IV SA/Gl 779/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-12-03

Skład orzekający: Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która samotnie wychowuje dziecko i dysponuje niskimi dochodami, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Niskie dochody skarżącej, samotne wychowywanie syna oraz brak znaczących oszczędności uzasadniają przyznanie pomocy, która ma zabezpieczać konstytucyjne prawo do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Przedstawiła dowody na niskie dochody (wynagrodzenie, zasiłek rodzinny, świadczenie alimentacyjne) i samotne wychowywanie syna. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżąca wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Matan po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.C. na pismo Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do najmu lokalu mieszkalnego i prawa do zawarcia umowy najmu lokalu w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu p o s t a n a w i a: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu Skarżąca, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z synem, utrzymując się z wynagrodzenia za prace na ½ etatu w kwocie 686 zł brutto miesięcznie, oraz zasiłku rodzinnego (106 zł) i świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 300 zł miesięcznie. Płatności za media strona określiła na kwotę około 200 zł. Opowiadając na wezwanie referendarza sądowego M.C. wyjaśniła, że nie ma zawartej umowy najmu lokalu więc nie ma również umów o dostawy energii, wody, wywóz śmieci, usługi telefoniczne opłaca poprzez zakupy kart pe-paidowych i kształtują się one na poziomie około 30 zł miesięcznie a w chwili obecnej nie ponosi wydatków na lekarstwa. Strona przedstawiła również kopię wyroku sądu powszechnego z dnia [...]r., mocą którego rozwiązane zostało jej małżeństwo z K.C., kopię decyzji orzekającej o przyznaniu jej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na syna, kopię decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego oraz zaświadczenie pracodawcy o wysokości uzyskiwanych dochodów. Od postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 października 2015 r. skarżąca pismem z dnia 9 listopada 2015 r. wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. We wskazanym powyżej piśmie jeszcze raz zaakcentowała, że jest samotną matką, prowadzi gospodarstwo domowe tylko z synem. Otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 676,08 zł netto, zasiłek rodzinny w wysokości 106 zł oraz świadczenie alimentacyjne w wysokości 300 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzmienia art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym swoim zakresem dwie instytucje procesowe, a mianowicie "instytucję zwolnienia od kosztów" oraz instytucję "ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika". Instytucje te są w istocie rodzajem pomocy państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Przy czym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. W ocenie Sądu, strona wykazała, że w swojej sytuacji życiowej i materialnej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika bowiem, że M.C. samotnie wychowuje syna dysponując dochodem wysokości 1 082, 08 zł netto. Co prawda na wezwanie referendarza nie wykazała ponoszonych kosztów utrzymania, jednakże przy osiąganiu tak niskich dochodów nie jest to sprawą pierwszej wagi. Podsumowując stwierdzić należy, że prawo pomocy ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP), tzn. ma umożliwić realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. W związku z tym w procesie badania istnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należy mieć na uwadze to, czy orzeczenie odmowne nie będzie pozostawało w sprzeczności z tą zasadą. Zdaniem Sądu ryzyko zaistnienia takiej sytuacji zostało wystarczająco przez stronę uprawdopodobnione. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 260 P.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło