IV SA/Gl 78/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić dla strony skarżącej radcę prawnego z urzędu. Przed rozprawą sądową, skarżący złożył wniosek o "wyznaczenie obrońcy z urzędu". Na druku urzędowego formularza PPF stwierdził, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku strona stwierdziła, że pozostaje praktycznie bez środków do życia, posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Strona jest bez pracy i cierpi na przewlekłe schorzenia, które wymagają leczenia i terapii. Strona nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł. Z oświadczenia skarżącego wynika, że prowadzi samodzielnie jednoosobowe gospodarstwo domowe, a na jego dochód składa się wynagrodzenie osiągane z tytułu prac dorywczych i okresowych (od 300 zł do 500 zł miesięcznie). Wnioskodawca stwierdził, że wydatki na leki oscylują w granicach 130 – 250 zł na miesiąc. Załącznikami do wniosku były: zaświadczenie o statusie bezrobotnego, bez prawa do pobierania zasiłku (z dnia 27 czerwca 2018 r.); orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym (z dnia 30 listopada 2016 r.); karta chorobowa i zaświadczeni o niepobieraniu przez wnioskodawcę świadczeń emerytalnych i rentowych (z dnia 12 czerwca 2018 r.). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Zaznaczyć należy, że skarżący zażądał przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu. Jednakże w sprawach w zakresie pomocy społecznej, zgodnie z regulacją art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego też powodu wniosek w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega rozpoznaniu – o czym poinformowano skarżącą pismem z dnia 17 sierpnia 2018 r. Odnosząc się do wniosku A. P. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika trzeba wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W tym kontekście uznano, że skarżący spełniła wymóg warunkujący uwzględnienie jego żądania. Z oświadczeń strony wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Co więcej, skarżący jest osobą o niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, jednocześnie zdołał wykazać, że posiada status osoby bezrobotnej i nie posiada jednocześnie prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Mając na względzie powyższe, jak również wziąwszy pod uwagę, iż brak jest okoliczności, które mogłyby wskazywać, aby trudna sytuacja materialna wnioskodawcy miała ulec w najbliższym czasie zasadniczej poprawie uznano, że nie jest on w stanie wygenerować środków na opłacenie należności, jakie wiążą się z udziałem radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym miejscu trzeba odnotować, że kwestią sporną jest w niniejszej sprawie problem, czy wnioskujący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z inną osobą. Zagadnienie to podlegać będzie ocenie tutejszego Sądu, która znajdzie wyraz w stosownym wyroku. W tym stanie rzeczy, nie przesądzając powyższej kwestii, uwzględniono oświadczenia skarżącego o prowadzeniu samodzielnego, jednoosobowego gospodarstwa domowego. Odstąpiono natomiast od weryfikacji wspomnianych oświadczeń, gdyż formułowanie w przedmiotowym zakresie kategorycznych wniosków już na etapie postępowania wpadkowego prowadzonego w zakresie prawa pomocy przez referendarza sądowego nie byłoby właściwe, albowiem wiązałoby się z ryzykiem niedopuszczalnego przedsądu. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłanki ustawowe skutkujące uwzględnieniem jego wniosku w całości. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.