IV SA/Gl 764/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...]. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. odmówił przyznania skarżącemu B. K. specjalnego zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu żywności, środków czystości i leków. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności szczególnie uzasadniające przyznanie tej formy pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył część przepisów ustawy o pomocy społecznej. Następnie podniósł, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia 4 kwietnia 2018 roku o udzielenie pomocy w formie finansowej: specjalny zasiłek celowy na żywność, środki czystości i leki. W dniu 5 kwietnia 2018 roku został przeprowadzony wywiad środowiskowy, w trakcie którego strona potwierdziła, że oczekuje przyznania pomocy zgodnie z protokołem. Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe wspólnie z ojcem i źródłem jego dochodu jest świadczenie emerytalne ojca w wysokości 3429,51 złotych, a tym samym dochód rodziny w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku przekroczył ustawowe kryterium dochodowe. Organ dodał, że z akt sprawy wynika, iż skarżący jest bezrobotny, zarejestrowany w PUP bez prawa do zasiłku, legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zarówno skarżący jak i jego ojciec mają problemy zdrowotne. Organ podkreślił, że przeprowadzono analizę dochodów i wydatków rodziny. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wydane w ramach uznania administracyjnego nie nosi cech dowolności. Podniósł, że organ pierwszej instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz zastosował właściwe przepisy prawa i zebrany materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że organ pierwszej instancji dokonał wnikliwej analizy sytuacji związanej z potrzebami bytowymi rodziny strony. Organ odwoławczy podzielił słuszność tych ustaleń i stwierdził, że sytuacja dwuosobowego gospodarstwa domowego strony jest trudna. Jednocześnie podkreślił, że ilość środków, którymi dysponują organy pomocy społecznej w gminach jest ograniczona. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący podniósł, że emerytura jego ojca jest pomniejszona o obciążenia publiczne oraz o zajęcie komornicze w wysokości 979 zł. Dodał, że zajęcie komornicze jest spowodowane zadłużeniem ojca spowodowanym kosztami leczenia matki skarżącego, która długo chorowała na [...] i wymagała bardzo drogich lekarstw i opłacenia opieki. Ponadto podniósł, że obecnie co miesiąc ponoszone są następujące opłaty: - najem mieszkania 1400 zł, gaz 232,84 zł ( mieszkanie ogrzewane jest gazem ), energia elektryczna 66,26 zł, telewizja, telefon stacjonarny 109 zł, co łącznie stanowi kwotę 1.808,04 zł. Skarżący wskazał, że po uregulowaniu powyższych opłat, na życie dwóch niepełnosprawnych i chorych osób pozostaje kwota 702, 96 zł, co daje 351,48 zł na osobę. Podkreślił, że jego ojciec ma 86 lat i nie porusza się bez pomocy drugiej osoby. Natomiast skarżący ma amputowaną część stopy, orzeczony II stopień niepełnosprawności i ciągle pogarszający się stan zdrowia – stwierdzono u niego raka podstawno komórkowego w sąsiedztwie oka, nie otrzymuje żadnej zapomogi ani zasiłku. Dodał, że koszty przyjmowanych dotychczas leków i środków opatrunkowych, z uwagi na cukrzycę i nadciśnienie tętnicze wynosiły średnio miesięcznie 270 zł - a po ich uregulowaniu, do przeżycia miesiąca pozostawała mu kwota 81,48 zł. Podniósł, że ostatnio lekarze stwierdzili u niego ratinopatię oka z dużymi wysiękami, prowadzi to do odklejenia siatkówki spowodowanej cukrzycą, kamicę nerkową i poszerzenie aorty, ale na zakup dalszych lekarstw nie posiada już żadnych środków i nie może leczyć tych chorób. Podniósł przykładowo, że jedyny dostępny obecnie lek stosowany przy ratinopatii cukrzycowej kosztuje 50 zł i jest to lek za 100% odpłatnością. Dodał, że z uwagi na cukrzycę wymaga odpowiedniej diety. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; - a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; - b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; - c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno decyzja organu odwoławczego, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta S. o odmowie przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu żywności, środków czystości i leków i podzielił ocenę organu I instancji, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności szczególnie uzasadniające przyznanie tej formy pomocy. W motywach zaskarżonej decyzji organ obszernie przytoczył przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1508) oraz orzecznictwo dotyczące wykładni pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 41 pkt 1 tej ustawy, będącym podstawą wydania decyzji w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. Następnie organ zawarł ustalenia dotyczące wysokości świadczenia emerytalnego ojca skarżącego, z którym wyżej wymieniony prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe. Ponadto dodał, że skarżący jest bezrobotny, zarejestrowany w PUP bez prawa do zasiłku, legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zarówno skarżący jak i jego ojciec mają problemy zdrowotne. Organ podkreślił, że przeprowadzono analizę dochodów i wydatków rodziny. Z powyższego przytoczenia istotnej części motywów rozstrzygnięcia wynika, że organ zawarł w uzasadnieniu, bardzo ogólne stwierdzenia, a zatem pominął wskazanie konkretnych danych, w tym przede wszystkim dotyczących stanu zdrowia skarżącego i wynikających z tego kosztów leczenia, a także ustaleń dotyczących pozostałych wydatków, takich jak np. koszty wynikające z najmu lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje skarżący wraz z ojcem. Szczególnie rażące jest przy tym to, że organ nie odniósł się w najmniejszym nawet stopniu do argumentacji zawartej w odwołaniu dotyczącej stanu zdrowia skarżącego i wysokości kosztów leczenia. Natomiast skarżący podniósł w tym piśmie, że ma zaawansowaną cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, kamicę nerkową, amputowaną część stopy i oczekuje na następną operację usunięcia z twarzy raka podstawnokomórkowego pod prawym okiem. Dodał przy tym, że rana po amputowanej stopie ciągle się odnawia i jest pod stałym nadzorem chirurga, który zaleca leczenie antybiotykami, preparatami rozszerzającymi żyły, wspomagającymi krążenie i stosowanie specjalnych opatrunków ze srebrem, co wiąże się ze znacznymi kosztami zakupu lekarstw i środków opatrunkowych. Organ pominął zatem odniesienie się do powyższych argumentów zawartych w odwołaniu, pomimo tego, że dotyczyły kwestii o znaczeniu kluczowym dla rozpoznania sprawy z wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Zaniechał przez to wskazania skonkretyzowanych – odnoszących się do okoliczności niniejszej sprawy - argumentów w zakresie oceny, czy występuje "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Zawarte w decyzji ogólne stwierdzenia nie czynią zadość obowiązkom organu w zakresie wskazania powodów rozstrzygnięcia wydanego w ramach uznania administracyjnego. Pominięcie przez ten organ – podobnie jak i przez organ I instancji – istotnych ustaleń i ocen, stanowiło naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Organy obydwu instancji nie ustaliły bowiem kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i w konsekwencji nie przeprowadziły oceny we wskazanym wyżej zakresie. Wobec tego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a., należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że pominięte ustalenia i oceny dotyczyły podstaw rozstrzygnięcia wniosku skarżącego, a zatem naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazania co do dalszego postępowania, dotyczące przeprowadzenia przez organ ustaleń w sprawie, zostały zawarte w powyższych rozważaniach.