IV SA/Gl 76/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta G. zobowiązał E. K. do zwrotu kosztów szkolenia w kwocie [...] zł. Decyzję tą wydano na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c oraz art. 76 ust. 1 i 2 pkt 4, w zw. z art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( j.t. Dz. U. Nr 69 z 2008 r., poz. 415, ze zm.) zwanej dalej "ustawą o promocji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] r. E. K. otrzymał skierowanie na szkolenie trwające od [...] maja do [...] r. Tymczasem od [...] r. strona była nieobecna na zajęciach. Wobec nieusprawiedliwienia nieobecności została usunięta ze szkolenia, w związku z czym uznano, że nie zostało ono ukończone z winy bezrobotnego. W takiej sytuacji bezrobotny jest zobowiązany do zwrotu kosztów szkolenia, traktowanych jako nienależne świadczenie. W odwołaniu E. K. uznał ustalenie organu administracyjnego za niezgodne z prawdą obiektywną. Jego zdaniem został wprowadzony w błąd przez pracownika organu I instancji przy zapisywaniu go na przedmiotowe szkolenie. Wówczas informował o planowanym na dzień [...] r. wyjeździe na Ukrainę, gdzie zamierzał spędzić miesiąc z odnalezioną po wielu latach rodziną. Urzędniczka stwierdziła, że wystarczy o wyjeździe poinformować prowadzącego szkolenie, a wtedy strona będzie zwolniona z kursu na ten czas, co nie powinno być przeszkodą w wyjeździe. Ponieważ stanowisko osoby prowadzącej szkolenie okazało się odmienne, dlatego w dniu [...] r. złożył on pisemne oświadczenie o rezygnacji z kursu, przy czym był to pierwszy dzień zajęć lekcyjnych, a zatem organ nie poniósł żadnych kosztów finansowych. Strona zarzuciła też naruszenie art. 35 § 3 kpa, gdyż organ już w dniu [...] r., decyzją nr [...] informował stronę o zakończeniu przez nią szkolenia. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, zasadniczo podzielając jej ustalenia i wnioski, które jednak bardziej uszczegółowił. Podał m.in., że odwołujący się został zarejestrowany jako bezrobotny w dniu [...] r. Prawidłowo pouczono go o prawach i obowiązkach bezrobotnego, a w szczególności o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadkach określonych w art. 76 ustawy o promocji, w tym kosztów szkolenia w razie jego nieusprawiedliwionego przerwania. Został także zobowiązany do zapoznania się z treścią tej ustawy. W dniu [...] r. skierowano go na szkolenie z języka angielskiego zorganizowane w okresie od [...] do [...] r. Wówczas zobowiązał się on do regularnego uczęszczania na zajęcia, realizowania programu szkolenia i przestrzegania regulaminu obowiązującego w jednostce szkolącej, a także zwrotu kosztów szkolenia w przypadku jego nieusprawiedliwionego przerwania. Szkolenie to rozpoczął w dniu [...] r., ale od dnia [...] r. przestał uczestniczyć w zajęciach. Z tym dniem został pozbawiony statusu bezrobotnego oraz prawa do dodatku szkoleniowego. Nie ma natomiast żadnego dowodu na to, że przed rozpoczęciem szkolenia strona informowała o zamiarze wyjazdu za granicę, ani na to, że udzielono jej zgody na przerwanie szkolenia na czas wyjazdu. Przeciwnie – podpisane przez stronę w dniu [...] r. dokumenty świadczą, że zobowiązała się przestrzegać zasad uczestnictwa w szkoleniu, wynikających z ustawy o promocji. Ponieważ E. K. przerwał szkolenie z własnej winy, to w świetle art. 41 ust. 6 cyt. ustawy zobowiązany jest do zwrotu kosztów szkolenia. Według art. 76 ust. 2 pkt 4 ustawy koszty te stanowią nienależnie pobrane świadczenie i podlegają zwrotowi. Dlatego też Wojewoda uznał decyzję I instancji za prawidłową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. K. nie zgodził się z treścią zaskarżonej decyzji uważając żądanie zwrotu kosztów szkolenia za bezzasadne. W pierwszym rzędzie zarzucił, że nigdy nie pobrał kwoty określonej w wydanych w sprawie decyzjach administracyjnych. Poza tym ponowił zarzut odwołania o wprowadzeniu go w błąd przez pracownika organu podstawowego stopnia, który to błąd ujawnił się w dniu [...] r., gdy na spotkaniu informacyjnym zapytał prowadzącą kurs językowy o kwestię jego wyjazdu za granicę. W tym też dniu podjął decyzję o rezygnacji ze szkolenia. Skarżący zarzucił też Wojewodzie, że pominął kwestię naruszenia przez organ I instancji art. 35 § 3 Kpa i nie uwzględnił opisywanej w odwołaniu sytuacji materialno-bytowej rodziny skarżącego. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269, ze zm.) sądowa kontrola działalności administracji publicznej odbywa się wyłącznie w kryteriach legalności, a więc pod względem zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z prawem. Tymczasem wydane w sprawie decyzje nie naruszają przepisów obowiązującego prawa, zwłaszcza w sposób mogący mieć wpływ na jej wynik. Otóż orzekają one o zwrocie nienależnego świadczenia, za które art. 76 ust. 2 pkt 4 ustawy o promocji uważa koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 41 ust. 6 tej ustawy. Ostatnio wymieniony przepis mówi natomiast, że osoba, która z własnej winy nie ukończyła szkolenia, jest obowiązana do zwrotu kosztów szkolenia, chyba że powodem nieukończenia szkolenia było podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zawodowej. Istotne jest zatem odniesienie elementów stanu faktycznego niniejszej sprawy do tej normy prawnej. Poza sporem pozostawało, że skarżący został skierowany na szkolenie przez Powiatowy Urząd Pracy w G. Szkolenie to miało się odbyć w dniach od [...] do [...] r., co wynika wprost ze skierowania na szkolenie, którego odbiór skarżący pisemnie potwierdził. Na taki też okres została zawarta umowa szkoleniowa. Skarżący własnoręcznie potwierdził też swoją obecność na kursie językowym, będącym przedmiotem szkolenia, w dniach [...] oraz [...] i [...] r. Tym samym niewątpliwie wystąpiła pierwsza przesłanka omawianego przepisu, tzn. rozpoczęcie szkolenia przez bezrobotnego. Bez znaczenia są w tym zakresie twierdzenia skarżącego co do charakteru tych początkowych zajęć, wynikającego z harmonogramu szkolenia, stanowiącego załącznik do umowy szkoleniowej. Dla ustalenia faktu rozpoczęcia przez skarżącego szkolenia wystarczające było przyjęcie przez niego skierowania oraz stawienie się na pierwszych zajęciach w dniu [...] r. Te dwa zdarzenia pociągały za sobą zobowiązanie organu I instancji względem wykonawcy umowy szkoleniowej do pokrycia kosztów szkolenia skarżącego w pełnej wysokości, ustalonej w umowie na [...] zł. Chybiony jest w tym względzie zarzuty skargi, że skarżący tej kwoty nigdy nie pobrał. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy o promocji chodzi o należność przysługującą instytucji szkoleniowej, a nie bezrobotnemu. W art. 41 ust. 6 chodzi więc o tak rozumiane koszty szkolenia. Jak już wskazano koszty te obejmują pełną, ryczałtową kwotę [...] zł, uniezależnioną od obecności skarżącego na poszczególnych zajęciach. Dlatego bez znaczenia prawnego pozostaje wykazywanie przez niego, że faktycznie nie rozpoczął merytorycznej nauki. Bezsporna była też okoliczność, że skarżący nie ukończył przedmiotowego kursu, gdyż od dnia [...] r. nie stawił się już na zajęciach, a w dniu [...] r. złożył pisemne oświadczenie, informujące o rezygnacji ze szkolenia, przy czym nie miała ona związku z podjęciem przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wobec treści art. 41 ust. 6 ustawy o promocji pozostało do rozważenia czy nieukończenie szkolenia było zawinione przez skarżącego. Poza przypadkiem podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przepis ten zakłada obowiązek wykazania przez bezrobotnego takich istotnych okoliczności, które usprawiedliwiałyby nieukończenie przez niego rozpoczętego szkolenia, a tym samym nie pozwalały na przypisanie mu winy. Chodzi więc o okoliczności, które wystąpiły już po rozpoczęciu szkolenia. Tymczasem twierdzenia przedstawione przez skarżącego nie dawały podstaw do ustalenia tego rodzaju okoliczności. W pierwszym rzędzie należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że twierdzenia te są całkowicie gołosłowne, a w samej swej istocie i tak nie uwalniają skarżącego od winy w zakresie nieukończenia szkolenia. Powołuje się on mianowicie na powzięty przed szkoleniem zamiar wyjazdu za granicę oraz na błędną informację pracownika organu, która również udzielona była przed rozpoczęciem kursu językowego. Nie są to zatem okoliczności o jakich mowa w art. 41 ust. 6 ustawy o promocji, które – jak już podniesiono – zasadniczo muszą się odnosić do zdarzeń w trakcie trwania szkolenia. Nawet przy założeniu, że zdarzeniem takim było dowiedzenie się przez skarżącego o błędzie co do możliwości wyjazdu za granicę, to należy przyjąć, że poprzez te twierdzenia skarżący konstruuje własną wersję stanu faktycznego, nie mającą żadnego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, a sprzeczną z ustaleniami organu odwoławczego. Trafnie organ ten powołuje się na włączoną do akt dokumentację, zawierającą poświadczenie przez skarżącego warunków szkolenia, w tym jego programu i harmonogramu, oraz jego praw i obowiązków. Już wówczas bez trudu mógł dostrzec kolizję czasową między terminem planowanego wyjazdu a harmonogramem szkolenia. Na jego decyzji o podjęcie szkolenia nie powinna była zaważyć, powoływana przez niego, rozmowa z urzędniczką, która nawet według jego twierdzeń nie przesądzała kwestii tej kolizji, lecz odsyłała go do prowadzącego szkolenie. Pomijając nawet stwierdzoną gołosłowność wywodów skargi, należy przyjąć, iż zdecydowanie się na rozpoczęcie kursu, bez ostatecznego wyjaśnienia możliwości jego przerwania na czas wyjazdu, nie może być potraktowane jako okoliczność niezawiniona przez skarżącego. Zauważyć także wypadnie, że nie zaprezentował on również jakichkolwiek dowodów świadczących o jego uzgodnieniach z prowadzącym szkolenie. Natomiast w aktach zalega przeciwny dowód w postaci informacji ze strony tego szkoleniowca o opuszczeniu przez skarżącego kolejnych zajęć, bez podania przyczyn swojej nieobecności. Były to zajęcia w okresie poprzedzającym wyjazd, a więc nieobecność na nich była nieusprawiedliwiona. Zważyć w końcu należy, że nawet te hipotetyczne okoliczności nie upoważniały skarżącego do rezygnacji ze szkolenia w trakcie jego trwania. W świetle umowy szkoleniowej mógł on opuścić ponad 3 dni szkolenia w miesiącu, jeżeli by tę nieobecność usprawiedliwił. Umowa dawała nawet organowi możliwość wyrażenia zgody na powrót usuniętego uczestnika szkolenia. Tak więc skarżący, gdyby wykazał minimalną staranność, mógł rozwiązać ewentualny problem wyjazdu w porozumieniu z organem administracyjnym. Samowolna rezygnacja ze szkolenia świadczy i w takim wariancie stanu faktycznego o winie skarżącego. Można zatem pominąć dalsze rozważania, które mogłyby jeszcze dotyczyć choćby konieczności wyjazdu za granicę w tym konkretnym terminie w sytuacji, gdy nie chodziło o załatwienie żadnej terminowej sprawy, a obecne możliwości przekroczenia granic nie stwarzają takich przeszkód, jak w nieodległej jeszcze przeszłości. Dotychczas przedstawione okoliczności są wystarczające do uznania bezzasadności skargi w jej podstawowym zakresie. W szczególności ustalenia organu odwoławczego mieszczą się w granicach oceny dowodów, wyznaczonych w art. 80 Kpa. Pozostałe zarzuty skarżącego również są chybione. W szczególności nie można się dopatrzyć w sprawie przewlekłości postępowania organu I instancji, które zostało wszczęte nie [...] r., jak wywodzi skarżący, lecz w dniu [...] r. Nie jest to zresztą kwestia mogąca mieć wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.