IV SA/Gl 755/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-10-04

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli skarżący korzysta z mocy prawa ze zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, który z mocy prawa jest zwolniony od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku okresowego, może domagać się ustanowienia adwokata z urzędu. Pomimo wcześniejszych odmów przyznania prawa pomocy w innych sprawach z powodu niewystarczającego udokumentowania sytuacji materialnej, w niniejszej sprawie sąd uznał, że dostępne akta administracyjne wystarczająco obrazują trudną sytuację materialną skarżącego, uzasadniając przyznanie mu adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący M.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na wykluczenie społeczne, zły stan zdrowia i brak środków finansowych. Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie zasiłku okresowego. Sąd rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata, uznając go za zasadny na podstawie analizy sytuacji materialnej skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu; W dniu 20 września 2016 r. skarżący złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż żąda ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych. W treści tego formularza wskazał, iż jest osobą wykluczoną społecznie i uskarża się na zły stan zdrowia. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości i nie osiąga jakichkolwiek dochodów. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi M.K. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zasiłku okresowego z pomocy społecznej. Skarżący korzysta więc w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i dlatego jego wniosek w tym zakresie jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z poglądem wyrażonym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 września 2016 r. - karta nr 17 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu trzeba odnotować, że w zakresie dwóch odrębnych spraw, zarejestrowanych w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SA/Gl 310/16 i IV SA/Gl 425/16 skarżącemu odmówiono przyznania prawa pomocy rozstrzygając o tym mocą postanowień wydanych w dniu 23 września 2016 r. Powodem tych rozstrzygnięć był fakt, iż M.K. pomimo wyraźnego wezwania nie wyjaśnił swojej sytuacji materialnej w sposób dostatecznie jasny i wyczerpujący albowiem nie określił i nie udokumentował ponoszonych kosztów utrzymania jak również nie wskazał źródeł, z których czerpie środki na pokrycie rzeczonych kosztów. Jakkolwiek jednak w powołanych wyżej sprawach skarżący nie wyjaśnił ani nie udokumentował swojej sytuacji materialnej, to już w sprawie niniejszej nie było takiej potrzeby, gdyż sytuacja ta została wystarczająco zobrazowana w materiale dowodowym dołączonym do jej akt administracyjnych. W rzeczonych aktach znajduje się mianowicie formularz aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego (karta nr 22-27), w którym pracownik socjalny stwierdził, że M.K. egzystuje w bardzo trudnych warunkach, gdyż zamieszkuje bez tytułu prawnego w zaniedbanym lokalu, w którym nie ma prądu ani gazu, a nadto nie opłaca czynszu, trudni się zbieractwem i korzysta z pomocy społecznej w formie żywności. Wspomniany wywiad środowiskowy przeprowadzono wprawdzie 27 kwietnia 2016 r. (czyli 5 miesięcy temu), jednakże brak jest okoliczności, które mogłyby wskazywać, aby jego sytuacja materialna i życiowa miała ulec w międzyczasie poprawie. Mając zatem na względzie zaprezentowane wyżej informacje uznano, iż świadczą one w sposób dostatecznie wiarygodny o tym, że skarżący nie jest w stanie wygenerować środków pozwalających na opłacenie adwokata z wyboru. Zważywszy powyższe, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie przywołanego art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło