IV SA/Gl 783/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia NSA Adam Mikusiński Protokolant referent Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] r. Nr [...] orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u Z. S. choroby zawodowej w postaci [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. Nr 132 poz. 1115/. Organ I instancji wydał swoje rozstrzygnięcie w oparciu o orzeczenia lekarskie uprawnionych jednostek medycznych – Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., a także w oparciu o przedstawione przez pracownika świadectwa pracy oraz załączony do akt dokument w postaci karty narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Dokumentacja ta pozwoliła na ustalenie, iż praca zawodowa Z. S. wykonywana była w warunkach [...]. Oba orzeczenia lekarskie zawierały natomiast ustalenia o braku podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej. Jak wynikało z uzasadnienia orzeczenia wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K., na podstawie przeprowadzonych konsultacji [...] rozpoznano u Z. S. nie figurujące w wykazie chorób zawodowych schorzenia, a to [...] oraz [...]. Z. S. złożył wniosek o przeprowadzenie powtórnego badania lekarskiego, co stało się przyczyną zawieszenia przez Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania w sprawie do czasu wydania orzeczenia lekarskiego przez właściwą jednostkę. Przed wydaniem orzeczenia placówki medycznej drugiego szczebla organ inspekcji sanitarnej przeprowadził przesłuchanie świadka S. H. i Z. S. w charakterze strony, na okoliczność przebiegu i warunków jego pracy zawodowej. Z protokołów tych zeznań wynikało, iż Z. S. wykonywał pracę z [...]. W orzeczeniu lekarskim wydanym po ponownym badaniu pracownika przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. również stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...]. W powołaniu na charakter [...] wskazano, iż dolegliwości Z. S. należą do [...], nie figurują w wykazie chorób zawodowych. Na skutek wniesionego przez Z. S. odwołania, w którym oświadczył, iż nie zgadza się ze stanowiskiem lekarzy z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdyż jego schorzenia wystąpiły w związku z wykonywaniem pracy i odpowiadają pozycjom [...] wykazu chorób zawodowych, po ponownym rozpoznaniu sprawy, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją Nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Z ustaleń organu odwoławczego wynikało, że w latach [...] i [...] odwołujący zatrudniony był w warunkach [...]. Jednak po przeprowadzonych badaniach w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy w S. lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych I i II szczebla wykluczyli u badanego istnienie [...] wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, wskazując na [...]. Organ wskazał, iż brak rozpoznania przez dwie kompetentne placówki medyczne choroby zawodowej będącej następstwem wykonywania pracy musi skutkować odmową stwierdzenia u odwołującego choroby zawodowej. W skardze na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. Z. S., wniósł o sprawiedliwe rozpatrzenie jego prośby i ustalenie choroby zawodowej [...]. Powołując się na opinie lekarzy [...] jakie wydawano mu ustnie wskazał, iż występujące u niego schorzenia związane są z [...] przez niego pracy i odpowiadają chorobom zawodowym określonym w wykazie chorób zawodowych. Taką chorobą według skarżącego jest występujące u niego [...], a także choroba opisana pod pozycją [...] wykazu - [...]. Do skargi załączono dokumentację medyczną w postaci kart informacyjnych leczenia [...]. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu /art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ zwanej dalej P.p.s.a. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 P.p.s.a./. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna nie wykazała naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji. Co prawda zastrzeżenia Sądu wzbudziło postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. G. z dnia [...] r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego na okres wykonania badań lekarskich i wydania orzeczenia lekarskiego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, wskazać bowiem należy, że rozpoznanie medyczne uprawnionej placówki służby zdrowia konieczne do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej nie jest prawomocnym rozstrzygnięciem o cechach właściwych dla orzeczeń organów administracji państwowej lub sądów i nie nosi cech rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, o którym mowa w treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednakże naruszenie to /nota bene nie zaskarżone przez stronę w przewidzianym trybie odwoławczym/, nie ma wpływu na merytoryczne orzeczenie w tej sprawie, a zatem nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Oceniając w pozostałej mierze postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż jest ono zgodne z przepisami prawa zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. nr 132, poz. 1115/. Przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. nr 132, poz. 1115/ chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym". Jak wynika z brzmienia wskazanej normy prawnej, chorobą zawodową nie jest każde schorzenie, na które zapada pracownik w trakcie wykonywania pracy, lecz takie schorzenie, które wymienione zostało w wykazie chorób zawodowych. Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Zgodnie z § 6 ust. 1 oraz § 2 ust. 3 pkt 4 przywoływanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. orzeczenie lekarskie stanowiące ocenę medyczną zagadnienia, wydaje się na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika oraz oceny narażenia zawodowego. Ocenę narażenia zawodowego, odnosi się m.in. do sposobu wykonywania pracy, a więc określenia stopnia obciążenia [...]. Do kompetencji organów Inspekcji Sanitarnej – Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego należy natomiast ocena prawna materiału dowodowego wymaganego przez ustawodawcę w treści wyżej wskazanej normy prawnej. Ocena ta dokonywana jest w oparciu o treść przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż zarówno przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne i rozpoznanie medyczne stanowią materiał dowodowy podlegający prawnej ocenie organu, przy czym trzeba podkreślić, iż w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. nr 132, poz. 1115/ i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Bezspornie natomiast mają obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i czy są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione. Bezsporne jest również, iż organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, nie zawierającym przekonywującego uzasadnienia, bądź sprzecznym z przepisami prawa. Dysponując bowiem tak wadliwym orzeczeniem, organ, po myśli § 8 zobowiązany jest wezwać orzeczników do uzupełnienia wydanych orzeczeń w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. W przypadku jednak, gdy orzeczenia lekarskie wydane w sprawie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i są rzeczowo i przekonywująco uzasadnione, a zatem odpowiadają warunkom opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., stanowią podstawę do wydania decyzji uwzględniającej treść tych orzeczeń. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą bowiem rozstrzygać o istnieniu choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w cytowanym rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i jest przekonywująco uzasadnione. Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż w treści karty narażenia zawodowego praca skarżącego uznana została jako praca wykonywana w warunkach nadmiernego [...], a więc w warunkach, w których występowało hipotetyczne narażenie zawodowe. Jednocześnie jednostki orzecznicze, zarówno pierwszego, jak i drugiego stopnia rozpoznały u skarżącego [...]– lecz nie była to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Stwierdziły bowiem, biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonych badań, [...] Jeśli więc obie jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej, a stwierdzone zmiany chorobowe nie odpowiadały żadnej z chorób wymienionych w wykazie – to niekorzystnym dla strony decyzjom nie można zarzucić sprzeczności z prawem. Wbrew zarzutom skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy inspekcji sanitarnej rozpoznające sprawę, w sposób przekonywujący uzasadniły brak możliwości zaliczenia występujących u skarżącego schorzeń do chorób zawodowych w rozumieniu prawa. Trzeba bowiem zauważyć, iż organy te nie kwestionowały występowania u niego [...]. Nie kwestionowali tego również lekarze jednostek orzeczniczych. Odnosząc jednak stwierdzone schorzenia do ujętych w wykazie chorób zawodowych uznały, iż różny jest ich charakter, a tym samym brak jest możliwości stwierdzenia choroby zawodowej. Ponownie należy zauważyć, iż chorobą zawodową jest wyłącznie takie schorzenie, które widnieje w wykazie sporządzonym przez ustawodawcę, a decyzja wydana w tym przedmiocie nie ma cech uznania administracyjnego. Opinie lekarskie jednostek orzeczniczych I i II szczebla były jednomyślne w tym zakresie, a ich uzasadnienie jednoznaczne i logiczne. Powoływanie się przez skarżącego w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze na wyniki i opinie lekarzy uzyskane przez niego prywatnie nie ma dla sprawy istotnego znaczenia, a jego twierdzenie o nabawieniu się w okresie wykonywania pracy zawodowej [...] o charakterze choroby zawodowej pozostaje bez oparcia w zebranym materiale dowodowym sprawy. Zgodnie z poglądem orzecznictwa podzielonym w pełni przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie, wskazanie w przepisach jednostek uprawnionych do stwierdzania choroby zawodowej powoduje, że gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej, opinia innej jednostki służby zdrowia i to nie spełniająca żadnych wymogów formalnych nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005 r. sygn. OSK 1488/04 publ. w LEX 166671/. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego bądź materialnego, a tylko taki wzgląd w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. mógłby stać się przyczyną uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy – działając w granicach właściwości sądu ograniczonej do badania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.