IV SA/Gl 772/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. ref. Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 6, art. 12 i art. 24 oraz art. 48 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) przyznał M. S. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka od dnia [...] r. do dnia [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie, a jako osoby uprawnione wskazał K. S. [...] zł i M. S. [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że wnioskodawczyni spełnia wymogi do otrzymania wskazanego dodatku z uwagi na samotne wychowywanie dwojga dzieci K. S. i M. S.. Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosła M. S., która wyraziła swoje niezadowolenie z jej treści i wystąpiła o przyznanie jej wskazanego dodatku od [...] r., ponieważ wyrok o separację prawomocny stał się z dniem [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz przywołał obowiązujące przepisy prawa, a następnie stwierdził, że w dniu [...] r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek z dnia [...] r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego, w którym M. S. wystąpiła o przyznanie dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dwojga dzieci: M. S. i K. S.. Z uwagi na fakt, że od [...] r. odwołująca się jest w separacji i spełnia wymogi formalne dotyczące otrzymania zasiłku rodzinnego organ odwoławczy doszedł do przekonania, że przysługuje jej wskazany dodatek od [...] r. i nie widzi podstaw do przyznania wskazanego dodatku od [...] r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła M. S., która wystąpiła o jej uchylenie i przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka od [...] r. W motywach skargi wskazała, że przy składaniu wniosku pracownik socjalny pomylił się i wpisał datę [...] r. Skarżąca natomiast jak podaje nie sprawdziła zapisów pracownika i z tego powodu straciła [...] zł., co w jej trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej sytuacji jest dużą kwotą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności przyjdzie przywołać przepisy prawa, które winny być brane pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji. Stosownie do postanowień art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł, w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności zasiłek rodzinny przysługuje, gdy dochód ten nie przekracza kwoty 583 zł. Po myśli art. 8 pkt 4 wskazanej ustawy do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Zgodnie z art. 12 cytowanej ustawy dodatek ten przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka w wysokości 170,00 zł na dziecko, a w przypadku samotnego wychowywania dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub znacznym stopniu niepełnosprawności dodatek przysługuje w wysokości 250,00 zł na dziecko. Z kolei według postanowień art. 24 tejże ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9 i 14 – 16. Przy czym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Stosownie do postanowień § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 45, poz. 433 ze zm.) postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego określonego w załączniku do rozporządzenia z koniecznością dołączenia do niego wymienionych w ust. 2 wskazanego paragrafu dokumentów. W świetle przywołanych przepisów należy zauważyć, że w przypadku świadczeń rodzinnych kluczową rolę odgrywa prawo do zasiłku rodzinnego, ponieważ dysponowanie tym prawem uprawnia dopiero do skutecznego ubiegania się o przyznanie przewidzianych ustawą o świadczeniach rodzinnych dodatków. Oznacza to, że nie można otrzymać dodatku bez wcześniejszego posiadania zasiłku rodzinnego. O dodatki te można ubiegać się wraz z ubieganiem się o przyznanie zasiłku rodzinnego ale można także ubiegać się o nie w ramach odrębnego postępowania, wówczas gdy osoba spełni wymogi do jego otrzymania w okresie zasiłkowym. Wówczas na tę okoliczność uruchamiane jest odrębne postępowanie, a dany dodatek przysługuje dopiero od miesiąca, w którym osoba ubiegająca się o niego będzie spełniała wymogi i złoży stosowny wniosek. W świetle przedstawionego stanu prawnego należy przedstawić sytuację faktyczną w sprawie. Otóż z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. skarżąca sporządziła na prawem przewidzianym druku wniosek uzupełniający do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, dotyczący dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i dołączyła do akt prawomocny wyrok o separacji. Wniosek ten w dniu [...] r. wpłynął do organu administracji co wynika z datownika znajdującego się na tym wniosku. W następstwie tak złożonego wniosku w dniu [...] r. organ pierwszej instancji wydał decyzję, mocą której przyznał skarżącej od [...] r. dodatek z tytułu samotnego wychowania dziecka, przy czym dodatek ten z uwagi na niepełnosprawność obu dzieci wynosi dla każdego z nich po [...] zł miesięcznie. Skarżąca w odwołaniu od tej decyzji jak również w skardze do tutejszego Sądu domaga się przyznania dodatku od [...] r., ponieważ wyrok orzekający separację z dniem [...] r. stał się prawomocny, a w skardze dodaje, że pracownik socjalny pomylił się przy uzupełnianiu składanego wniosku. Jak zostało to już zaznaczone sąd administracyjny powołany jest do kontroli prawidłowości rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji zobligowany jest zbadać, czy dokumenty na podstawie których wydana została decyzja są zgodne z obowiązującymi regulacjami prawnymi. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania przedmiotowego dodatku za [...] r. i podnosi, że w następstwie pomyłki pracownika socjalnego jest stratna [...] zł. W tej sytuacji należy dokonać dogłębnej analizy złożonego wniosku, otóż na wniosku tym znajdują się trzy miejsca, w których jest wpisana data. We wszystkich tych miejscach data jest ta sama – [...] r., przy czym w dwóch miejscach jest ona wpisana przez jedną osobę natomiast w trzecim miejscu jest wpisana przez inną osobę. O tym przekonuje odmienny sposób ich wpisania. Zatem nie można uznać, że w zakresie wpisania dat nastąpiło jakieś przekręcenie czy pomyłka. Skarżąca w skardze podaje, że nie sprawdziła zapisów, a pracownik błędnie uzupełnił wniosek. W tym zakresie powstają do rozważenia dwie hipotezy, pierwsza polega na tym, że skarżąca podpisała wniosek in blanco i dała go do uzupełnienia pracownikowi socjalnemu oraz druga, że jej twierdzenia nie są zgodne ze stanem faktycznym i wniosek został sporządzony w dniu [...] r. Jeżeli idzie o pierwszą hipotezę, to należy zauważyć, że skoro skarżąca podpisała wniosek in blanco to tym samym przeniosła na siebie ryzyko wszelkich pomyłek jakie może popełnić pracownik socjalny pomagający w prawidłowym wypełnieniu wniosku. Skarżąca podaje, że podpisując wniosek nie sprawdziła zapisów. Stwierdzenie takie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie jest możliwym by podpisując wniosek nie widzieć daty jego sporządzenia, gdyż data i podpis są umieszczone obok siebie i to w dwóch miejscach. Zatem twierdzenia skarżącej, że to pracownik socjalny dopuścił się błędu w trakcie uzupełniania wniosku nie znajdują umocowania w materiale dowodowym. Przeprowadzone ustalenia pozwalają uznać, że druga hipoteza jest prawdziwa, a mianowicie to sama skarżąca w dniu [...] r. podpisała zgłoszony wniosek. W tym stanie prawnym i faktycznym zarzuty skarżącej co do wad w zakresie wpisania daty we wniosku nie znajdują umocowania. Kolejną kwestią, do której należy się odnieść, to wyjaśnienie innego zagadnienia, otóż w dostarczonych do Sądu aktach administracyjnych znajduje się wniosek skarżącej z dnia [...] r. dotyczący przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego – M. S.. Należy jednakże zaznaczyć, że następstwem tego wniosku stała się decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Nr [...] mocą której przyznano jej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka na okres od [...] r. do [...] r., a zatem postępowanie to zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną i wniosku złożonego dla celów tego postępowania nie można uznać za wniosek złożony w ramach niniejszego postępowania. Skoro art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych określa, że świadczenie przysługuje od miesiąca złożenia wniosku to w niniejszej sprawie nie jest możliwe przyznanie stronie świadczenia od [...] r., ponieważ wniosek został złożony w dniu [...] r. i okoliczność ta nie została w żaden sposób zakwestionowana. Tym samym organy administracji przyznały skarżącej dodatek do zasiłku rodzinnego zgodnie z obowiązującymi przepisami. Do wyjaśnienia pozostało zagadnienie związane z wnioskiem skarżącej z dnia [...] r. o sporządzenie uzasadnienia niniejszego wyroku. Wniosek ten w urzędzie pocztowym został nadany w dniu [...] r. a zatem przed wydaniem orzeczenia w sprawie i jako taki stosownie do postanowień art. 141 § 3 nie powinien zostać uwzględniony, jednakże z uwagi na fakt złożenia przez skarżącą drugiego wniosku o sporządzenie uzasadnienia we właściwym terminie, podejmowanie rozstrzygnięcia w sprawie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku stało się bezprzedmiotowe. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.