IV SA/Gl 777/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 41 pkt 1 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm., w dacie wydania decyzji obowiązywał tekst ogłoszony w Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta K., odmówiła przyznania H.K. zasiłku celowego specjalnego na dofinansowanie do zakupu obuwia letniego. W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, że wnioskowana potrzeba, jakkolwiek niezbędna, to jednak została już zaspokojona w drodze pomocy przyznanej skarżącemu w [...]. Nadto wskazał na konieczność prowadzenia przez Ośrodek odpowiedniej polityki uwzględniającej jego możliwości finansowe a z drugiej strony potrzeby innych osób ubiegających się o wsparcie oraz podkreślił, że analizując budżet skarżącego przewidziano kwotę [...] zł z przeznaczeniem między innymi na [...]. Od powyższej decyzji H.K. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Rzeczone odwołanie złożone zostało przezeń do protokołu w dniu [...]. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego oraz z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że H.K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, ma orzeczony [...] stopień niepełnosprawności i uskarża się na liczne schorzenia, zaś jego dochód stanowi zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...] zł i dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł, co daje ogółem kwotę [...] zł. Zważywszy powyższe Kolegium powołało się na art. 39 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. wywodząc, iż w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, który może być przeznaczony w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podniosło jednak, że udzielenie stronie pomocy w tej formie nie było możliwe albowiem jej dochód przekracza kryterium dla osoby samotnie gospodarującej określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 wspomnianej ustawy jako 477 zł. W tym miejscu organ odwoławczy zwrócił uwagę, że stosownie do treści art. 41 ustawy o pomocy społecznej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy który nie podlega zwrotowi bądź też zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Podkreślił jednak, że decyzja w sprawie przyznania rzeczonych świadczeń podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego i jest ona uzależniona nie tylko od potrzeb wnioskodawcy, lecz również od możliwości finansowych organów pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., potrzeby osoby korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. W tym kontekście Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji słusznie odmówił skarżącemu przyznania żądanego wsparcia. Udzielenie świadczenia na podstawie art. 41 przywołanej regulacji jest bowiem możliwe wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Tymczasem skarżący, jakkolwiek znajduje się w niewątpliwie trudnej sytuacji materialnej i nie jest w stanie zaspokoić swych podstawowych potrzeb przy użyciu własnych środków i uprawnień, to jednak otrzymał już pomoc na [...] w [...], zaś zgodnie z polityką świadczeń pomoc na [...] jest przyznawana co sześć miesięcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, (pismo zatytułowane zostało jako "odwołanie") H.K. dał wyraz swemu niezadowoleniu z decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Skarżący zaakcentował, że jest od [...] osobą bezdomną, uskarża się na [...] i związaną z tym tzw. [...], zaś [...] są mu niezbędne i dlatego musiał sfinansować ich zakup zaciągniętą pożyczką. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ drugiej instancji podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia raz jeszcze podnosząc, że skarżący nie spełnia kryterium dochodowego, od którego uzależnione jest przyznanie zasiłku celowego, z kolei udzielenie mu wsparcia w formie zasiłków, o których mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej nie było możliwe gdyż zgłoszona przezeń potrzeba została już zaspokojona w formie pomocy przyznanej mu w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie godzi się podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego nie może ona pozostać w obrocie prawnym. Przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r., o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), przewidują różne formy i rodzaje świadczeń udzielanych przez gminy osobom i rodzinom takiej pomocy oczekującym. Przedmiotem zaskarżenia jest w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie odmawiające udzielenia skarżącemu pomocy na zakup [...]. H.K. zainicjował postępowanie w tym zakresie wnioskiem zgłoszonym do protokołu w dniu [...], w treści którego zażądał "dofinansowania" na ten cel nie podając, w jakiej formie ma ono być udzielone. W uzasadnieniu swej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podniosło, że okoliczności sprawy nie uzasadniają realizacji zgłoszonej potrzeby w formie przyznania zasiłku celowego specjalnego, o którym mowa w art. 41 cytowanej regulacji przede wszystkim z uwagi na to, iż strona w [...], to jest zaledwie [...] przed złożeniem wniosku otrzymała pomoc na [...], zaś zgodnie z polityką świadczeń, pomoc na ten cel jest udzielana co 6 miesięcy. Tymczasem wywód ten nie znajduje jakiegokolwiek potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W aktach administracyjnych brak jest bowiem egzemplarza decyzji, mocą której pomoc taką przyznano. Równocześnie żaden z orzekających w sprawie organów nie wskazał daty ani numeru rzeczonego aktu a nawet nie sprecyzował, w jakiej formie omawiana pomoc miała być udzielona. Także H.K. nie potwierdził, aby okoliczność taka miała miejsce. Warto wszak zwrócić uwagę, iż w swojej skardze podnosił, że [...], które zostało mu "podarowane", nowe [...] są mu niezbędne z uwagi na [...], lecz nie otrzymał pomocy na ich zakup i dlatego musiał w tym celu zaciągnąć pożyczkę. W świetle powyższego, rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję odmawiającą przyznania stronie żądanego świadczenia należało uznać za przedwczesne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie podjęło bowiem żadnych czynności zmierzających do weryfikacji twierdzeń dotyczących wspomnianej kwestii podnoszonych przez organ pierwszej instancji, pomimo iż twierdzenia te nie zostały poparte stosownymi dowodami. W konsekwencji należy podnieść, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 i art. 77 §1 K.p.a., z których treści wynika obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem założenie, iż skarżący otrzymał już pomoc na wnioskowany cel stanowiło jeden z zasadniczych argumentów, na których wydane rozstrzygnięcie zostało oparte. Dlatego ponownie rozpoznając sprawę Kolegium zwróci się do organu pierwszej instancji o podanie daty i numeru decyzji administracyjnej, na podstawie której strona miała otrzymać wsparcie na [...], sprecyzowanie formy, w jakiej pomocy tej udzielono a także o nadesłanie egzemplarza rzeczonej decyzji, celem dołączenia go do akt administracyjnych. Dopiero wówczas, to jest po jednoznacznym ustaleniu, czy pomoc taka rzeczywiście została skarżącemu przyznana, możliwe będzie podjęcie rozstrzygnięcia czyniącego zadość zasadzie prawdy obiektywnej, którą obowiązane są przestrzegać organy prowadzące postępowanie administracyjne. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w związku z naruszeniem art. 7, art. 77 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, działając na podstawie art. 132 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Równocześnie, z uwagi na charakter zaskarżonego aktu Sąd odstąpił od orzekania w kwestii jego wykonalności na podstawie art. 152 p.p.s.a. Decyzją tą utrzymano bowiem w mocy rozstrzygnięcie odmawiające przyznania stronie świadczenia, a tym samym nie podlega ona wykonaniu.