IV SA/Gl 779/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-10-28
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła pełnych i jednoznacznych informacji o swojej sytuacji materialnej, kosztach utrzymania oraz osobach pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony z powodu braku jednoznacznych informacji o sytuacji materialnej strony, w tym o miejscu zamieszkania, kosztach utrzymania oraz osobach pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Dodatkowo, fakt udzielenia wcześniej pełnomocnictwa adwokatowi podważył zasadność wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując na niskie dochody i brak majątku. Referendarz sądowy wezwał ją do udokumentowania wydatków, dochodów oraz podania informacji o małżonku i osobach pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżąca przedstawiła część dokumentów, ale nie rozwiała wątpliwości co do miejsca zamieszkania, kosztów utrzymania oraz osób zamieszkujących z nią. Ponadto, okazało się, że skarżąca wcześniej udzieliła pełnomocnictwa innemu adwokatowi.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.C. na pismo Prezydenta Miasta T. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do najmu lokalu mieszkalnego i prawa do zawarcia umowy najmu lokalu w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Skarżąca, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z synem, utrzymując się z wynagrodzenia za prace na ½ etatu w kwocie [...] zł brutto miesięcznie, oraz zasiłku rodzinnego ([...] zł) i świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] zł miesięcznie. Płatności za media strona określiła na kwotę około [...] zł.
Referendarz sądowy zobowiązał stronę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych w druku formularza poprzez:
- udokumentowanie wydatków przeznaczanych na utrzymanie się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy wody, wywóz śmieci, usługi telekomunikacyjne, wydatki na lekarstwa itp.,
- nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia a także świadczeń alimentacyjnych oraz zasiłku z MOPS,
- podanie, gdzie aktualnie przebywa oraz z czego utrzymuje się małżonek - K.C. strony.
W odpowiedzi M.C. wyjaśniła, że nie ma zawartej umowy najmu lokalu więc nie ma również umów o dostawy energii, wody, wywóz śmieci, usługi telefoniczne opłaca poprzez zakupy kart pe-paidowych i kształtują się one na poziomie około [...] zł miesięcznie a w chwili obecnej nie ponosi wydatków na lekarstwa. Strona przedstawiła również kopię wyroku sądu powszechnego z dnia [...], mocą którego rozwiązane zostało jej małżeństwo z K.C., kopię decyzji orzekającej o przyznaniu jej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na syna, kopię decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego oraz zaświadczenie pracodawcy o wysokości uzyskiwanych dochodów.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. te zaś nie pozwoliły w sposób jednoznaczny stwierdzić, ze zaistniały przesłanki przemawiające za uwzględnieniem złożonego wniosku.
Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy pod uwagę wzięto przede wszystkim brak jednoznacznych informacji na temat miejsca pobytu strony i jej syna, osób, które z nimi pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym a także kosztów utrzymania. Co do zasady bowiem jedyną, pewną informacją jest to, iż skarżąca dysponuje miesięcznym dochodem rzędu [...] zł.
Z akt administracyjnych wynika bowiem, że wnioskodawczyni zamieszkiwała w lokalu należącym do rodziców (J.H. i J.W.). Te osoby (oraz pełnoletni brat, który wg. akt administracyjnych również miał zamieszkiwać ze skarżącą) nie zostały wymienione w druku formularza jako pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, jak również nie ujawniono ich dochodów. Dalej, w toku postępowania skarżąca podkreśliła, że rodzice noszą się z zamiarem sprzedaży lokalu mieszkalnego (vide pismo z dnia [...]), a następnie, na wezwanie referendarza sądowego strona nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów pozwalających ocenić rozmiar kosztów przeznaczanych na utrzymanie, tj. przede wszystkim opłat za media. Powstaje wiec pytanie, gdzie skarżąca obecnie zamieszkuje i jakie koszty ponosi z tego tytułu. Dalszą i niewątpliwie istotną kwestią z punktu widzenia oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest to, czy wraz z nią i jej synem zamieszkują inne osoby (rodzice i brat ?). Wątpliwości w tym zakresie nie zostały rozwiane, stąd też nie można z pełnym przekonaniem, bezkrytycznie przyjąć oświadczeń skarżącej o trudnej sytuacji materialnej.
Druga kwestią, która budzi wątpliwości, zwłaszcza w kontekście wniosku o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu jest fakt, iż skarżąca, w dniu [...] udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi A.M. do "prowadzenia sprawy o mieszkanie we wszystkich instancjach z prawem substytucji". Brak jest zarazem dowodu, że pełnomocnictwo to zostało odwołane, a wobec tego można założyć, że strona dysponuje wsparciem merytorycznym fachowego pełnomocnika pozwalającym jej w sposób prawidłowy ukierunkować dalsze postępowanie. Z tego też powodu trudno uznać za zasadny wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, opłacanego ze środków publicznych. Zasygnalizować w tym miejscu wypada pytanie odnośnie źródła, z którego strona wygospodarowała środki na opłacenie usług fachowego pełnomocnika zwłaszcza, że brak jest jakiegokolwiek dowodu, iż działa on pro publico bono. Co więcej, skarżąca korzystała również wcześniej (w związku z ubieganiem się o lokal) z usług "Kancelarii Doradztwa Prawnego" co skłania do dalszych pytań o środki jakie wydatkowała na te usługi oraz źródła ich pochodzenia.
Ponieważ wskazane wyżej okoliczności nie pozwalają w sposób obiektywny stwierdzić, ze sytuacja materialna strony jest bardzo trudna, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło