IV SA/Gl 760/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2015 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego stypendium postanawia: zawiesić postępowanie. Starosta [...] decyzją z dnia [...] uznał A.K. za osobę bezrobotną od dnia [...] oraz przyznał jej prawo do zasiłku od dnia [...] w wysokości 662,20 zł miesięcznie, które to prawo utraciła od dnia [...] w związku z wyczerpaniem okresu pobierania zasiłku (decyzja z dnia [...]). Następnie A.K. na podstawie skierowania odbyła staż w Przedszkolu w S. od [...] do [...]. W związku z tym decyzją ostateczną z dnia [...] Starosta [...] od dnia [...] przyznał stronie prawo do stypendium w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie odbywania stażu, które to prawo strona utraciła z dniem [...] w związku z zakończeniem odbywania stażu (decyzja ostateczna z dnia [...]). A.K. w dniu [...] przedłożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ż. wniosek o wyrejestrowanie z ewidencji osób bezrobotnych z powodu podjęcia pracy oraz umowę o pracę z dnia [...] zawartą z Dyrektorem Przedszkola w S. na czas określony od [...] do [...]. Starosta [...] decyzją z dnia [...] orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]. W dniu [...] do Powiatowego Urzędu Pracy w Ż. wpłynęło pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ż. z dnia [...], z którego wynika, że A.K. od [...] do [...] posiadała tytuł do ubezpieczenia w związku z wykonywaniem innej pracy zarobkowej (umowa zlecenie). Ponadto A.K. złożyła zaświadczenie z dnia [...] potwierdzające wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia w tym okresie w Centrum A w B. W związku z powyższym Starosta [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wznowił postępowanie w sprawie stypendium w okresie odbywania stażu oraz statusu osoby bezrobotnej i mocą decyzji ostatecznej z dnia [...] orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznych z dnia [...] i [...]. W następstwie uchylenia decyzji przyznającej prawo do stypendium zawiadomił A.K. o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia (stypendium w okresie odbywania stażu) za okres od [...] do [...] i decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 76 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 674 ze zm., zwanej dalej: ustawą) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm. zwanego dalej: K.p.a.) orzekł o obowiązku zwrotu przez A.K. nienależnie pobranego świadczenia w postaci stypendium w okresie odbywania stażu w kwocie [...] zł. Organ wskazał, że A.K. od [...] do [...] była zatrudniona w Centrum A w B. (zaświadczenie z [...]). Starosta powołał art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy i podał, że od dnia [...] strona przestała spełniać warunki statusu bezrobotnego. W związku z tym stypendium wypłacone jej w okresie odbywania stażu za okres od [...] do [...] było świadczeniem nienależnym. Powołując się na brzmienie art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy organ wskazał, że za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Jednocześnie art. 76 ust. 1 stanowi o obowiązku zwrotu kwoty otrzymanego świadczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Starosta podniósł, że w dniu rejestracji strona podpisała "oświadczenie bezrobotnego" zawarte w karcie rejestracyjnej, z którego wynika, że zobowiązała się do bezzwłocznego informowania o wszystkich zmianach zawartych w karcie rejestracyjnej oraz zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadku niedopełnienia warunków wymienionych w decyzji. Jednocześnie nie poinformowała Urzędu w terminie 7 dni o podjęciu zatrudnienia (z dniem [...]), pomimo podpisania oświadczenia, z którego wynikał taki obowiązek. Wobec powyższego organ uznał, że od [...] A.K. nie spełniała warunków statusu osoby bezrobotnej, a wypłacone za okres od [...] do [...] stypendium za okres odbywania stażu w kwocie [...] zł było świadczeniem nienależnym w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W odwołaniu A.K. domagała się umorzenia postępowania w sprawie zwrotu kwoty [...] zł. Podniosła, że te środki uzyskała "uczciwie pracując". Strona odbyła w dniu [...] rozmowę w sprawie zatrudnienia w Centrum A w B., gdzie nie obiecano jej zatrudnienia, a poproszono o przyjście na drugi dzień na tzw. dzień próbny, jednak po dwóch dniach zrezygnowała z pracy. Była nieświadoma tego, że powinna się wyrejestrować do 7 dni w organie, ponieważ pracowała jedynie dwa dni i zarobiła tylko [...] zł. W jej ocenie dalej posiadała status osoby bezrobotnej. Odwołująca podkreśliła, że nie miała także pojęcia, że została zgłoszona do ubezpieczenia w ZUS na cały miesiąc. Ponadto strona od [...] do [...] była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy na stażu w Przedszkolu w S. na stanowisku pomoc wychowawcza i otrzymywała wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto. Nie sądziła, że skoro została zakwalifikowana do odbycia stażu, to staż ten jej się nie należy. Odwołująca opisała swoją trudną sytuację życiową związaną z jej bezrobociem oraz chorobą męża, który otrzymuje rentę inwalidzką w kwocie [...] zł netto i połowę tej kwoty wydaje na lekarstwa. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 76 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ przytoczył stan faktyczny sprawy oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 53 ust. 6 i art. 76 ust. 1 ustawy. Wskazał, że zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Wojewoda podkreślił, że A.K. w trakcie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ż. w dniu [...] została pouczona o obowiązku zawiadomienia organu w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego. Ponadto zapoznała się z tekstem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zakresie podstawowych praw i obowiązków bezrobotnego (o czym świadczą jej oświadczenia z [...] oraz [...]), w tym z treścią art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, który nakazuje pozbawienie statusu osoby bezrobotnej w przypadku niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 (m. in. w przypadku podjęcia innej pracy zarobkowej wykonywanej w ramach umowy zlecenia). Wobec tego Wojewoda stwierdził, że stypendium w wysokości [...]% zasiłku, pobrane przez stronę za okres od dnia [...] do [...] w łącznej kwocie [...] zł brutto stanowi nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Odnosząc się do treści odwołania zaznaczono, że twierdzenia strony dotyczące pracy w Centrum A w B. i wysokości otrzymanego wynagrodzenia za wykonaną tam pracę odnoszą się do poprzedniego postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] (orzekajacej m.in. o utracie statusu osoby bezrobotnej) i nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. A.K. pomimo stosownego pouczenia nie zawiadomiła organu o podjęciu innej pracy zarobkowej w tej firmie (w okresie od [...] do [...]), który powziął tę informację dopiero [...]. Wobec powyższego Starosta [...] wydając A.K. w dniu [...] skierowanie do odbycia stażu w Przedszkolu w S. nie wiedział, że przestała ona od dnia [...] spełniać warunki dotyczące statusu osoby bezrobotnej określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jednocześnie odwołująca nie kwestionowała prawidłowości decyzji organu I instancji z dnia [...]. Wojewoda pouczył stronę, że ustawa o promocji zatrudnienia instytucjach rynku pracy zawiera regulację w kwestii ewentualnych ulg w spłacie należnie pobranego świadczenia. A.K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach powtórzyła w całości treść odwołania. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie organ podtrzymał dotychczasowo prezentowane stanowisko. Powyższa skarga została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Gl 760/14. Pełnomocnik skarżącej zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach również postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] uchylającej ostateczne decyzje tego organu m.in. z dnia [...] w sprawie przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania stażu oraz w sprawie ustalenia wysokości stypendium za [...]. Skarga ta została wpisana pod sygn. akt IV SA/Gl 1215/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z regulacją art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. sąd może z urzędu zawiesić postępowanie jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W niniejszym postępowaniu bez wątpienia rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest od wyniku postępowania w sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem o sygn. akt IV SA/Gl 1215/14, w którym przedmiotem kontroli jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji uchylającej prawo do stypendium dla osoby bezrobotnej. Pozbawienie waloru ostateczności tej decyzji ma zdecydowane znaczenie dla przedmiotu orzekania w sprawie o sygn. IV SA/Gl 760/14, gdyż usunięcie z obrotu rozstrzygnięcia uchylającego prawo do świadczenia pieniężnego czyni bezprzedmiotowe orzekanie o jego zwrocie. Należy również wskazać, że stosownie do treści art. 128 § 1 pkt 4 P.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. Jeśli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania jest to dzień uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji