IV SA/Gl 759/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2009 r. sprawy ze skargi T.M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. nie stwierdził u T. M. choroby zawodowej – przewlekłej choroby [...], wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu organ powołał się na orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r. r. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. Obie placówki wykluczyły istnienie tej choroby zawodowej, gdyż stwierdzone u badanej schorzenie nie odpowiada kryteriom wskazanym w przywołanym załączniku. W szczególności z orzeczenia Instytutu wynika, ze zmiany stwierdzone u badanej w [...] maja charakter [...], a zatem nie przedstawiają klinicznych cech [...] wywołanego [...] i nie figurują w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Dlatego też, mimo występowania narażenia zawodowego w związku z wykonywaniem pracy w zawodzie [...] w latach [...] oraz [...] w ocenie organu do stwierdzenia tej choroby dojść nie mogło. W odwołaniu od tej decyzji T. M. wskazała na brak jednomyślności w diagnozowaniu choroby zawodowej przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Wskazała, że w karcie wypisywanej Szpitala tegoż Instytutu z dnia [...] r., gdzie była poddana badaniom, rozpoznano [...] ze wskazaniem na konieczność badań kontrolnych oraz leczenia w poradni [...] w miejscu zamieszkania. Natomiast w Szpitalu [...] w J., gdzie poddała się leczeniu rozpoznano u niej [...] oraz [...] . Kolejne badanie kontrolne w Instytucie zostało, w ocenie skarżącej, wykonane w sposób bardzo pobieżny, zaś diagnoza lekarska wydana w oparciu o te badania pozostaje w sprzeczności z poprzednią diagnozą tego Instytutu. Do odwołania skarżąca dołączyła kartę informacyjną leczenia szpitalnego w Oddziale [...] Szpitala Specjalistycznego NZOZ w K. z dnia [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ w oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego potwierdził, że T. M. pracując jako [...] w latach [...] oraz [...] była narażona na [...]. Uznał więc, że strona pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłej choroby zawodowej [...]. Jednakże orzeczenia lekarskie wydane przez dwie kompetentne placówki diagnostyczne wykluczyły wystąpienie u niej choroby zawodowej [...] określonej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z [...] r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). Rozpoznany przez lekarzy l [...] oraz [...] Instytutu w S. [...] nie przedstawia bowiem klinicznych cech organicznej patologii związanej z [...]. Odpowiadając na zarzuty odwołania oraz dołączoną do niego kartę informacyjną leczenia szpitalnego, gdzie rozpoznano [...] oraz [...] wyjaśnił, że lekarze Instytutu w piśmie z dnia [...] r. wskazali, iż dokumentacja dotychczasowej diagnostyki została uwzględniona w postawieniu końcowego rozpoznania. Ponadto, zdaniem lekarzy, opisywany [...] pojawiający się okresowo może być mylnie zinterpretowany [...]. Brak tego objawu tzn. [...] w badaniu przeprowadzonym przez Instytut w dniu [...] r. świadczy o jego nieutrwalonym charakterze i sugeruje czynnościowe zaburzenia [...]. Zdaniem organu odwoławczego zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej został uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. i został w rozpoznawanej sprawie zachowany. Zatem wobec braku rozpoznania choroby zawodowej organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze T. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię polegającą na niestwierdzeniu u skarżącej przewlekłej choroby zawodowej [...] spowodowanej [...] oraz naruszenie przepisów postępowania a zwłaszcza zasady prawdy obiektywnej przez niewyczerpanie dowodów z opinii biegłego. Zdaniem skarżącej organ całkowicie pominął zawarte w odwołaniu zarzuty dotyczące sprzeczności opinii lekarzy Instytutu w związku z badaniami przeprowadzonymi w [...] i [...] r. oraz nieuwzględnił rozpoznania lekarzy ze Szpitala [...]. Zdaniem skarżącej organ dla ustalenia prawdy obiektywnej powinien był powołać lekarza biegłego, którego orzeczenie usunęłoby wątpliwości w dokonanych diagnozach. Dodatkowo podniosła, że do procedury stwierdzenia choroby zawodowej przystąpiła mając za sobą leczenie [...], zaś leczący ją lekarz [...] nie miał wątpliwości co do charakteru jej schorzenia. Ponadto wykonywanie przez ponad [...] lat pracy [...] przesądza, w ocenie skarżącej, o wystąpieniu związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy a choroba zawodową. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podtrzymał dotychczasową argumentację i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym wydawanych przez organy administracji decyzji. Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem zgodności z obowiązującym prawem. Wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy Sąd kontrolujący decyzję władny jest ją wzruszyć (art. 145 P.p.s.a.). Przy czym Sąd, zgodnie z art. 134 wyżej powołanej ustawy bierze pod uwagę zarzuty zawarte w skardze, a także bada sprawę z urzędu. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej przepisów Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa Zgodnie z § 2 ust 1 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 115) zwanego dalej rozporządzeniem, przez choroby zawodowe należy rozumieć choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Podstawę wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej stanowią zarówno wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, jak i orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych (§ 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Oznacza to, że materiał dowodowy, na który składa się dochodzenie epidemiologiczne oraz rozpoznanie medyczne musi być zgromadzony w postępowaniu i poddany ocenie zgodnie z zasadami przewidzianymi w kodeksie postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczyło choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia. Pozycja ta obejmuje przewlekłe choroby [...]. Wyniki oceny narażenia zawodowego wykazały, że T. M. pracując w latach [...] oraz [...] jako [...] była narażona na [...]. Nie jest więc okolicznością sporną fakt świadczenia przez skarżącą pracy w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej [...]. W tej sytuacji istotne było rozpoznanie choroby zawodowej przez lekarzy uprawnionych jednostek medycznych, o których mowa § 5 rozporządzenia. Skarżąca była badana w dwóch takich jednostkach medycznych, tj. w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Obie placówki medyczne nie rozpoznały u niej choroby zawodowej [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie zwraca się uwage na rolę orzeczeń lekarskich w sprawach o stwierdzenie chorób zawodowych, nadaje im charakter opinii w rozumieniu art. 84 k.p.a. Jest zatem oczywiste, że takie orzeczenie nie może ograniczać się do ogólnych stwierdzeń, ale musi być przekonywujące i czytelne, a przede wszystkim uzasadnione w taki sposób, by wyjaśnić wszystkie medyczne wątpliwości z odniesieniem się nie tylko do wyników badań przeprowadzonych przez daną jednostkę, ale również do innych zebranych dowodów, zwłaszcza gdy wynikają z nich odmienne oceny. W ocenie Sądu opinia Instytutu oraz opinia uzupełniająca, na których w ostateczności organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie wymogu tego nie spełniają. Otóż, w orzeczeniu Instytutu z dnia [...] r. wskazano, że w trakcie przeprowadzonych w [...], a następnie w [...] r. u badanej stwierdzono cechy [...]. Nie uwidoczniono zatem zmian chorobowych typowych dla skutków zawodowego [...] określonych pod poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Z karty informacyjnej leczenia szpitalnego na Oddziale [...] Szpitala Specjalistycznego NZOZ w S. z dnia [...] r., wynikało natomiast, ze u skarżącej rozpoznano [...]. W związku z tym w piśmie wyjaśniającym z dnia [...] r. lekarze Instytutu wskazali, że u skarżącej stwierdzono [...] występujący okresowo, który może być mylnie zinterpretowany jako [...]. Brak tego objawu (tzn. [...]) w badaniu przeprowadzonym [...] r. świadczy, zdaniem lekarzy, o jego nieutrwalonym charakterze i sugeruje czynnościowe [...]. Przyjdzie wskazać, że w badaniu [...] oraz [...] przeprowadzonym w [...] r. lekarze Instytutu rozpoznali brak [...], co wymagało dalszej obserwacji i badania kontrolnego. Pod pozycją [...] wykazu chorób zawodowych określone zostało schorzenie w postaci [...]. Lekarze Instytutu nie wypowiedzieli się natomiast, czy jest wykluczona trwała [...]. Z karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, że u skarżącej rozpoznano [...], natomiast do tej kwestii nie odniesiono się w piśmie Instytutu z dnia [...] r.. Nadto wyjaśnienia wymagało czy należy wykluczyć, a jeżeli tak to z jakich powodów, występowanie [...] przy okresowo pojawiającym się [...]. Przyjdzie zauważyć, iż lekarze Instytutu stwierdzili, że [...] pojawiający się okresowo może być mylnie interpretowany jako [...], co wskazywałoby na wykluczenie w takiej sytuacji [...]. Niejasne jest natomiast to czy, w opinii lekarzy, o [...] może świadczyć stałe, a nie okresowe występowanie objawu w postaci [...], czy też są inne tego przyczyny, choć na takie nie wskazano. Zauważyć natomiast należy, że pod pozycją [...] nie występuje [...]. Powyższe wymagało zatem jednoznacznego wyjaśnienia celem potwierdzenia bądź wykluczenia istnienia u skarżącej schorzenia określonego w poz. [...] wykazu chorób zawodowych W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że oparcie się organu odwoławczego na orzeczeniu oraz piśmie wyjaśniającym Instytutu, które nie wyjaśniły wszystkich istotnych kwestii związanych z charakterem rozpoznanego u skarżącej schorzenia, stanowiło naruszenie art. 7, art. 80 i art. 84 k.p.a. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie zwrócić się do lekarzy Instytutu, którzy wydali w tej sprawie orzeczenie o jego uzupełnienie w zakresie wyżej naprowadzonym. W szczególności lekarze powinni wypowiedzieć się na postawie dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych badań co do rodzaju i charakteru występującego u skarżącej schorzenia w kontekście choroby wymienionej w poz [...] wykazu chorób zawodowych. Ewentualnie jeżeli byłoby to niezbędne do wydania opinii przeprowadzą uzupełniające badania. Natomiast wbrew stanowisku skarżącej trafnie organ odwoławczy wskazał na brak podstaw do przeprowadzenie dowodu z opinii lekarza biegłego. Przyjdzie wskazać, że tryb postępowania orzeczniczego został wyczerpująco uregulowany w omawianym rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych. Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są wyłącznie właściwe jednostki orzecznicze wymienione w § 5 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia orzeczeniu wydanemu w wyniku ponownego badania w jednostce orzeczniczej II stopnia nadano przymiot ostateczności. Natomiast w przypadku gdy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Zatem na gruncie mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia, w przypadku wyczerpania trybu orzeczniczego, nie ma podstaw do wystąpienia o przeprowadzenie dodatkowego dowodu z opinii innego biegłego lekarza. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.