IV SA/Gl 759/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr[...], 2. przyznaje od Skarbu Państwa adwokatowi M. M. kwotę [...] zł (słownie:[...]) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych odmówił J. K. przyznania dodatku mieszkaniowego. Jako podstawę wydania decyzji odmownej organ pierwszej instancji wskazał brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Zaznaczono również, że sytuacja prawna związana z najmem zajmowanego lokalu nie uległa zmianie od 2005 r. Nadto organ ten wskazał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, iż przyczyną wypowiedzenia [...] r. umowy najmu były zaległości czynszowe. W konkluzji swoich rozważań organ ten zaznaczył, że w sprawie tej zachodzą okoliczności stanowiące przeszkodę w zawarciu umowy najmu na zajmowany lokal. Z decyzją tą nie zgodził się J. K., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W motywach odwołania wystąpił o taką interpretację przepisów, że w oparciu o punkt. 5 przysługuje mu prawo do dodatku mieszkaniowego, albowiem jest osobą oczekującą na lokal zamienny lub socjalny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że w dniu Miejski Zakład Budynków Mieszkalnych w B. pismem z dnia [...] r. wypowiedział J. K. umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...] z zachowanie jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia z nałożeniem jednocześnie obowiązku przekazania przedmiotowego lokalu do dyspozycji Zakładu. Strona w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła na drogę sądową i stosownie do postanowień art. 18 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. 71, poz. 733 ze zm.) za zajmowany bez tytułu prawnego lokal uiszcza odszkodowanie. Okoliczność ta pozwoliła uznać organowi odwoławczemu, że J. K. zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, zatem nie spełnia wymogów formalnych do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Zdaniem tego organu w przypadku strony nie zachodzą przesłanki uzasadniające uznanie, że oczekuje on na przydział lokalu zamiennego lub socjalnego. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się J. K., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, jak również wystąpił o przyznanie mu wnioskowanego świadczenia. W motywach skargi zaznaczył, że jego mieszkanie przy Placu [...] uległo spaleniu i obecnie zajmowany lokal otrzymał jako lokal tymczasowy, zastępczy tylko na jedną zimę. Podkreślił również, że na mieszkanie to nie zawarto z nim żadnej umowy najmu, a organ odwoławczy nie rozpatrzył sprawy w sposób wnikliwy. Podkreślił również, że obecnie zajmowany lokal jest lokalem tymczasowym, na zajmowanie którego nie zawarto z nim żadnej umowy i nie ma zadłużenia czynszowego, a tym samym spełnia wymogi do otrzymania dodatku mieszkaniowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie przywołać treść postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, otóż zgodnie z tym przepisem w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Z brzmienia przywołanego przepisu wynika obowiązek ciążący na organach administracji, aby przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności faktyczne mogące mieć znaczenie dla przyszłego rozstrzygnięcia. Nadto należy zaznaczyć, że uchybienie w tym zakresie skutkować będzie wyczerpaniem przesłanki przewidzianej treścią art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniającej uwzględnieniem wniesionej skargi. W rozpatrywanej sprawie organy administracji publicznej odmówiły przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego przede wszystkim z powodu braku tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Z tego też powodu w pierwszej kolejności niezbędnym jest przywołanie przepisów prawa, które regulują powyższe zagadnienie. Stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem oraz osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Nadto zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 tej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobie ubiegającej się jeżeli zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu jednorodzinnym. Z brzmienia przywołanych przepisu wynika, że ubiegając się o przyznanie dodatku mieszkaniowego należy wykazać się tytułem prawnym do zajmowanego lokalu względnie oczekiwać na lokal zamienny lub socjalny oraz zamieszkiwać w tym lokalu. Jak zostało podkreślone to powyżej, w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są do wszechstronnego i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego nawet kosztem zasady szybkości. Inaczej mówiąc organ administracji nie może wydać decyzji przed wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie zdaniem składu orzekającego organy administracji podjęły decyzje bez należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy nie odniosły się w sposób pogłębiony do twierdzeń skarżącego, a dotyczących charakteru prawnego jego pobytu w mieszkaniu przy ul. [...] w B. Jak wynika z pism skarżącego w 2002 r. spaleniu uległo jego dotychczasowe mieszkanie położone przy Placu [...] w B. i w wyniku tego wydarzenia przeniesiony został do obecnie zajmowanego lokalu. Zdaniem skarżącego mieszkanie to miało być lokalem zastępczym na czas remontu lokalu spalonego i na zajmowanie tego lokalu nie podpisywał żadnej umowy najmu. Organy administracji w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć podnoszą, że w 2003 r. Miejski Zakład Budynków Mieszkalnych w B. pismem z dnia [...] r. wezwał skarżącego do uiszczenia zaległości w opłatach czynszowych, a pismem z dnia [...] r. wypowiedział umowę najmu, jednakże dostrzec należy, iż pisma te nie zostały skarżącemu doręczone, albowiem na zwrotnych potwierdzenia odbioru tych pism znajduje się adnotacja informująca o tym, że wróciły one do podmiotu je wysyłającego. W świetle powyższego nie można uznać, że ostrzeżenie i wypowiedzenie umowy najmu zostały doręczone skarżącemu i został on o tych czynnościach podmiotu prowadzącego gospodarkę lokalową w gminie poinformowany. Nadto należy mieć w polu widzenia fakt, iż pozew o eksmisję skarżącego z przedmiotowego lokalu złożony w 2005 r. został przez sąd powszechny oddalony, a zatem może to wskazywać na to, że pobyt skarżącego w przedmiotowym lokalu posiada umocowanie prawne. Zwieńczeniem podniesionych wątpliwości występujących w sprawie jest fakt, iż jak wynika to z oświadczenia skarżącego złożonego w trakcie rozprawy przed tutejszym Sądem w dniu 26 stycznia 2010 r. zawarto z nim umowę najmu przedmiotowego lokalu na okres jednego roku. Okoliczność ta wskazuje zatem na to, że organ zawierający powyższą umowę dostrzegł legalność pobytu skarżącego w spornym lokalu. Przedstawione powyżej rozważania pozwalają uznać, że organy administracji podejmujące rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy i skupiły się jedynie na tym, że skarżący nie dysponuje tytułem prawnym do zajmowanego lokalu w sytuacji, kiedy skarżący przedkładał dokumenty nakazujące większą wstrzemięźliwość i ostrożność przed podjęciem wiążącego rozstrzygnięcia. Dostrzeżone uchybienia w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, a zwłaszcza tego, czy skarżący przebywając w przedmiotowym lokalu dysponował tytułem prawnym uzasadniają uwzględnienie wniesionej skargi z uwagi na wyczerpanie przesłanki przewidzianej treścią art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji zobligowany będzie do wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych z pobytem skarżącego w przedmiotowym lokalu i do ustalenia, czy lokal ten przyznany został skarżącemu jako lokal tymczasowy bądź zamienny, jak również wyjaśnienia, czy wypowiedzenie umowy najmu zostało skarżącemu doręczone czy też nie, mając na uwadze w szczególności zasady doręczania pism, jak również po przeprowadzeniu analizy uzasadnienia wyroku oddalającego pozew o eksmisję i mając na uwadze zawarcie ze skarżącym umowy najmu na okres jednego roku w styczniu 2010 r. Po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania dowodowego w zakresie przedstawionym w niniejszym wyroku organ pierwszej instancji podejmie stosowne rozstrzygnięcie w sprawie. Z uwagi na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji organy administracji odmówiły przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego zbędne było orzekanie o wykonalności zaskarżonej decyzji. Stosownie do postanowień art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów ponoszenia nieopłaconej pomocy prawnej. Wskazanymi przepisami są § 18 ust. 1 pkt. 2 lit. "b" § 19 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Według przywołanego przepisu § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. "c" stawka minimalna przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wynosi 240 zł. Kierując się powyższymi przepisami oraz oświadczeniem adwokata złożonym do protokołu, iż nie otrzymał od skarżącego żadnego wynagrodzenia, przyznano pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu wynagrodzenie w wysokości 292,80 zł. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, przy czym wskazana kwota obejmuje również podatek VAT. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.