IV SA/Gl 781/06

Sygn. akt IV SA/Gl 781/06 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Asesor WSA Anna Tyszkiewicz - Ziętek Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2006 r. sprawy ze skargi F.D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Sygn. akt IV SA/Gl 781/06 | | UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 z późn. zm.) oraz §1, § 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.) stwierdził, że u F.D. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej [...]– wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcie powołał się na orzeczenie z dnia [...]r. Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., która to placówka rozpoznała [...] nie będące jednak chorobą zawodową. Natomiast Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniu [...]r. orzekła, że [...], przebyte schorzenia samoistne [...], stan po [...] nie dają podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii stwierdzonego u F.D. [...]. Nadto, dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż F.D. był zatrudniony w latach [...] w Firmie A w K. na stanowisku kolejno [...] w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Jednak Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. z uwagi na nie rozpoznanie choroby zawodowej przez lekarzy orzeczników nie mógł jej stwierdzić. W odwołaniu od decyzji F.D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił naruszenie prawa i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, bowiem w [...]r. lekarz zakładowy stwierdził u niego znaczne [...], które spowodowało przeciwwskazania do wykonywania pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku [...] i przeniesienie na stanowisko [...], co wiązało się ze znaczną utratą dotychczasowych jego zarobków. Po rozpoznaniu odwołania Ś. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż F.D. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania [...], ale orzeczenia lekarskie obu placówek orzeczniczych służby zdrowia rozpoznały u niego [...] ([...]), który nie jest charakterystyczny dla [...] pochodzenia zawodowego. Dlatego zdiagnozowane istnienie [...] i nie stwierdzenie [...] powstałych w wyniku [...] przekraczający [...] uniemożliwia rozpoznanie u F.D. [...] pochodzenia zawodowego. Zatem, zdaniem organu odwoławczego, nie było podstaw do uwzględnienia jego odwołania, bowiem [...] nastąpiło z udziałem czynników pozazawodowych ([...]). W wyniku skargi wniesionej przez F.D., który nie zgadzał się ze stanowiskiem organu odwoławczego i jego argumentami sprawę rozpoznał Naczelny Sąd Administracyjny w Gliwicach i wyrokiem z dnia 17 lipca 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 2233/00 uchylił decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd podkreślił, iż w rozpoznawanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne nie zostało przeprowadzone zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych, bowiem nie wynika z niego jaki był stan zdrowia F.D. przy przyjęciu do pracy i w późniejszych badaniach okresowych przeprowadzanych już w trakcie pracy w Firmie A. Zdaniem Sądu miało to istotne znaczenie w sytuacji, gdy placówka diagnostyczna pierwszego stopnia nie wykazała, kiedy było [...], a potem [...], ale rozpoznała [...]". Sąd powołał się również na odmiennej treści rozpoznanie zawarte w orzeczeniu z dnia [...]r. Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., dotyczące [...] i przebytego schorzenia [...]. Wyjaśnił również, że rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy powinien uzupełnić materiał dowodowy w zakresie wyjaśnienia dochodzenia epidemiologicznego i przesłać całość dokumentacji placówce diagnostycznej drugiego szczebla w celu określenia jednej lub więcej przyczyn [...] u F.D. i to w jednoznacznej konkluzji w odniesieniu do istnienia lub nieistnienia choroby zawodowej określonej w załączniku [...] wykazu chorób zawodowych oraz ustosunkowania się do wskazanych powyżej różnic w rozpoznaniu placówki diagnostycznej pierwszego szczebla. Po powtórnym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że uzupełniono w sprawie materiał dowodowy o nowe orzeczenie lekarskie Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]r., w którym lekarze specjaliści ponownie rozpoznali u F.D. [...] nie przedstawiający klinicznie cech zawodowego [...]. W wyniku skargi wniesionej przez F.D., który nie zgadzał się ze stanowiskiem organu odwoławczego sprawę po raz drugi rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i wyrokiem z dnia 28 stycznia 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1419/03 uchylił decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd podkreślił, iż wbrew wyraźnie nałożonemu przez Naczelny Sąd Administracyjny obowiązkowi nowa opinia o stanie zdrowia F.D. nie wspomina ani słowem dlaczego nie podziela rozpoznania dokonanego w orzeczeniu z dnia [...]r. Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., jako placówki pierwszego szczebla. Zatem w tej sprawie nie dokonano stosownej analizy i konsekwentnej oceny wiarygodności dowodów do czego był zobowiązany organ odwoławczy, w oparciu o art. 80 K.p.a. i art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Decyzją z dnia [...]r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania F.D. z dnia [...]r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]r. W uzasadnieniu tej decyzji podtrzymał ustalenia faktyczne dokonane przez ten organ, dotyczące przebiegu pracy odwołującego się i zajmowanych przez niego stanowisk, jak również stwierdził, że dla istnienia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych. Zaakcentował, że prowadzone w sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w czasie pracy w latach [...] w Firmie A w K. odwołujący się pracując kolejno na powołanych już wcześniej stanowiskach pracy był eksponowany na [...] o [...] w ciągu zmiany roboczej, a więc w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania choroby zawodowej [...]. Jednakże biorąc pod uwagę treść wyroku z dnia 28 stycznia 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1419/03 Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uzyskał orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. wydane przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w którym lekarze orzecznicy rozpoznali u odwołującego się [...], który nie jest charakterystyczny dla skutków działania [...]. Ponadto dokonana dodatkowa i całościowa analiza dokumentacji lekarskiej oraz diagnostyka poszerzona o [...], potwierdziły rozpoznanie u odwołującego się [...], stan po [...] i po przebytym [...], który nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...], bowiem stwierdzone schorzenie ma etiologię samoistną i nie powoduje zmian charakterystycznych dla skutków działania [...]. Odnosząc się do orzeczenia z dnia [...]r. Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. lekarze orzecznicy stwierdzili, że różnice w orzeczeniach wydanych przez obydwie jednostki orzecznicze (WOMP z dnia [...] r. oraz IMP i ZŚ z dnia [...]r.) wynikają z innych wniosków wyciągniętych w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w oparciu o przeprowadzone badanie przy ich merytorycznej zgodności, co do braku podstaw do rozpoznania u odwołującego się choroby zawodowej [...]. Dlatego, chociaż odwołujący się pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania [...] nie można było uwzględnić jego odwołania i stwierdzić choroby zawodowej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego, jako krzywdzącej i niezgodnej z rzeczywistym stanem rzeczy, gdyż stan [...] skarżącego - [...] jest znacznie gorszy od stwierdzonego w czasie badań przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Kwestionując motywy przestawione przez organ odwoławczy wskazywał, że organ ten nie uwzględnił wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1419/03 i żądał zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska, bowiem brak rozpoznania choroby zawodowej [...] przez lekarzy orzeczników kompetentnych placówek służby zdrowia uniemożliwia, w rozumieniu § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, wydanie decyzji stwierdzającej jej istnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej w skrócie jako ustawa p.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Wskazać także należy, iż zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania wyrażone w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wiążą ten Sąd w sprawie oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zatem rozpoznając niniejszą sprawę Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1419/03, dotyczącą obowiązku ustosunkowania się organu odwoławczego do rozpoznania placówki pierwszego szczebla co do stanu zdrowia skarżącego. W tym miejscu należy zauważyć, iż mimo wejścia w życie z dniem 3 września 2002r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), to zgodnie z § 10 tego rozporządzenia postępowanie w sprawach rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stwierdzenie choroby zawodowej wymaga zatem wystąpienia przesłanek określonych w § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), to jest stwierdzenia schorzenia zakwalifikowanego jako choroba zawodowa, pracy w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego i związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach, a tym schorzeniem. Bezspornie istnienie choroby zawodowej określonej w wykazie tych chorób stwierdza upoważniona placówka diagnostyczno – lekarska. Z powyższego wynika, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną wywołującą chorobę zawodową jest sama praca, jej rodzaj, charakter oraz warunki wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, bowiem można przewidzieć, jakie skutki w organizmie człowieka wywołają określone szkodliwe czynniki. Dlatego przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983 r. miało ten skutek, że jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, to powstałe schorzenie należało zakwalifikować jako chorobę zawodową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1419/03 nakazał organowi odwoławczemu uzyskanie opinii jednostki diagnostycznej II stopnia, w której znajdzie się wyraźne odniesienie do rozbieżnej z nią opinii jednostki diagnostycznej I stopnia. Nadto, w przypadku niemożności uzyskania takiej opinii, organ odwoławczy winien rozważyć zwrócenie się do innej (trzeciej) jednostki diagnostycznej, którą należy zobowiązać do wydania opinii rozstrzygającej rozbieżności wynikłe z treści opinii orzekających dotychczas w sprawie jednostek diagnostycznych. Biorąc pod uwagę definicję prawną choroby zawodowej oraz pogląd prawny wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan [...] i uznał, że nie odpowiada on pojęciu choroby zawodowej. Zgodzić się także należy z tym, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w swoim wyroku z dnia 28 stycznia 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1419/03 uznał, że skarżący pracował w warunkach narażenia go na działanie czynnika szkodliwego, jakim był [...] i nie zakwestionował w tej mierze ustaleń organu odwoławczego oraz nie nakazał mu uzupełnienia w tym kierunku postępowania dowodowego. Wykonując zalecenie Sądu zawarte w tym wyroku organ odwoławczy uzyskał trzecie orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. wydane przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w którym lekarze orzecznicy rozpoznali u skarżącego [...], który nie jest charakterystyczny dla skutków działania [...]. Dodatkowo przeprowadzona całościowa analiza dokumentacji lekarskiej i diagnostyka poszerzona jeszcze o [...], potwierdziły u skarżącego stan po [...] i po przebytym [...], który jednak nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...]. Orzeczenie to jednoznacznie stwierdziło, że schorzenie skarżącego ma etiologię samoistną i nie powoduje zmian charakterystycznych dla skutków działania [...]. Odnosząc się do orzeczenia Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., z dnia [...]r. lekarze orzecznicy w piśmie z dnia [...]r. Nr [...] stwierdzili, że "różnice w orzeczeniach wydanych przez obydwie jednostki orzecznicze wynikają z innych wniosków wyciągniętych w WOMP S. w oparciu o przeprowadzone badanie, przy ich merytorycznej zgodności co do braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...] u skarżącego". W tym miejscu należy wskazać, że orzeczenia lekarskie placówek medycznych wydane w ramach postępowania zmierzającego do wydania decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. Oznacza to, że nie wiążą one bezwzględnie organu, ale podlegają jego ocenie jak każdy inny dowód. Kompetencja jednostek diagnostycznych obejmuje jedynie stwierdzenie stanu chorobowego i jego przyczyn. Natomiast o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje organ inspekcji sanitarnej na podstawie całokształtu materiału dowodowego, obejmującego przede wszystkim dochodzenie epidemiologiczne i orzeczenia lekarskie uprawnionych placówek diagnostycznych. Organ ten w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej jest związany rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, jednakże nie wyłącza to jego uprawnień do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej w świetle całości materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy dokonał takiej oceny i oparł swoje rozstrzygnięcie na ostatnim orzeczeniu lekarskim, co znajduje oparcie w treści § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych. Dlatego chociaż w środowisku pracy skarżący pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej [...], to jednak nie rozpoznanie z pewnością lub prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością choroby zawodowej przez lekarzy orzeczników, wykluczało jej stwierdzenie. Wbrew twierdzeniu skarżącego, w rozpoznawanej sprawie lekarze orzecznicy nie stwierdzili u niego [...], a więc jednostki chorobowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 1983 r., ale [...], który ma etiologię samoistną. W ocenie Sądu odmienne rozstrzygnięcie mogłoby zapaść tylko wówczas, gdyby wykazano inną przyczynę [...], której w toku postępowania nie wykazano. W konkluzji należy uznać, iż organ odwoławczy wykonał w całości zalecenia Sądu, prawidłowo zinterpretował i zastosował prawo, ocenił zgromadzony materiał dowodowy, a w konsekwencji przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz procesowego i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym wobec nie zaistnienia wszystkich przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej brak było podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, opartej na prawidłowym orzeczeniu lekarskim, które nie rozpoznało u skarżącego choroby zawodowej. Reasumując, skoro zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, to skarga nie jest uzasadniona. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.