IV SA/Gl 783/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-05-06

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, skarżący korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, to czy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej zasiłku celowego korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA, co czyni jego wniosek w tym zakresie bezprzedmiotowym. Jednocześnie, analiza stanu majątkowego skarżącego, jego dochodów i wydatków związanych z gospodarstwem rolnym, które doznało szkód w wyniku klęsk żywiołowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu na podstawie art. 246 §1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
G. N. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w przedmiocie zasiłku celowego. Wniósł również o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Po wezwaniu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, skarżący przedstawił dane dotyczące swojego gospodarstwa rolnego, jego strat po klęskach żywiołowych oraz wydatków, które przewyższają przychody. Do wniosku dołączono zaświadczenie o przychodach oraz faktury VAT i inne dokumenty potwierdzające wydatki.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego; Pismem procesowym datowanym na 15 marca 2010 r. G. N. wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 30 marca 2010 r. skarżącego wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. G. N. nadesłał rzeczony formularz w dniu 26 kwietnia 2010 r. potwierdzając, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Równocześnie zadeklarował, że gospodaruje samotnie, utrzymuje się z prowadzonego gospodarstwa rolnego, a w skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o powierzchni [...] w stanie wymagającym kapitalnego remontu oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...]. Wnioskodawca zaznaczył, iż w roku 1997 jego gospodarstwo doznało poważnych zniszczeń na skutek powodzi, z kolei w 2006 roku - w następstwie suszy, zaś usuwanie rzeczonych szkód trwa do chwili obecnej. Wraz z wnioskiem przedłożone zostało zaświadczenie z dnia [...] wydane przez Wójta Gminy L., z którego wynika, że przychodowość wspomnianego wyżej gospodarstwa w 2009 r. wyniosła [...]. Skarżący nadesłał nadto faktury VAT oraz inne dokumenty potwierdzające dokonanie wydatków związanych z prowadzeniem rzeczonego gospodarstwa (między innymi podatek od nieruchomości, paliwo rolnicze, energia elektryczna, ubezpieczenie, opał oraz woda), których suma - zgodnie z jego oświadczeniami - przekracza przychód uzyskiwany z tej działalności. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie trzeba wyjaśnić, że przedmiotem skargi G. N. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zasiłku celowego, będącego jednym ze świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wnioskodawca korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jego żądanie w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowe i jako takie nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącego doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, że nie dysponuje on żadnymi zasobami finansowymi ani łatwym do spieniężenia majątkiem. Zważywszy przy tym relację pomiędzy wysokością przychodu uzyskiwanego przezeń z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego (vide: nadesłane zaświadczenie Wójta Gminy L. z dnia [...]) oraz ponoszonymi w związku tą działalnością wydatkami, jak również uwzględniwszy, iż omawiane gospodarstwo doznało poważnych szkód w następstwie klęsk żywiołowych uznano, że uiszczenie kosztów związanych z reprezentowaniem w sprawie przez adwokata przekracza jego możliwości płatnicze i mogłoby go narazić na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło