IV SA/Gl 761/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263 ze zm.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. stwierdził u D. S. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, iż w toku postępowania ustalono, że wyżej wymieniona pracowała w narażeniu zawodowym, będąc zatrudniona; - w latach 1977-1978 w A w T. na stanowisku uczennicy kuśnierskiej, – w 1995 r. w B w P. na stanowisku pracownika produkcyjnego, – w latach 1997-2000 w C w P. na stanowisku krawcowej, w latach 2000-2004 i 2004-2006 w D w P. na stanowisku robotnika w przemyśle przetwórczym, pracownik przetwórni pieczarek, – w latach 2006-2007 w E K. obecnie F w K. na stanowisku kontrolera jakości, – od 2007 r. do chwili obecnej, w G w T., na stanowiskach pracownika kontroli jakości, krojczego-kontrola jakości i szwaczki - kontrola jakości. Organ wskazał, że choroba zawodowa w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka została rozpoznana u wyżej wymienionej przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K., który w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r., wydanym na podstawie danych z wywiadu chorobowego, badań przedmiotowych konsultacji neurologicznej i ortopedycznej oraz w oparciu o analizę udostępnionej dokumentacji medycznej i aktualny wynik badania elektroneurograficznego rozpoznał stan po uwolnieniu nerwu pośrodkowego prawego z dobrym efektem terapeutycznym. Organ podniósł, że w dniu 2 lipca 2014 r. przeprowadzono operację uwolnienia prawego nerwu pośrodkowego, a po operacji ustąpiły drętwienia prawej ręki, utrzymywał się ból nadgarstka. Przeprowadzone badania laboratoryjne nie wykazały odchyleń od normy, a w badaniu neurograficznym wykonanym w dniu 22 sierpnia 2014 r. stwierdzono, że przewodzenie we włóknach ruchowych i czuciowych badanych nerwów było w granicach normy. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez G, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyniku rozpoznania skargi wniesionej przez G w T. wyrokiem z dnia 4 listopada 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 196/15 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że przywołane przez organ I instancji orzeczenie uprawnionej placówki medycznej zawiera niejasności i zamieszczone zostały w niej sprzeczne ustalenia, które nie zostały przez organy administracji obu instancji dostrzeżone, a były sygnalizowane przez pełnomocnika skarżącej Spółki. Sąd podkreślił, że wskazane sprzeczności dotyczyły tego, że – z jednej strony stwierdzono występowanie choroby, tj. zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a jednocześnie ustalono, że w następstwie przeprowadzonej w dniu 2 lipca 2014 r. operacji, został uwolniony prawy nerw pośrodkowy i po operacji ustąpiły drętwienia prawej ręki, przy utrzymującym się bólu nadgarstka. W badaniu neurograficznym wykonanym w dniu 22 sierpnia 2014 r. przewodzenie w nerwach ruchowych i czuciowych było w granicach normy. W końcowej części orzeczenia zamieszczono stwierdzenie, że w oparciu o aktualny wynik badania elektroneurograficznego rozpoznano stan po uwolnieniu nerwu pośrodkowego prawego z dobrym skutkiem terapeutycznym. Sąd wskazał, że w świetle powyższego powstaje wątpliwość, czy po przeprowadzonej operacji u D. S. w dalszym ciągu występuje schorzenie, czy też zostało ono wyleczone. Dodał, że treść orzeczenia nie jest czytelna i daje podstawy do przyjęcia twierdzenia, iż schorzenie zostało wyleczone, a wobec tego brak jest podstaw do rozpoznania u wyżej wymienionej choroby zawodowej. Decyzją z dnia [...] r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. ponownie stwierdził u D. S. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, zwrócił się do WOMP w K. o wydanie orzeczenia uwzględniającego wskazania zawarte w wyroku WSA w Gliwicach. Organ podkreślił, że w wymienionym orzeczeniu z dnia [...] r. rozpoznano u D. S. stan po uwolnieniu nerwu pośrodkowego prawego z dobrym efektem terapeutycznym. W dniu 2 lipca 2014 r. została przeprowadzona operacja uwolnienia prawego nerwu pośrodkowego. Po operacji ustąpiły drętwienia prawej ręki, utrzymywał się ból nadgarstka. Przeprowadzone badania laboratoryjne nie wykazały odchyleń od normy. W oparciu o powyższe wykluczono u wyżej wymienionej istnienie istotnych pozazawodowych czynników ryzyka rozwoju zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W badaniu ENeG wykonanym w dniu 22 sierpnia 2014 r. przewodzenie we włóknach ruchowych i czuciowych badanych nerwów było w granicach normy. W oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, ortopedyczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz wynik badania elektroneurograficznego D. S. rozpoznano stan po uwolnieniu nerwu pośrodkowego prawego z dobrym efektem terapeutycznym. Wskazano, że biorąc pod uwagę opis sposobu wykonywania pracy, a także uwzględniając przeprowadzoną diagnostykę różnicową, istnieją podstawy do uznania z przeważającym prawdopodobieństwem, zawodowej etiologii schorzenia (obecnie w okresie remisji). W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez G, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu obszernie przedstawił przebieg postępowania w niniejszej sprawie, przytoczył wnioski zawarte w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. Dodatkowo podniósł, że w piśmie z tej samej daty Kierownik Działu Konsultacyjno-Diagnostycznego WOMP w S. wskazał, że według opinii Konsultanta Krajowego w dziedzinie medycyny pracy przyjęto obowiązującą wykładnię, aby w przypadku przebytych schorzeń i niebudzącego wątpliwości rozpoznania klinicznego (potwierdzonego w dokumentacji medycznej), po spełnieniu innych koniecznych warunków orzeczniczych, uznawać je za choroby zawodowe. Ponadto organ wskazał, że nie przeprowadził wnioskowanego w odwołaniu dowodu poprzez wystąpienie o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego do jednostki orzeczniczej, bowiem uznał uzupełnione orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia. Podniósł, że D. S. była badana w kompetentnej placówce diagnostycznej i lekarze specjaliści na podstawie oceny narażenia zawodowego, a także uwzględniając przeprowadzoną diagnostykę różnicową rozpoznali chorobę zawodową – przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienioną w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych. Podkreślił, że nie ma podstaw by kwestionować to orzeczenie – oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno – orzeczniczymi. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach G w T. – reprezentowana przez pełnomocnika - wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, celem wydania decyzji w oparciu o dowód spełniający wymagane prawem kryteria, to jest o orzeczenie lekarskie zawierające uzasadnienie, zgodnie z art. 84 K.p.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Strona skarżąca zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 138 K.p.a. oraz art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez organ II instancji do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach. Podniosła, że organ II instancji nie doprowadził do wyjaśnienia sygnalizowanych przez Sąd niejasności, zawartych w wydanym w sprawie orzeczeniu lekarskim, w tym sprzeczności pomiędzy sentencją orzeczenia, rozpoznającego u D. S. chorobę zawodową, a ustaleniami zawartymi w jego uzasadnieniu, z których wynika, iż schorzenie to zostało wyleczone. Wskazała, że w konsekwencji tego zaniechania organ wydał decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u D. S. w sytuacji, gdy z orzeczenia lekarskiego wynika, iż stan pacjentki jest taki, jak po wyleczeniu przebytej choroby, a zatem, zgodnie z wiążącą organ oceną prawną Sądu, brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przez organ art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia D. S. oraz dostatecznego wyjaśnienia sprawy wyrażające się zaniechaniem uzyskania od jednostki medycznej, uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, które wyjaśniałoby sprzeczności i niejasności, zachodzące w wydanym uprzednio w sprawie orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. i zaniechaniem wystąpienia do jednostki orzeczniczej celem sporządzenia dodatkowego uzasadnienia wydanego w sprawie, przez WOMP w K., orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r. Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia art. 80 K.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na zaniechaniu kontroli orzeczenia lekarskiego placówki diagnostycznej pierwszego stopnia pod względem formalnym, co doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie wewnętrznie sprzeczne, z którego uzasadnienia wynika, iż brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Równocześnie strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności: - § 6 ust 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby; - § 8 ust. 2 rozporządzenia poprzez niewystąpienie do jednostki orzeczniczej o wydanie dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego, jak również niepodjęcie innych czynności zmierzających do uzupełnienia materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podkreślenia również wymagało, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W wyniku przeprowadzenia kontroli w wyżej wskazanym zakresie, stwierdzić należało, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym przede wszystkim art. 153 P.p.s.a., a wobec tego skarga zasługiwała na uwzględnienie. W wyroku z dnia 4 listopada 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 196/15, w wyniku rozpoznania skargi od poprzednio wydanej decyzji organu odwoławczego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał bowiem, że przywołane przez organ I instancji orzeczenie uprawnionej placówki medycznej zawiera niejasności i zamieszczone zostały w nim sprzeczne ustalenia, które nie zostały przez organy administracji obu instancji dostrzeżone, a były sygnalizowane przez pełnomocnika skarżącej Spółki. Sąd podkreślił, że wskazane sprzeczności dotyczyły tego, że – z jednej strony stwierdzono występowanie choroby, tj. zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a jednocześnie ustalono, że w następstwie przeprowadzonej w dniu 2 lipca 2014 r. operacji, został uwolniony prawy nerw pośrodkowy i po operacji ustąpiły drętwienia prawej ręki, przy utrzymującym się bólu nadgarstka. W orzeczeniu wskazano, że badanie neurograficzne wykonane w dniu 22 sierpnia 2014 r. wykazało, iż przewodzenie w nerwach ruchowych i czuciowych było w granicach normy. W końcowej części orzeczenia zamieszczono stwierdzenie, że w oparciu o aktualny wynik badania elektroneurograficznego rozpoznano stan po uwolnieniu nerwu pośrodkowego prawego z dobrym skutkiem terapeutycznym. Sąd wskazał, że w świetle powyższego powstaje wątpliwość, czy po przeprowadzonej operacji u D. S. w dalszym ciągu występuje schorzenie, czy też zostało ono wyleczone. Dodał, że treść orzeczenia nie jest czytelna i daje podstawy do przyjęcia twierdzenia, iż schorzenie zostało wyleczone, a wobec tego brak jest podstaw do rozpoznania u wyżej wymienionej choroby zawodowej. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy nie zastosował się do powyższych wskazań Sądu dotyczących tego, że po jednoznacznym ustaleniu, czy po przeprowadzonej operacji u D. S. w dalszym ciągu występuje schorzenie, czy też zostało ono wyleczone – w razie stwierdzenia, że zostało wyleczone, brak jest podstaw do rozpoznania u wyżej wymienionej choroby zawodowej. Organ nie zawarł jednoznacznych stwierdzeń będących wykonaniem wskazań Sądu. Ponadto przytoczenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, fragmentu pisma Kierownika Działu Konsultacyjno-Diagnostycznego WOMP w S. z dnia [...] r., nie jest wykonaniem wyżej cytowanych wytycznych, stanowi tylko przedstawienie innego poglądu niż ocena prawna zawarta w prawomocnym wyroku Sądu. W konsekwencji kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić zatem należało, że organ odwoławczy nie wykonał wskazań zawartych w cytowanym wyżej wyroku WSA w Gliwicach. Wobec tego doszło do naruszenia art. 153 P.p.s.a. i jednocześnie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że naruszenie powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, dotyczyło przecież kwestii należących do podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej. Wobec tego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. Ponadto zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, na które składały się koszty zastępstwa prawnego.