poza szczególnymi przypadkami, jest wykluczone. Przy czym podlegają one ocenie organu i kontroli sądowej jako dowód (opinie) wydany w sprawie. Jeżeli jednak [...] nie jest charakterystyczny dla spornej choroby zawodowej, nie miał organ powodów żądania uzupełnienia opinii w tym kierunku. Przede wszystkim jednak należy podnieść, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do prowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia charakteru schorzenia. Jak bowiem wynika z materiału sprawy najpóźniej w dniu ustania stosunku pracy, tj. w dniu [...] r., zakończyło się narażenie skarżącego na działanie [...] w miejscu pracy. Podanie o stwierdzenie choroby zawodowej nadane zostało w placówce pocztowej w dniu [...] r., a więc po upływie ponad [...] lat i nadto po wejściu w życie obecnego rozporządzenia w przedmiotowej materii ([...] r.). W materiale sprawy brak jest dowodów na to, że przed tymi datami wszczęto postępowanie co do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego. Tymczasem § 2 ust.2 cytowanego na wstępie rozporządzenia, wyklucza zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie po ustaniu zatrudnienia w narażeniu na działanie [...], oraz później niż w okresie – jeśli chodzi o chorobę [...] – 2 lat od zakończenia narażenia zawodowego, jeżeli wystąpiły w tym czasie udokumentowane objawy choroby zawodowej upoważniające do jej rozpoznania. Przyszło zatem dojść do wniosku, iż § 2 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115) czyni zbędnym prowadzenie postępowania administracyjnego w celu ustalenia charakteru schorzenia, czyli jego medycznej diagnozy w kierunku stwierdzenia choroby zawodowej, po zakończeniu okresu zatrudnienia w narażeniu zawodowym, jeżeli brak jest dokumentacji ujawniającej istnienie objawów choroby zawodowej pozwalających na jej rozpoznanie w okresie określonym w wykazie chorób zawodowych (2 lata od ustania narażenia na działanie [...] w przypadku choroby zawodowej [...]), jak też wówczas, gdy wspomniane objawy wystąpiły po tym okresie. Oznacza to, że po pierwsze niedopuszczalne było prowadzenie w niniejszej sprawie badań lekarskich przez upoważnione placówki, skoro organ w niebudzący wątpliwości sposób ustalił, iż zachodzą powyższe przesłanki, a po wtóre jeżeli już je przeprowadzono, to niepodobna uczynić niczego innego, jak tylko poprzeć konkluzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej [...]. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że skarżący wiele lat pracował w warunkach narażenia na działanie [...], że z pewnością wykazał [...], które jednak nie nosi cech choroby zawodowej. Przeto mimo subiektywnego jego przekonania o wadliwości zapadłych decyzji, do ich podważenia w wyniku nietrafnych zarzutów skargi oraz okoliczności branych pod rozwagę z urzędu, dojść nie mogło. Z tych powodów skargę należało oddalić na mocy art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.