IV SA/Gl 774/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędziowie WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Komendanta Ś. Oddziału Straży Granicznej w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie transportu drogowego i przewozów uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją Komendanta Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w G. z dnia [...] r. M. B. właściciel Firmy Handlowo – Usługowej "A" został zobowiązany do uiszczenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu wykonywania transportu bez wymaganej licencji. Jako podstawę nałożenia kary powołano art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088). W uzasadnieniu wskazując na fakt potwierdzenia – (podczas przeprowadzania kontroli granicznej na przejściu T.) wykonywania transportu drogowego w ruchu międzynarodowym bez wymaganego wypisu licencji, określającej uprawnienie do wykonywania takiego rodzaju transportu, nałożono przewidzianą w przepisach karę pieniężną. W wyniku wniesionego przez M. B. odwołania, Komendant Ś. Oddziału Straży Granicznej w R., na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji wskazując na niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, wskazał okoliczności konieczne do jednoznacznego ustalenia, w pierwszej kolejności – prawidłowe ustalenie strony niniejszego postępowania. Uznając, że wymaga to przeprowadzenia postępowania w znacznej części orzekł jak na wstępie. Przeprowadzone ponowne postępowanie administracyjne, ustalające w wyniku przesłuchania świadków, faktyczne okoliczności sprawy, doprowadziło do wydania decyzji z dnia [...] r.. W decyzji tej organ pierwszej instancji powołując w podstawie prawnej art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, nałożył na M. B. karę pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu stwierdził, iż w dniu [...] r. kontroler Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w G. na przejściu granicznym T. – B., stwierdził wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, iż samochód ciężarowy należał do firmy "A", a kierowca, przewożąc ładunek w postaci [...] wykonywał jedynie władztwo faktyczne nad pojazdem w imieniu właściciela Firmy i na jego rachunek (co zostało ustalone w trakcie przesłuchania świadków). Podniesiony przez zainteresowanego argument, iż nie miał świadomości, iż wykonywana usługa prowadzi do przekroczenia granicy państwa, pozwala stwierdzić zaniechanie i niedbalstwo po stronie właściciela firmy, co nie może zwalniać go z odpowiedzialności. Poinformowany o prowadzonym postępowaniu i przeprowadzaniu kolejnych czynności nie brał w nich osobistego udziału i nie skorzystał z przysługujących mu praw. Ustalenia poczynione w trakcie ponownego postępowania dały, zdaniem organu, podstawę do podjętego rozstrzygnięcia. W odwołaniu od powyższej decyzji M. B., zarzucając, iż postępowanie prowadzone było bez jego udziału i dlatego zostało ukierunkowane na jego obciążenie, wniósł o anulowanie zaskarżonej decyzji i przeprowadzenie postępowania z jego udziałem w celu szczegółowego wyjaśnienia sprawy. Nie zgadzał się z przypisywanym mu niedbalstwem i podkreślił, że nie był w stanie sprawdzić, iż jego samochód pojechał poza granice kraju. Poinformował o chorobie żony w związku z [...], obowiązku opieki nad [...] dzieci w wieku szkolnym, co uniemożliwiło osobiste stawiennictwo na wyznaczone przesłuchania oraz większą aktywność w postępowaniu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Komendant Ś. Oddziału Straży Granicznej w R., przywołując w podstawie prawnej art. 134 i art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził uchybienie terminu przewidzianego do wniesienia odwołania i w związku z powyższym pozostawił odwołanie bez rozpoznania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzja organu pierwszej instancji została skarżącemu skutecznie doręczona w dniu [...] r (data odbioru na potwierdzeniu), zatem czternastodniowy termin do złożenia odwołania upływał w dniu [...] r. M. B. swoje odwołanie napisał wprawdzie [...] r., jednakże nadał go w placówce pocztowej dopiero następnego dnia, czyli [...] r., czyli [...] dzień po przewidzianym terminie, dlatego też należało uznać, że przedmiotowe odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu, przewidzianego do jego wniesienia. W związku z tym, iż skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, postanowiono jak w sentencji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący M. B. podniósł, iż pomimo [...] przekroczenia terminu do złożenia odwołania, jego odwołanie powinno być rozpatrzone. Uzasadnił to faktem odbioru przedmiotowej decyzji przez jego żonę, która przekazała mu przesyłkę z opóźnieniem (wobec dolegliwości związanych z przebytym [...]), co z kolei spowodowało jego spóźnienie. W dalszej części skargi powtórzył zarzuty kierowane pod adresem organu pierwszej instancji, dotyczące niemożliwości uczestniczenia w przesłuchaniu świadków wobec wyznaczenia terminu w jednym dniu w dwu odległych od siebie miejscach. W odpowiedzi na skargę Komendant Ś. Oddziału Straży Granicznej w R. wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, podkreślił, że w przypadku przekroczenia terminu organ stwierdza jego uchybienia. Podniósł, że zgodnie z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ ma obowiązek jego przywrócenia na wniosek zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Skarżący zaś nie zgłosił wniosku i nie wykazał przyczyn uzasadniających jego przywrócenie. W zakresie zarzutu nie uczestniczenia w postępowaniu dowodowym, organ wyjaśnił, że skarżący był informowany o wszystkich czynnościach i miał możliwość aktywnego, osobistego uczestnictwa w ich przeprowadzeniu. Na rozprawie w dniu [...] r., skarżący podtrzymując skargę wyjaśnił, że trudno mu dokładnie wyjaśnić, dlaczego żona przekazała mu przesyłkę z opóźnieniem, dodał jednak, że z racji wykonywanej pracy często przebywa poza domem, a żona odczuwa jeszcze skutki [...]. Pełnomocnik organu wnosząc o oddalenie skargi podkreślił, że skoro odwołanie zostało sporządzone w terminie, a nadanie przesyłki nastąpiło z opóźnieniem, to w jego odczuciu nie istnieją okoliczności uzasadniające fakt opóźnienia w jego nadaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie wydane zostało z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem treści art. 134 w związku z art. 58 oraz naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 ( 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej bezspornym jest, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczone dorosłemu domownikowi zamieszkującemu wraz ze skarżącym – żonie skarżącego w dniu [...] r. (potwierdzenie odbioru dokonane przez V. B.), a zatem termin wniesienia odwołania upływał w dniu [...] r. Wprawdzie swoje odwołanie M. B. sporządził w dniu [...] r., przynajmniej taka data widoczna jest na tym piśmie, jednakże pismo to zostało nadane w urzędzie pocztowym dopiero w dniu [...]r., co potwierdza data stempla pocztowego na kopercie adresowanej do Komendanta Ś. Oddziału Straży Granicznej w R. Zatem nie ulega wątpliwości, że zostało ono nadane z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Dlatego też organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Prawo administracyjne zna jednak instytucję przywrócenia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę. Reguluje ją art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odwołaniu skarżący wskazywał na chorobę żony, konieczność osobistej opieki nad dziećmi, które utrudniał mu normalne funkcjonowanie. Rozpatrujący sprawę organ odwoławczy powinien ustalić, jaki w tym zakresie jest faktyczny zamiar odwołującego. Zgodnie bowiem z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast według art. 8 Kodeksu, organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Z powołanych powyżej przepisów wynika obowiązek dokładnego wyjaśnienia treści żądania strony. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego obejmuje także również ustalenie treści rzeczywistego żądania strony. Również obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa, wymaga wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeżeli treść wnoszonego przez stronę pisma może budzić wątpliwości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 1999r. - Sygn. Akt ISA/ Łd 1592/97, Lex nr 40547). Wobec zamieszczenia we wniesionym zażaleniu wymienionej informacji o chorobie żony, dodatkowej opieki nad dziećmi w wieku szkolnym i niemożności normalnego funkcjonowania, zgodnie z powyższymi wskazaniami organ powinien ustalić, jaki w tym zakresie jest faktyczny zamiar żalącego. Wbrew wskazanym zasadom organy nie wezwały żalącego się do sprecyzowania swojego wniosku, nie wyjaśniły więc czy w odwołaniu zawarty został wniosek o przywrócenie terminu, czy informację o chorobie żony należy potraktować jako okoliczność powodującą brak winy po stronie skarżącego w niedotrzymaniu terminu dokonania czynności- złożenia odwołania. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie w przytoczonych okolicznościach sprawy należy uznać za przedwczesne. Powyższe prowadzi do wniosku, że Komendant Ś. Oddziału Straży Granicznej w R. wydał swoje postanowienie z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8 i art. 77 ( 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uzupełnić postępowanie dowodowe w celu jednoznacznego ustalenia zamiaru strony i dopiero wówczas stosownie orzec merytorycznie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 ( 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie.