IV SA/Gl 761/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-06-14

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącej, która jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku dla opiekuna, należy się ustanowienie adwokata z urzędu w związku z jej trudną sytuacją materialną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżącej należy się ustanowienie adwokata z urzędu. Pomimo zwolnienia z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku dla opiekuna, sąd zbadał jej wniosek o ustanowienie pełnomocnika. Analiza sytuacji materialnej skarżącej wykazała, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani majątku, a jedynym dochodem jest renta matki, co uniemożliwia pokrycie kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca A.T. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną wynikającą z braku dochodów i konieczności opieki nad niepełnosprawną matką. Złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, dołączając dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową. Przedmiotem sprawy było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczące uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania zasiłku dla opiekuna.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania zasiłku dla opiekuna w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu; W treści pisma procesowego z dnia 22 marca 2016 r. A.T. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata powołując się na trudną sytuację materialną wynikającą z faktu, iż nie posiada żadnego majątku, nie pracuje i opiekuje się swoją niepełnosprawną, niezdolną do samodzielnej egzystencji matką. Następnie, to jest w dniu 27 maja 2016 r. skarżąca złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym potwierdziła zakres swojego żądania. W uzasadnieniu ponownie wywiodła, iż w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką zrezygnowała z pracy i nie uzyskuje żadnego dochodu. Równocześnie oświadczyła, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, zaś jedynym dochodem jej dwuosobowego gospodarstwa domowego jest renta rodzinna matki, w kwocie netto 956,47 zł. Do wniosku dołączony został przekaz pocztowy potwierdzający pobranie tego świadczenia za kwiecień i maj 2016 r., rozliczenie obrazujące wysokość czynszu za mieszkanie (454,92 zł), dwa zaświadczenia Urzędu Skarbowego w M. potwierdzające, iż sama skarżąca nie wykazała dochodu za lata 2014 i 2015 oraz zaświadczenie ZUS, z którego wynika, że nie pobiera ona świadczeń emerytalno-rentowych. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w sprawie dotyczącej zasiłku dla opiekuna, który stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. W rezultacie, wnioskodawczyni jest w tej sprawie objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów był zatem od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 29 marca 2016 r. - karta nr 23 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku A.T. o ustanowienie pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącej doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej oraz z przedłożonych wraz z wnioskiem dokumentów źródłowych wynika, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku i nie osiąga jakiegokolwiek dochodu, zaś jedynym źródłem utrzymania dla jej dwuosobowego gospodarstwa domowego jest renta pobierana przez matkę, w kwocie 956,47 zł, co nie pozwala na poczynienie w zasadzie jakichkolwiek oszczędności, bez uszczerbku dla niezbędnych potrzeb tej rodziny. Zważywszy powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło