IV SA/Gl 764/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie: NSA Zofia Borowicz WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik /spr./ Protokolant referent Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2005 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta C. na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i lit. b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. Nr 99, poz. 1001/ uznano B. Z. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Przyczyną nieuwzględnienia wniosku strony co do przyznania jej zasiłku dla bezrobotnych był brak spełnienia przez nią przesłanki wymaganej treścią art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nie posiadała bowiem przepracowanych 365 dni w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w Urzędzie Pracy. Od powyższej decyzji B. Z. odwołała się podnosząc, iż została potraktowana marginesowo, bowiem całe swoje życie począwszy od [...] roku pracowała w gospodarstwie rolnym, aż do otrzymania renty inwalidzkiej. Wypłatę renty wstrzymano jej w [...] a obecnie jest obciążona spłatą na rzecz rodziny z tytułu zniesienia współwłasności nieruchomości rolnej i nie ma środków na tę spłatę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. Nr 99, poz. 1001/ oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda Ś. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, iż odwołująca zaliczona została [...] do [....] grupy inwalidów, a następnie w dniu [...] ZUS Oddział C. wstrzymał wypłacaną odwołującej rentę z powodu orzeczenia Lekarza Orzecznika uznającego ją za zdolną do pracy. Od tego dnia strona nie posiada uprawnień rentowych ani też nie pozostawała w stosunku pracy, nie osiągała też z innych tytułów wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Odwołująca, zdaniem Wojewody Ś. spełniała warunki do uznania jej za osobę bezrobotną, jednakże w świetle zapisu art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. Nr 99, poz. 1001/ nie można było przyznać jej prawa do zasiłku. Organ wskazał również, że ustawodawca, w przywołanym akcie prawa nie przewidział przyznania zasiłku z uwagi na trudną sytuację materialną czy życiową osoby bezrobotnej. Nie godząc się ze stanowiskiem Wojewody Ś. B. Z. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą, stwierdzając w niej, iż niesłusznie zabrana została jej renta. W dalszych wywodach skargi skarżąca relacjonując przebieg zdarzeń dotyczących zagadnień rentowych poddała krytyce postępowanie organów ZUS i Sądu Pracy w C. i stwierdziła, iż należy się jej emerytura, co obecnie będzie rozstrzygane. Do skargi załączone zostało szereg dokumentów, z których treści wynikało prawo własności skarżącej do użytkowanej nieruchomości o powierzchni [...] ha, zaświadczenie o opłacaniu przez skarżącą składki na ubezpieczenie społeczne rolników w okresie od [...] do [...] pobieraniu renty inwalidzkiej przez skarżącą do [...] a także kserokopia książeczki ubezpieczeniowej skarżącej, gdzie w rubrykach – zaświadczenie zakładu pracy o zatrudnieniu pracownika widniała jako ostatnia pieczątka działu kadr Spółdzielni Inwalidów w C. z dnia [...] W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie Wojewoda Ś. podniósł tożsame co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ - zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne wykonują wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję, o czym stanowi art. 145 § 1 p.p.s.a. określając, iż decyzje lub postanowienia wydane w toku postępowania administracyjnego ulegają uchyleniu w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z powyższym, rozpoznając skargę B. Z., Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja ta wydana została z uwzględnieniem zasad procedury administracyjnej przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego. W chwili wydawania decyzji zarówno przez organ I instancji, jak i Wojewodę Ś. jako organ II instancji, aktem prawnym regulującym zasady przyznawania i utraty statusu osoby bezrobotnej była ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. Nr 99, poz. 1001/ zwana dalej ustawa o promocji zatrudnienia. Jak słusznie zauważa się w zaskarżonej decyzji, przepis art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia wskazuje warunki, jakie należy spełnić w celu uzyskania przez osobę bezrobotną zasiłku dla bezrobotnych. Charakter tej regulacji, polegający na stanowczym i jednoznacznym wskazaniu tych warunków, odbiera możliwość dokonywania rozszerzającej interpretacji poprzez objęcie jej zastosowaniem szerszego niż wskazany przez ustawodawcę kręgu podmiotów uprawnionych. Jedną z podstawowych zasad proceduralnych, jaką kierować się musi organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej jest zasada praworządności określona w treści art. 6 k.p.a. Mając na względzie przywołaną zasadę organy administracji działają na podstawie i w granicach prawa. Tak też wydając decyzję rozstrzygającą w przedmiocie uprawnień skarżącej do zasiłku organ administracji był zobowiązany do stosowania właściwych przepisów. Kierowanie się szczególnymi względami i traktowanie sytuacji skarżącego jako wyjątkowej, na gruncie prawa administracyjnego nie jest możliwe, gdyż przepisy procedury administracyjnej nie zawierają odpowiednika art. 5 kodeksu cywilnego. Sytuacja taka mogłaby mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdyby ustawodawca w przepisach prawa materialnego, a zatem w ustawie o promocji zatrudnienia nadał organom administracji uprawnienie do orzekania na podstawie zasad współżycia społecznego. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia definiuje jednakże w sposób nie budzący wątpliwości pojęcie osoby bezrobotnej i nie pozostawia miejsca na decyzje uznaniowe w tym zakresie. Organy administracji przeto prawidłowo oceniły sytuację faktyczną i prawidłowo zastosowały do ustalonego stanu faktycznego przepisy prawa materialnego. W tym stanie rzeczy skarga nie była zasadna. Bez związku z rozpoznawaną sprawą pozostaje bowiem toczące się, jak wynika z twierdzeń skarżącej, postępowanie z zakresu prawa pracy czy świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Na mocy przywołanego wyżej przepisu art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego czy też w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W tak określonych kompetencjach sądów administracyjnych nie mieści się rozstrzyganie w sprawach rent i emerytur stanowiących świadczenia z funduszu ubezpieczeń społecznych zastrzeżonych dla sądownictwa powszechnego. Przejęcie na siebie przez sąd administracyjny uprawnień sądu powszechnego stanowiłoby uchybienie treści art. 177 Konstytucji RP stanowiącego, iż sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Stanowiło to przyczynę, dla której Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się do twierdzeń skarżącej, iż niesłusznie zabrana została jej renta inwalidzka. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.