IV SA/Gl 76/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-05-15
Skład orzekający: Beata Kozicka, Bożena Miliczek-Ciszewska, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił odpłatność za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, nie badając twierdzeń strony o faktycznym pobycie dziecka u rodzica?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania (art. 7 i 77 § 1 Kpa), nie wyjaśniając kluczowej kwestii faktycznego pobytu dziecka w rodzinie zastępczej, pomimo konsekwentnych twierdzeń strony skarżącej popartych oświadczeniem dziecka. Niewyjaśnienie tej okoliczności, która zgodnie z art. 193 ust. 6a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wyłącza obowiązek ponoszenia opłaty, skutkowało uchyleniem zaskarżonych decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpłatności za pobyt córki strony skarżącej w rodzinie zastępczej. Organy administracji zobowiązały stronę do ponoszenia opłaty. Strona skarżąca podnosiła, że od określonej daty córka przebywała u niej, kwestionując tym samym prawidłowość naliczonej opłaty. Zarzuciła również organom nieuwzględnienie tego faktu oraz nie rozstrzygnięcie kwestii odstąpienia od ustalenia opłaty przed ustaleniem jej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Referent-stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w rodzinie zastępczej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W. z [...] r. nr [...].
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: Kpa) w związku z art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.) — po rozpatrzeniu odwołania A.R. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty Powiatu [...] przez Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w W. z [...] r. nr [...]
1) zobowiązującej stronę do poniesienia opłaty za pobyt córki K.R. w rodzinie zastępczej od dnia 07 marca do dnia 31sierpnia 2017 r. w łącznej kwocie 5.806,45 zł (słownie pięć tysięcy osiemset sześć złotych 45/100).
2) zobowiązującej stronę do poniesienia opłaty za pobyt córki K.R. w rodzinie zastępczej począwszy od dnia 01 września 2017 r. w wysokości 1000,00 zł (słownie: jeden tysiąc złotych 00/100) miesięcznie,
3) zobowiązującej stronę, by kwotę wskazaną w punkcie 1 wpłacić na rachunek bankowy Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w W., ul. [...] bank O/W. [...], w terminie przypadającym po dniu, kiedy niniejsza decyzja uzyskała walor ostateczności,
4) zobowiązującej stronę, by kwotę wskazaną w punkcie 2 wpłacać do ostatniego dnia każdego miesiąca z dołu na rachunek bankowy Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w W., ul. [...] Bank O/W. [...],
5) naliczającej odsetki ustawowe w przypadku braku wpłaty, o której mowa w punkcie 1 i 2 począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzja ustalająca opłatę stała się ostateczna,
6) zobowiązującej stronę do powiadomienia Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w W., ul. [...], o każdej zmianie sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do naliczania opłaty — utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił, w porządku chronologicznym, przebieg zdarzeń i regulacje prawne przedmiotu. W pełni akceptując ustalenia i wywody prawne poczynione przez organ pierwszoinstancyjny. W tych ramach odnotował, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w W. Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r. sygn. akt [...] K.R. została umieszczona w niezawodowej rodzinie zastępczej. Ojcem biologicznym K.R. jest strona – A. R. Zaznaczył przy tym, że jak wynika z akt sprawy organ I instancji wszczął postępowanie na wniosek strony złożony 25 maja 2017 r. w sprawie odstąpienia od ustalenia wysokości odpłatności za pobyt córki K.R. w rodzinie zastępczej. W dniu 07 czerwca 2017 r. organ I instancji decyzją nr [...] odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty względem strony za pobyt córki w rodzinie zastępczej. Od tej decyzji odwołanie wniosła strona jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało ją w mocy. Równolegle organ I instancji wszczął postępowanie w stosunku do strony również o ustalenie odpłatności za pobyt córki w rodzinie zastępczej.
Odnosząc powyższe do regulacji prawnych przedmiotu organ drugoinstancyjny wskazał, że stosownie do art. 193 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn. Dz.U z 2017 r., poz. 697 ze zm.) ust. 1. za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości: 1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 – w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka; 2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo–wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo–terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym – w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo–wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo–terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Z kolei ust. 2 tego artykułu stanowi, iż za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1. rodzice odpowiadają solidarnie". Przepis ten, jak stwierdził, stosuje się również do rodziców pozbawionych władzy rodzicielskiej lub rodziców, którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona. Następnie organ odwoławczy zacytował art. 194 tej ustawy, zgodnie z którym opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo–wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo–terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym (ust. 1) Mocą ust. 2 Rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Zaś mocą jego ust. 3 starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1.
W dalszej kolejności zacytował art. 41 ustawy, po czym wskazał, że Rada Powiatu [...] uchwałą Nr XIX/253/2016 z dnia 20 maja 2016 r. określiła szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Jednocześnie zaznaczył, że zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych przewidziana w art. 194 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, instytucja odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej uzasadnia wdrożenie odrębnego postępowania, w ramach którego organ ocenia w pierwszej kolejności, czy spełnione zostały przesłanki do odstąpienia. Natomiast od wyniku tego postępowania może zależeć przedmiotowość dalszego przebiegu postępowania w sprawie ustalenia opłaty. W sytuacji bowiem uznania przez organ, że należy uwzględnić wniosek o odstąpienie, w ogóle nie zachodzi potrzeba wydania kolejnej decyzji, tj. decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Ponadto wydanie orzeczeń w tych dwóch odmiennych od siebie kwestiach ma ten skutek, że podlegają one odrębnemu zaskarżeniu – na poparcie wyrażonego stanowiska przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 01 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 277/13. W ocenie Kolegium odwołanie strony nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ I instancji dokonał w odrębnym postępowaniu administracyjnym oceny sytuacji majątkowej i dochodowej strony i odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty. Prostą konsekwencją tej decyzji, jak stwierdziło, zgodnie z powołanym wyżej stanowiskiem sądów administracyjnych było więc ustalenie opłaty za pobyt córki K.R. w pieczy zastępczej co organ I instancji – jego zdaniem – uczynił zgodnie z brzmieniem ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca powtórzyła zasadnicze argumenty zawarte w odwołaniu. Podniosła, że od 06 sierpnia 2017 r., córka przebywała u niej. Tym samym zanegowała sposób naliczenia opłaty i nie uwzględnienia zamieszkiwania z nią córki oraz nie ustalenia okresu faktycznego nie przebywania córki w rodzinie zastępczej w związku z jej pobytem w szpitalu od 14 do 21 marca 2017 r. Jednocześnie zarzuciła nie odniesienie się do zarzutów sformułowanych przez nią w odwołaniu i wydaniu decyzji o ustaleniu odpłatności przed rozstrzygnięciem o odstąpieniu od jej ustalenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w objętym skargą orzeczeniu i powtarzając w pełni zawartą w nim argumentację. Wskazał przy tym, że nie zawiera ona wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). Orzekanie – na podstawie art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.
Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego.
Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.
Rozpoczynając rozważania w przedmiotowej sprawie przede wszystkim wskazać należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 697 ze zm., dalej "ustawa" lub "ustawa o pieczy zastępczej"), która reguluje kwestie związane z pobytem dziecka w pieczy zastępczej i ponoszeniem odpłatności z tego tytułu przez jego rodziców.
Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 2 tej ustawy za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo–wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo–terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym – w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo–wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo–terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. W myśl art. 196 ust. 3 ustawy średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo–wychowawczej są ustalane przez starostę, a w przypadku regionalnych placówek opiekuńczo–terapeutycznych oraz interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych przez marszałka województwa, i ogłaszane odpowiednio przez starostę lub marszałka województwa w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca danego roku. Za ponoszenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice odpowiadają solidarnie (art. 193 ust. 2 ustawy). Opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona (art. 193 ust. 6 ustawy). Z kolei mocą art. 193 ust. 6a opłaty, o której mowa w ust. 1, nie ponosi się za okres, w którym dziecko umieszczone w pieczy zastępczej przebywa u rodziców.
Natomiast stosownie do art. 193 ust. 1 ustawy obowiązek ponoszenia opłaty dotyczy pobytu dziecka w pieczy zastępczej obciąża rodziców. Przepis ten jednoznacznie stanowi, że za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę. W ocenie Sądu nie jest zatem wystarczające ustalenie, że dziecko zostało skierowane do rodziny zastępczej, czy też że zapadło orzeczenie o umieszczeniu go w pieczy zastępczej, lecz wymaga wyjaśnienia, czy rzeczywiście piecza zastępcza była wykonywana, a jeżeli tak – to w jakim zakresie. Koniecznym jest przy tym uwzględnienie treści art. 193 ust. 6a ustawy, zgodnie z którym rodzice nie ponoszą opłaty za okres, kiedy dziecko u nich przebywa.
W przedmiotowej sprawie, co wymaga podkreślenia, skarżący konsekwentnie podnosił, że od 6 sierpnia 2017 r. córka przebywa nieprzerwanie u niego. Na dowód przedłożył oświadczenie córki potwierdzające tę okoliczność. Ta podnoszona przez skarżącego okoliczność przebywania u niego dziecka (i potwierdzona przez nie) winna podlegać wyjaśnieniu. Tymczasem organy procedujące w sprawie nie nadały jej żadnego znaczenia prawnego i nie wyjaśniły czy w istocie słuszne są twierdzenia skarżącego dotyczące wyłączenia tego okresu z okresu podlegającemu ponoszeniu przez niego opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, pomimo, iż ustawodawca w art. 193 ust. 6a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej ustanowił, explicite, że opłaty, o której mowa w ust. 1, nie ponosi się za okres, w którym dziecko umieszczone w pieczy zastępczej przebywa u rodziców. Organ odwoławczy nie podjął w tym zakresie czynności, nie obalił tego stanowiska, a mimo to zaakceptował w pełni ustalenia organu pierwszoinstancyjnego nie uwzględniające tego stanu. Tym samym organ odwoławczy nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 Kpa winien być podstawą dokonanej oceny, czym naruszył art. 7 Kpa i art. 77 § 1 Kpa. Podkreślić należy, że tylko do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego możliwe jest zastosowanie właściwej normy prawa materialnego. W ocenie Sądu, kwestie których nie rozważył organ pierwszej instancji, nie zostały także wyjaśnione w postępowaniu odwoławczym.
W tym miejscu koniecznym jest przypomnienie, że wniesienie przez stronę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji przenosi na organ odwoławczy obowiązek ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Co więcej, postępowanie odwoławcze nie może polegać na weryfikacji decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, tylko na ponownym rozpoznaniu sprawy administracyjnej w jej całokształcie. Niewystarczające dla wypełnienia tego obowiązku jest przytoczenie przez organ odwoławczy uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, bez dokonania własnych w tym zakresie ocen czy analiz stanu faktycznego, w tym jego kompletności. Organ odwoławczy uprawniony jest bowiem, stosownie do art. 136 Kpa do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dodatkowych dowodów lub zlecenie ich przeprowadzenia organowi pierwszej instancji (por. m.in. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1267/15; wyrok NSA z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1266/15). Z przedstawionych względów zaskarżone decyzje nie mogły pozostać w obrocie prawnym, gdyż brak wyjaśnienia tak kluczowej kwestii wpłynęło na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Równocześnie wskazania wymaga, że z tych też przyczyn, czyli wadliwości postępowania dowodowego i związanego z tym braku ustaleń faktycznych, pozostałe zarzuty skargi, a dotyczące przedwczesności orzekania o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej zanim nie zostanie rozstrzygnięta kwestia odstąpienia od jej ustalenia, jakkolwiek zasadne, nie mają charakteru determinującego rozstrzygnięcie, ponieważ przesłanki odstąpienia od ustalenia odpłatności nie są związane z przebywaniem dziecka w pieczy zastępczej, lecz związane są z sytuacją dochodową oraz faktyczną osób zobowiązanych do ponoszenia tej odpłatności.
Dostrzeżonymi wadami w dowodzeniu i braku rzeczywistych ustaleń faktycznych dotknięte jest również postępowanie pierwszoinstancyjne, a tym samym decyzja organu pierwszej instancji. Zdaniem Sądu istota sprawy sprowadza się do ustalenia kwestii rzeczywistego pobytu dziecka w rodzinie zastępczej, czyli wyjaśnienia, czy K.R. przebywała w niej, czy też nie, a jeżeli przebywała to ile dni tam spędziła, zwłaszcza czy przebywała u ojca od 6 sierpnia 2017 r. W konsekwencji ustalenia wymaga kto w tym okresie ponosił koszty związane z jej utrzymaniem, zwłaszcza czy – jak twierdzi strona – ona.
W ocenie Sądu organy, zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, nie ustaliły powyższej kwestii a pomimo tego zobowiązały skarżącego do ponoszenia opłaty za pobyt jego dziecka w rodzinie zastępczej. Organy wydając zaskarżone decyzje nie wzięły pod uwagę konsekwentnego w tym przedmiocie stanowiska skarżącego popartego, podpisanym, przez K.R. oświadczeniem, że od 06 sierpnia 2017 r. przebywa u ojca. Nie zbadały zatem kluczowej kwestii, dotyczącej faktycznego pobytu córki strony w rodzinie zastępczej. W tym zakresie organy z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 Kpa nie dokonały żadnych ustaleń, w związku z czym powinny to uczynić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, z zachowaniem zasady dwuinstancyjności.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ppsa uchylił decyzje organów obu instancji, o czym orzeczono w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło