IV SA/Gl 773/12

WyrokWSA w Gliwicach2013-06-13

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo obliczył dochód rodziny skarżącego na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków, uwzględniając dochód uzyskany w miesiącu następującym po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, zgodnie z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w sytuacji gdy zaświadczenie o dochodzie zawierało świadczenia chorobowe z poprzedniego miesiąca?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy nie wyjaśnił istotnych dla sprawy faktów dotyczących obliczenia dochodu rodziny. W szczególności, nie zbadał prawidłowości zaświadczenia o dochodach skarżącego, które mogło zawierać świadczenia chorobowe z poprzedniego miesiąca, co mogło wpłynąć na niezgodne z prawem obliczenie dochodu uzyskanego zgodnie z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy nie zwolnił się z obowiązku wyjaśnienia sprawy na podstawie zasady prawdy obiektywnej tylko z powodu braku dowodów przedstawionych przez stronę.
Stan faktyczny
Skarżący M.K. złożył wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do niego na dzieci. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium ustawowe, uwzględniając dochód utracony i uzyskany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący w skardze do WSA podniósł, że zaświadczenie o dochodach zawierało świadczenia chorobowe z poprzedniego miesiąca, co mogło wpłynąć na nieprawidłowe obliczenie dochodu. Do skargi załączył wydruki "pasków" potwierdzające dochód.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Prezydenta Miasta C. działającego na podstawie art. art. 3 pkt 2, pkt 2a, pkt 12 pkt 23, pkt 24, art. 5 ust. 1, ust. 3, ust. 4 ust. 4b, art. 9, art. 10, art. 12a, art. 14, art. 20 ust.2 i ust. 3, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. t.j. z 2006r.Nr 139 poz. 992 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009r. w sprawie dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę do ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokość świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2009r. Nr 129 poz. 1058) odmówiono M.K. świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dzieci W., D. i D. za okres od 1 maja do 31 października 2012r. oraz za ten sam okres dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nad D., dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na W., a nadto jednorazowo z tytułu urodzenia dziecka D. i D. oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2012/2013 na W. Organ wskazał, iż dochód pięcioosobowej rodziny obliczony na podstawie art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych jako przeciętny miesięczny dochód osiągnięty w roku 2010r. wyniósł 38 158, 93 zł. Ponadto uwzględniono w powołaniu na art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód utracony matki małoletniego D. i D. – M. N. w związku z uzyskaniem przez nią urlopu wychowawczego od dnia 22 marca 2012r. Uwzględniono także dochód utracony ojca dzieci – M. K. w związku z utratą zatrudnienia w formie A sp. z o.o. Jednocześnie, w myśl art. 3 pkt 24 i art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych doliczono dochód uzyskany przez M. K. związany z podjęciem zatrudnienia z dniem 1 sierpnia 2011r. w B Sp. z o.o. Dochód w tym zakładzie pracy, pochodzący z miesiąca września 2011r., a więc z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty wyniósł 2662,49 zł. Po przeliczeniu dochodu rodziny z uwzględnieniem dochodu utraconego i uzyskanego wyliczono dochód przypadający na jednego członka pięcioosobowej rodziny wnioskodawcy jako kwotę 532,50 zł, a wiec dochód wyższy niż określone w art. 5 ust. 1 ustawy kryterium dochodowe. Organ wskazał, że ustalony dochód nie przekracza kryterium dochodowego o kwotę odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu wynoszącemu w chwili orzekania 68 zł. Stwierdził jednak, że w poprzednim okresie zasiłkowym zasiłek rodzinny również nie przysługiwał stronie. Z tych przyczyn odmówiono przyznania wnioskowanego świadczenia. W odwołaniu od decyzji organu I instancji wnioskodawca podniósł, że w zaświadczeniu o wysokości zarobków z miesiąca września 2012r. pracodawca uwzględnił również wypłacone z tytułu choroby świadczenia, które zostały uzyskane w miesiącu sierpniu 2012r. Zatem niezasadnie dokonano obliczenia dochodu rodziny z uwzględnieniem również tych świadczeń. Poinformował, że do odwołania dołącza "dochód za pierwszy pełny przepracowany miesiąc". Z odwołania wynikało, że zostało złożone z załącznikiem. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając na podstawie art. 138 § pkt 1 K.p.a. oraz art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 2, pkt 23 i 24 , art. 4, art. 5 ust. 1, ust. 3, ust. 4, ust. 4b, art. 8 pkt 1,2,4a i 6, art. 9, art. 10, art. 14, art. 23 i art. 24 oraz art. 32 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy przywołał treść przepisów art.1 ust. 1, art. 5 ust. 1, art. 8 pkt 1, 2 i 4a, art. 3 pkt 1 a także art. 3 pkt 23 i 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przytoczył następnie ustalenia dokonane przed organem I instancji. Wskazał, że na podstawie zaświadczenia z urzędu skarbowego przyjęto dochód pięcioosobowej rodziny odwołującego z roku 2010r., jako kwotę 38 158,93 zł, co po potrąceniu składek na ubezpieczenie zdrowotne pozwoliło ustalić miesięczny dochód tej rodziny w wysokości 3179,91 zł. Po uwzględnieniu dochodu utraconego M. N. i M. K. oraz po doliczeniu dochodu uzyskanego z tytułu podjęcia zatrudnienia przez odwołującego miesięczny dochód rodziny ustalony został na kwotę 2 662,49 zł, a w rozliczeniu na jednego członka rodziny na kwotę 532,50 zł. Kwota ta przekroczyła kryterium ustawowe. Odpowiadając na zarzuty strony podniesione w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że strona nie przedłożyła żadnego dowodu na potwierdzenie swoich twierdzeń o doliczeniu przez pracodawcę do dochodów z miesiąca września 2012r. a również o uzyskaniu świadczeń z tytułu choroby uzyskanych w miesiącu sierpniu 2012r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. K. wskazał, iż do odwołania dołączył dokument z miesiąca wcześniejszego niż wymagany przy składaniu wniosku i nikt nie poinformował go, ani nie wezwał do przedstawienia precyzyjniejszego zaświadczenia potwierdzającego fakt uzyskania dochodu z tytułu świadczeń chorobowych i wypłaty tego świadczenia wraz z pensją, której wysokość istotna była dla obliczenia dochodu. Oświadczył, iż pracodawca odmówił mu wydania wymaganego dokumentu w rozbiciu na część uzyskanego dochodu z tytułu zatrudnienia i wypłaconych świadczeń chorobowych za poprzedni miesiąc. Do skargi załączono wydruk "pasków" potwierdzających wysokość uzyskanego w miesiącach sierpniu i wrześniu dochodu przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponownie opisał treść uzasadnienia decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa. Przedmiotem decyzji poddanej sądowej kontroli była decyzja wydana w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku na jego małoletnie dzieci. Słusznie zatem zastosowano w sprawie ustawę o świadczeniach rodzinnych regulującą tę materią. Słusznie nadto dokonano oceny zasadności wniosku z punktu widzenia dochodu rodziny wnioskodawcy. Ustawodawca uzależnił bowiem w ustawie o świadczeniach rodzinnych możliwość przyznania wsparcia z budżetu państwa tym rodzinom, które spełniają przesłankę w postaci kryterium dochodowego. Dochód uzyskiwany w rodzinie wnioskodawcy jest zatem istotnym faktem prawotwórczym i musi zostać ustalony w sposób niebudzący wątpliwości, a nadto z uwzględnieniem wszystkich wskazań zawartych w ustawie. Jak wynika z materiału przedstawionego w aktach, w sprawie wystąpiła zarówno instytucja dochodu utraconego, jaki i dochodu uzyskanego, zdefiniowane ściśle na potrzeby ustawy o świadczeniach rodzinnych w jej art. 3 pkt 23 i 24. Sporną kwestią w poddanej kontroli sądowej stało się obliczenie wysokości dochodu uzyskanego przez skarżącego z tytułu podjęcia zatrudnienia już po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Jak stanowi art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w takim przypadku dochód rodziny, o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, (...) powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Skarżący nie zaprzeczał, iż uzyskanie dochodu, co zgodnie do definicji legalnej zawartej w art. 3 ust. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza w jego sytuacji podjęcie zatrudnienia, nastąpiło w miesiącu sierpniu 2011r. i nadal kontynuuje to zatrudnienie. Po myśli przywołanego wyżej art. 5 ust. 4b do dochodu rodziny organ zobowiązany był w tym przypadku doliczyć przeciętny dochód skarżącego w rozumieniu art. 3 pkt 2a ustawy powiększony o dochód uzyskany, a więc dochód z tytułu zatrudnienia. Zgodnie z przywołaną regulacją miałby to być dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Jak wynika z treści odwołania złożonego od decyzji organu I instancji zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, które miało określać dochód osiągnięty przez M. K. w miesiącu wrześniu 2011r. (mylnie określone w zaskarżonej decyzji, jako z września 2012r.) uwzględniało także dochód osiągnięty w miesiącu sierpniu 2011r. Okoliczność ta powodowałaby tym samym, iż dochód uzyskany obliczony zostałby niezgodnie z wytycznymi przedstawionymi w art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wymagała więc gruntownego wyjaśnienia. Nie można zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż brak złożenia dowodu na wskazane okoliczności zwolnił organ od obowiązku wynikającego z zasady prawdy obiektywnej. W tym stanie rzeczy, wobec niewyjaśnienia istotnych dla załatwienia sprawy faktów zaskarżona decyzja wydana jest przedwcześnie. W ponownym postępowaniu rzeczą organu odwoławczego będzie zwrócić się do pracodawcy skarżącego o wyjaśnienie przyczyn istotnej różnicy pomiędzy osiągniętym przez skarżącego dochodem w miesiącu sierpniu i w miesiącu wrześniu 2011r., co wynika z przedłożonych zaświadczeń o wysokości uzyskanego wynagrodzenia. W przypadku otrzymania informacji potwierdzającej twierdzenia skarżącego konieczna będzie ponowna analiza dochodów rodziny z uwzględnieniem rzeczywistego dochodu uzyskanego przez M. K. w miesiącu wrześniu 2011r. Wobec dostrzeżonych uchybień proceduralnych należało orzec po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a , jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło