IV SA/Gl 756/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...], 2) określa, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r., na mocy art. 9 ust.1 pkt 14 lit.a i b oraz art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99 poz. 1001) uznano J. N. z dniem [...]r. za osobę bezrobotną. Kolejną decyzją wydaną w sprawie Prezydent Miasta C. przyznał stronie prawo do zasiłku dla bezrobotnych począwszy od dnia [...]r. ( decyzja z dnia [...]r. Nr [...]), a następnie przyznano stronie prawo do dodatku szkoleniowego ( decyzja z dnia [...]r. Nr [...]). O utracie dodatku szkoleniowego, w związku z ukończeniem przez stronę szkolenia orzeczono decyzją z dnia [...]r. nr [...], a w sprawie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania rozstrzygnięto w decyzji z dnia [...]r. Nr [...]. W dniu [...]r., w związku z przedłożeniem organowi przez J. N. umowy o pracę zawartej w dniu [...]r. z PHU "A" w B. wskazującej, iż pozostawał on w zatrudnieniu przez okres od [...] do [...]r., nadto świadectwa pracy wystawionego w dniu [...]r. potwierdzające tę samą okoliczność organ, na podstawie art. 149 § 1 i 147 w związku art. 145 § 1 k.p.a. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi - o przyznaniu stronie zasiłku dla bezrobotnych ( decyzja z dnia [...]r. Nr Nr [...]) i o utracie przez stronę prawa do zasiłku (decyzja z dnia [...]r. Nr [...]). W następstwie wznowienia postępowania wydana została decyzja z dnia [...]r. Nr [...], w której Prezydent Miasta C., działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uchylił decyzję z dnia [...]r. Nr [...] o przyznaniu stronie zasiłku dla bezrobotnych oraz decyzję z dnia [...]r. Nr [...] o utracie przez stronę prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Organ orzekł nadto o utracie przez J. N. statusu osoby bezrobotnej dniem [...]r. Uzasadniając wydane orzeczenie wskazano, iż przedstawione przez stronę dokumenty w postaci umowy o pracę i świadectwa pracy stanowiły podstawę do wznowienia postępowania. O fakcie zatrudnienia strona nie powiadomiła organu w terminie 7 dni. Decyzje wydane w sprawie przyznania zasiłku dla bezrobotnych oraz decyzja o utracie tego prawa były zatem dotknięte wadą. Bezrobotnym jest bowiem osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, a strona pozostawała w zatrudnieniu od dnia [...]r. Organ stwierdził, iż ujawnione zostały nowe okoliczności faktyczne istniejące w dacie wydawania decyzji, a nieznane organowi, co nakazywało na mocy art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a uchylić decyzje w sprawie zasiłku dla bezrobotnych i wydać decyzję o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. z powodu podjęcia przez stronę zatrudnienia. W odwołaniu od opisanej decyzji J. N. zakwestionował fakt swego pozostawania w zatrudnieniu w firmie "A" stwierdzając, iż informował o nieprawdziwości składanych dokumentów organ, a w związku z nieprzyjęciem jego argumentów wystąpił z powództwem do sądu powszechnego o ustalenie, iż nie pozostawał w zatrudnieniu w firmie "A". Zaznaczył, iż otrzymał świadectwo pracy dopiero w dniu [...]r., nigdy nie podpisywał umowy o pracę ani też nie otrzymał wynagrodzenia za pracę w okresie od [...] do [...]r. Odwołujący uznał, iż uchylenie decyzji o przyznaniu mu zasiłku dla bezrobotnych było bezpodstawne, a on był i jest nadal bezrobotny. Do odwołania załączono pozew o ustalenie, iż J. N. nie pozostawał w zatrudnieniu od [...] do [...]r. złożony w Sądzie Rejonowym w K. w dniu [...]r. Wojewoda [...], po uruchomieniu postępowania odwoławczego wskutek wniesionego przez stronę odwołania orzekł decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. o utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I Instancji. Po analizie materiału sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż złożone w sprawie dowody wskazują na zatrudnienie J.N. w okresie od [...] do [...]r. Wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy wyklucza możliwość posiadania statusu osoby bezrobotnej , stad, zdaniem Wojewody [...], organ I instancji zasadnie orzekł o utracie tego statusu przez odwołującego. W odpowiedzi na argumentację J. N. zawartą w odwołaniu Wojewoda stwierdził, iż złożenie przez stronę pozwu do sądu pracy z żądaniem ustalenia, iż nie pozostawała ona w spornym okresie w stosunku pracy, nie zmienia faktu zawarcia umowy o pracę w dniu [...]r., co potwierdził pracodawca. Zauważono, iż pracodawca ma obowiązek wydać niezwłocznie pracownikowi świadectwo pracy zawierające informacje dotyczące okresu, charakteru zatrudnienia, zajmowanych stanowisk i innych niezbędnych do ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego, a odwołujący otrzymał stosowne świadectwo pracy. Okoliczność, iż nie otrzymał go niezwłocznie nie miała w opinii Wojewody wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Organ wskazał, iż ocena kwestii niezgodności treści świadectwa pracy ze stanem faktycznym, co podnosiła strona, nie należy do kompetencji organu administracji lecz do sądu pracy. Zaznaczono nadto, iż orzeczenie sądu pracy w sprawie zasadności wydania J. N. świadectwa pracy, uwzględniające wniesiony przez niego pozew może stanowić podstawę do wznowienia przez organ I instancji postępowania dotyczącego sytuacji strony, jako osoby bezrobotnej w dniu [...]r. J. N. zaskarżył decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze powołał się na treść postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...]r., podnosząc, iż Wojewoda [...], zgodnie z tym orzeczeniem był zobowiązany dokonać ustaleń w zakresie istnienia umowy o pracę pomiędzy nim, a firmą ‘A". Ustalenia te jednak całkowicie pominięto, nie odnosząc się do argumentów skarżącego. J. N. nie zgodził się z twierdzeniem Wojewody [...], co do tego, iż w postępowaniu o sprostowanie świadectwa pracy powinien dochodzić swoich racji. Wskazał, iż nigdy nie był pracownikiem firmy "A", a z żądaniem takim wystąpić może tylko pracownik. Skarżący nie zgodził się również z twierdzeniem organu, iż złożenie pozwu o ustalenie, iż nie pozostawał on w stosunku pracy w okresie od [...] do 29 [...]r. nie zmienia faktu zawarcia umowy o pracę w dniu [...]r., co stwierdzić miał pracodawca. Oświadczył ponownie, iż nie świadczył pracy, a pracownikiem uczyniono go wbrew stanowi faktycznemu i bez jego wiedzy prawie rok później niż rzekomo miał być zatrudniony. W opinii skarżącego organy wydały w sprawie decyzje bez wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego naruszając zasadę praworządności i zasadę pogłębiania zaufania obywatela do organów. Do skargi załączono postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...]r Sygn. akt [...] przekazujące sprawę z powództwa J. N. o ustalenie, że strony nie łączyła umowa o pracę do Powiatowego Urzędu Pracy w C. uzasadnione faktem, iż ustalenie, którego domagała się strona służyć ma wyjaśnieniu sprawy administracyjnej, a to sprawy w przedmiocie statusu bezrobotnego, a więc nie należy do spraw z zakresu prawa pracy W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczas prezentowane argumenty. Ponadto stwierdzono, iż organowi odwoławczemu nie była znana treść postanowienia Sądu Rejonowego w K. Powołano się nadto na informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. potwierdzającą, iż skarżący był zgłoszony do ubezpieczenia w okresie od [...] do [...]r. z tytułu zatrudnienia w firmie "A". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Stosując się do wskazanych kryteriów kontroli legalności przedstawionej sądowi decyzji uznano, iż skarga okazała się zasadna, bowiem zaskarżona decyzja rażąco narusza przepisy postępowania administracyjnego. Kontrolowany akt wydany został w szczególnym trybie postępowania administracyjnego jakim jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Z uwagi na obowiązującą w procedurze administracyjnej zasadę trwałości decyzji ostatecznej, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną wymaga ścisłego przestrzegania reguł wznowienia określonych w przepisach art. 145-153 k.p.a. Tak też zgodnie z art. 149 § 1 i 2 k.p.a. przeprowadzenie postępowania przez właściwy organ co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy jest możliwe po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Postanowienie to jest więc aktem procesowym, który nie rozstrzyga sprawy wznowienia, lecz ją otwiera. Zważyć należy, iż wydane w sprawie postanowienie o wznowieniu postępowania dotyczyło dwóch decyzji - o przyznaniu stronie zasiłku dla bezrobotnych ( decyzja z dnia [...]r. Nr Nr [...]) i o utracie przez stronę prawa do zasiłku (decyzja z dnia [...]r. Nr [...]). Jak wynika z przytoczonego postanowienia wznowiono nim postępowanie w dwóch sprawach - w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych i w przedmiocie utraty prawa do tego zasiłku. Decyzja organu I instancji wydana po wznowieniu postępowania rozstrzygać zatem powinna w zakresie sprawach objętych wznowienie. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a po stwierdzeniu istnienia podstaw do uchylenia na podstawie art. 145 § 1 decyzji decyzje te winny zostać usunięte z obrotu prawnego, a w ich miejsce nastąpić powinno wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Jednakże, jak wynika z decyzji z dnia [...]r. Nr [...], uchylono w niej decyzję z dnia [...]r. Nr [...] o przyznaniu stronie zasiłku dla bezrobotnych oraz decyzję z dnia [...]r. Nr [...] o utracie przez stronę prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. W następstwie uchylenia tych decyzji nie orzeczono w przedmiocie nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych i utraty tego prawa lecz zamieszczono dodatkowe rozstrzygnięcie w sprawie utraty przez J. N. statusu osoby bezrobotnej dniem [...]r. Nie budzi zatem wątpliwości, iż z naruszeniem art. 149 § 1 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a w trybie wznowieniowym orzeczono w przedmiocie, w którym postępowanie formalnie nie zostało wznowione (w przedmiocie statusu bezrobotnego) , co więcej, po uchyleniu decyzji Nr [...] i Nr [...] organ nie zakończył w żaden sposób postępowania prowadzonego w sprawach nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych i utraty tego prawa, a zatem nie orzeczono co do istoty rzeczy w sprawach, w których decyzje zostały usunięte z obrotu prawnego. Przepisy k.p.a., w przeciwieństwie do trybu zwykłego oraz pozostałych trybów, wyraźnie regulują formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Wznowienie postępowania następuje tylko i wyłącznie w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.). Brak postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania oznacza tym samym, że postępowanie w tym przedmiocie nie zostało wszczęte. W ocenie sądu nie ma przeszkód prawnych do wznowienia jednym postanowieniem postępowania zakończonego kilkoma decyzjami ostatecznymi, gdy występuje tożsamość podmiotowa i łączność przedmiotowa spraw zakończonych ostatecznie tymi decyzjami, a w konsekwencji do wydania jednej decyzji opartej o przepis art. 151 k.p.a. dotyczącej tych kilku decyzji dotychczasowych, pod warunkiem, że są to wyłącznie te same decyzje ostateczne, w przedmiocie których postanowieniem wznowiono postępowanie. Powyższe uchybienie stanowi o rażącym naruszeniu prawa, o czym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Naruszenia przepisów art.149 § 2 i art.151 § 1 k.p.a nie dostrzegł organ II instancji utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta C., rażąca uchybiając tym samym treści art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Konstatacja powyższa nakazała Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu usunąć z obrotu zaskarżoną decyzję, a także utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, a charakter dostrzeżonych uchybień nie pozwolił Sądowi na rozważania w zakresie zarzutów skargi. Na marginesie tylko przyjdzie zwrócić uwagę, iż dołączone do akt sprawy postanowienie wydane przez Sad Rejonowy Sąd Pracy w K. nakazuje organowi, przy ponownym rozstrzyganiu sprawy, podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli zgodnie do treści art. 7 k.p.a. przy uwzględnieniu reguł zawartych w art. 66 § 4 k.p.a.. W tym stanie rzeczy orzeczono po myśli art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono natomiast na podstawie art. 152 P.p.s.a.