IV SA/Gl 774/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi J. N. w dniu [...] nadał do Sądu pismo procesowe, w którym wniósł o zwolnienie z rzeczonej opłaty powołując się na trudną sytuację materialną. Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, zarządzeniem z dnia [...] skarżącego wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. J. N. złożył rzeczony formularz w dniu [...], precyzując, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Nadto podniósł, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwojgiem małoletnich dzieci i małżonką, która aktualnie kończy studia dzienne zaś dochód przypadający na ich rodzinę wynosi [...] (w tym pobierana przezeń [...], po odliczeniu potrąceń z tytułu [...] wynosząca [...] oraz świadczenia [...] pobierane przez żonę w kwocie [...]). W dalszej części wniosku skarżący wskazał, iż źródłem utrzymania jego rodziny jest także [...] przyznane małżonce przez wyższą uczelnię oraz środki z tytułu świadczenia pieniężnego uzyskanego w związku z [...]. Zadeklarował też, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku uznano za niewystarczające, pismem z dnia [...], a następnie kolejnym – z dnia [...] stronę wezwano do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych, na które się powołała. W odpowiedzi na powyższe J. N. nadesłał zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], potwierdzające, że wysokość jego [...] to [...] brutto, co jednak po dokonaniu wszystkich potrąceń (w tym z tytułu [...]) daje zaledwie [...] netto. Ponadto wnioskujący przedłożył orzeczenie [...], mocą którego został uznany za [...], decyzję o przyznaniu [...] w wysokości [...] oraz zaświadczenie A. E. w K. potwierdzające, że jego małżonka – M. K. studiuje na tej uczelni w systemie dziennym. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku J. N. należy wskazać, iż zgodnie z zasadą wynikającą z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego skarżącego doprowadziła do konkluzji, że przedstawiony wyżej wymóg został w sprawie zachowany. Trzeba wprawdzie odnotować, że wyżej wymieniony nie złożył wszystkich dodatkowych oświadczeń i dokumentów, o które się do niego zwrócono w treści wezwań z dnia [...], oraz z dnia [...]. Nie złożył bowiem między innymi wyjaśnień dotyczących wysokości miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania jego rodziny, w tym nie wyjaśnił wątpliwości związanych z opłatami za lokal mieszkalny, na który otrzymuje [...]. Nie określił także tytułu prawnego, jaki przysługuje mu do lokalu wskazanego we wniosku jako adres zamieszkania (nadesłał jedynie akt notarialny, z którego wynika, że lokal ten jest obciążony [...] na rzecz jego matki). Uznano jednak, że jakkolwiek powyższe kwestie mogą rodzić pewne wątpliwości, to dane wynikające z oświadczeń wnioskodawcy oraz z przedłożonych przezeń dokumentów źródłowych wystarczają na stwierdzenie, że wykazał on w sposób dostatecznie przekonujący, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb swej rodziny. Trzeba bowiem podkreślić, że wnioskodawca nie posiada zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku zaś źródłem utrzymania jego czteroosobowego gospodarstwa domowego (w skład którego wchodzi dwoje małych dzieci) jest pobierana przezeń [...] w kwocie netto zaledwie [...] (vide: nadesłane zaświadczenie [...] z dnia [...], do czego dochodzi [...] otrzymywane przez jego studiującą w systemie dziennym małżonkę (patrz: zaświadczenie wyższej uczelni z dnia [...]) oraz świadczenia stanowiące formę [...], w tym [...] w wysokości [...] (patrz: nadesłana decyzja [...] w Ż. z dnia [...]). Równocześnie nie sposób tracić z pola widzenia faktu, że wyżej wymieniony ze względu na swój stan zdrowia jest osobą [...] (patrz: orzeczenie [...] z dnia [...]) a w rezultacie nie posiada innych możliwości zarobkowych. Mając na uwadze zaprezentowany wyżej stan rzeczy uznano, iż wnioskodawca spełnił przesłankę warunkującą przyznanie mu prawa pomocy gdyż zdołał uprawdopodobnić w sposób wystarczająco wiarygodny, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi w kwocie [...] mogłoby narazić jego i rodzinę na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 258 §3 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.