IV SA/Gl 774/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia del. WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi H. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wójt L. odmówił przyznania H. N. specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności, leków i opłaty za energię elektryczną. Organ orzekający uznał, że nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, który w świetle art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, ( j.t. Dz. U. Nr 115 z 2008 r., poz. 728, ze zm.), uzasadniałby udzielenie wnioskowanej pomocy. W szczególności dochód strony ustalony według reguł normatywnych wynosi 1834,39 zł, a zatem znacznie przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 powołanej ustawy. Wprawdzie wnioskodawczyni choruje ale nie nastąpiła żadna nowa okoliczność powodująca nagłe pogorszenie jej sytuacji zdrowotnej, czy materialnej. Dodatkowo organ orzekający wskazał, że strona nie wyraziła zgody na nawiązanie jakiegokolwiek kontaktu z jej córką w celu ustalenia z nią zakresu ewentualnej pomocy, co może być potraktowane jako brak współdziałania, jaki w świetle art. 11 ust. 2 cyt. ustawy może również stanowić podstawę odmowy przyznania świadczeń pomocowych. W piśmie z dnia [...], uznanym przez organy administracyjne za odwołanie, wnioskodawczyni wyraziła niezadowolenie z powyższej decyzji. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji. Organ odwoławczy skupił się na przesłankach z art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i w tym zakresie całkowicie podzielił ustalenia i wnioski organu podstawowego stopnia. Podał m.in., że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zajmuje piętro domu wolnostojącego, mając do dyspozycji trzy pokoje. Posiada ustalone prawo do renty rodzinnej w kwocie 923,59 zł. Posiada też gospodarstwo rolne o powierzchni 4,40 ha przeliczeniowych, z którego miesięczny dochód wynosi 910,80 zł. Łączny miesięczny dochód strony wynosi zatem 1834,39 zł, wobec ustawowego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, wynoszącego 477 zł miesięcznie. Natomiast w kontekście możliwości przyznania bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego, potwierdzając trafność stanowiska I instancji, Kolegium wskazało, że strona cierpi na nadciśnienie, cukrzycę oraz schorzenia kręgosłupa, przy czym schorzenia te mają charakter przewlekły. Według oświadczenia strony wydatki na leczenie wynoszą ok. 100 zł miesięcznie. Te okoliczności nie pozwalają na przyjęcie, ze w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za udzieleniem owego specjalnego zasiłku. Także podnoszone przez stronę potrzeby związane z zakupem żywności oraz opłatami za energię elektryczną nie mogą być w tych ramach uwzględnione. Konieczność ponoszenia tego rodzaju wydatków ma wymiar powszechny, a nie nadzwyczajny i nagły. Wnioskodawczyni nie wskazała przy tym takich okoliczności, które faktycznie uniemożliwiałyby jej ponoszenie tych wydatków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. N. wniosła o unieważnienie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła jej błąd w ustaleniach faktycznych, niewłaściwą ocenę wiarygodności i mocy zebranych w sprawie dowodów, a także naruszenie prawa materialnego przez "błędną wykładnię ( pomylenie ustaleń z ocenami)"oraz nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do "wszystkich dowodów i niezbędnych ocen tej sprawy". Zarzuty te nie zostały w skardze sprecyzowane, ani umotywowane. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269, ze zm.) sądowa kontrola administracji publicznej odbywa się wyłącznie w kryteriach legalności, a więc pod względem zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z prawem. Tymczasem w niniejszej sprawie kontrola ta nie wykazała naruszenia prawa mającego skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, a tym bardziej jej unieważnieniem, o co wnosiła skarga. Mianowicie postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób wystarczający dla dokonania ustaleń mających istotne znaczenie w sprawie. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy trafnie organy administracyjne ustaliły, że skarżąca generalnie nie kwalifikuje się do korzystania z prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Stosownie bowiem do art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej przysługują one osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 477 zł. Tymczasem sama renta pobierana przez skarżącą wynosi, po odliczeniu składników wymienionych w art. 8 ust. 3 cyt. ustawy, 923,59 zł., a więc prawie dwukrotnie przekracza kryterium dochodowe. W tej sytuacji wniosek skarżącej mógł być rozpatrywany wyłącznie na gruncie art. 41 tej ustawy, niezależnie od mogącej budzić wątpliwości kwestii dochodów z gospodarstwa rolnego. Ostatnio powołany przepis dopuszcza przyznanie świadczeń w razie przekroczenia kryterium dochodowego, ale tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Udzielenie pomocy w podstawie tego przepisu odbywa się na podstawie uznania administracyjnego. Sądowa kontrola rozstrzygnięć opartych na takim uznaniu jest ograniczona do badania, czy granice uznania administracyjnego w danym przypadku nie zostały przekroczone. O ile stanowisku organu nie można przypisać cech dowolności, a więc gdy ma ono oparcie w zgromadzonym materiale, jest umotywowane i logicznie poprawne, to właściwie podważenie go w postępowaniu sądowym nie jest dopuszczalne. W niniejszej sprawie dokonana w zaskarżonej decyzji ocena, że sytuacji skarżącej nie można uznać za szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 cyt. ustawy, nie tylko nie budzi zastrzeżeń, ale zasługuje na pełną aprobatę. Przedstawione przez nią okoliczności i jej twierdzenia nie świadczą o zakładanej w tym przepisie wyjątkowości sytuacji. Trafnie organ odwoławczy ocenił zgłoszone przez skarżącą potrzeby jako zwykłe wydatki, powszechnie ponoszone przez przeciętne rodziny w bieżącej egzystencji. Prawidłowe gospodarowanie posiadanymi dochodami musi uwzględniać tego rodzaju koszty i wydatki. Zwłaszcza w przypadku znacznego przekroczenia kryterium dochodowego zaspokojenie wskazanych potrzeb wykraczałoby poza cele pomocy społecznej, która ma charakter subsydiarny, wspierając osoby i rodziny w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ubocznie, niejako na przyszłość, można skarżącej podsunąć do rozważenia możliwość zdobycia dodatkowych, środków finansowych w drodze stosownych dyspozycji względem posiadanego gospodarstwa rolnego, skoro - jak to wynika z wywiadu środowiskowego – użytkowanie go we własnym zakresie uznaje za nieopłacalne. Z uwagi na wcześniej podniesione okoliczności skarga, jako bezzasadna, podlega oddaleniu, o czym orzeczono z mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270, ze zm.). su.