IV SA/Gl 787/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędzia NSA Szczepan Prax Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008r. sprawy ze skargi F. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nie stwierdził u F. S. choroby zawodowej – [...], wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz.1115). W podstawie prawnej decyzji powołano art. 104 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.jedn. Dz.U. z 1998r., Nr 90, poz. 106 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż z orzeczeń lekarskich wystawionych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wynika, że u pracownika nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – [...]. Dolegliwości zgłaszane przez zainteresowanego wymienione jednostki medyczne powiązały ze zmianami zwyrodnieniowymi, nie widząc źródła ich powstania w warunkach jego pracy. Z uwagi na nie rozpoznanie choroby zawodowej przez dwie kompetentne placówki diagnostyczne nie było podstaw do jej stwierdzenia. W odwołaniu od powyższej decyzji F. S., działając przez pełnomocnika, nie zgadzając się z otrzymaną decyzją oraz zarzucając jej błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jej podstawę, domagał się zmiany zaskarżonej decyzji i stwierdzenia u niego choroby zawodowej. W jego przekonaniu wyłączną podstawą braku orzeczenia choroby zawodowej jest orzeczenie uczestniczących w sprawie jednostek medycznych. Wyjaśnił, że do orzeczeń tych jednostek zgłaszał liczne wątpliwości i zastrzeżenia, które jednak zostały całkowicie pominięte. Po rozpoznaniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest rozpoznanie, przez kompetentną placówkę diagnostyczną, jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą zawodową. W przedmiotowej sprawie postępowanie epidemiologiczne wykazało, że F. S. pracował w latach [...] w Kopalni Węgla Kamiennego "A" w R. jako [...] i [...], gdzie był eksponowany na [...] o oddziaływaniu miejscowym, a zatem pracował w warunkach potencjalnego ryzyka powstania [...]. Jednakże dwie medyczne kompetentne placówki diagnostyczne nie rozpoznały u F. S. choroby zawodowej- [...], wymienionej w pozycji nr [...] wykazu chorób zawodowych. Na podstawie przeprowadzonych badań lekarze specjaliści w swoich orzeczeniach (Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - z dnia [...] r. a Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] r. oraz [...] r.) wykluczyli u zainteresowanego istnienie [...]. Przeprowadzone badania diagnostyczne i konsultacje medyczne potwierdziły opinie, że nie ma podstaw do rozpoznania [...] zarówno w postaci [...] jak i [...], natomiast zgłaszane dolegliwości mają związek z uogólnionymi zmianami zwyrodnieniowymi. Wobec wątpliwości przestawianych przez zainteresowanego, lekarze poddali go szczegółowej diagnostyce i obserwacji szpitalnej nie znajdując jednak podstaw do zmiany zaprezentowanych w sprawie orzeczeń. Wyjaśnili, że badanie EMG jest badaniem pomocniczym i nie jest rozstrzygającym w diagnostyce [...]. W postaci [...] najczęściej obserwuje się [...], podczas gdy u zainteresowanego dominują [...]. W postaci [...] zmiany chorobowe dotyczą zawsze [...]. Reasumując podkreślili, że przeciwko rozpoznaniu wnioskowanej choroby przemawiają ujemne wyniki badań oceniających [...]. Dodali także, ze [...] mają charakter [...] ,czyli są następstwem zaawansowanych zmian [...], natomiast nie pozostają w związku przyczynowym z pracą w narażeniu na [...]. Wobec jednoznacznego stanowiska jednostek medycznych właściwych w sprawie, powołanych zgodnie z zapisem § 5 rozporządzenia wykonawczego, które nie rozpoznały wnioskowanej choroby brak jest podstaw do stwierdzenia wymienionej choroby zawodowej, co skutkować musiało przedmiotową odmową. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach działający przez pełnomocnika F. S. nie zgadzając się z powyższą decyzją, domagał się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania, zarzucając tej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego – tj. § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., wobec oparcia rozstrzygnięcia na podstawie niepełnego materiału dowodowego wskutek pominięcia wniosków skarżącego o dopuszczenie opinii biegłych z zakresu neurologii i chirurgii naczyniowej a także naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 Kodeku postępowania administracyjnego – w wyniku nie przeprowadzenia wnioskowanego postępowania dowodowego a także art. 78 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – w związku nieuwzględnieniem słusznych żądań strony w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego. Zarzucił orzekającym w sprawie organom administracyjnym niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, gdyż w jego ocenie wnioskowane schorzenie u niego występuje. Niezrozumiałe jest tylko dlaczego w opiniach medycznych orzekające w sprawie jednostki wydały negatywne w tej sprawie opinie. Podnosząc, iż w sprawie pozostały niewyjaśnione wątpliwości, zauważył, że powinny być one wyjaśnione w ponownym postępowaniu przez kompetentnych lekarzy specjalistów. Nie godząc się z samoistnym powstaniem stwierdzonego schorzenia, uznał, ze jego skarga jest w pełni zasadna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska, podtrzymał argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Wyłącznie zatem w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd administracyjny kontrolujący daną decyzję władny jest ją wzruszyć. Bierze przy tym pod uwagę zarzuty zawarte w skardze, a także bada sprawę z urzędu, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśnić także trzeba, iż sądom administracyjnym nie została przyznana kompetencja do samodzielnego merytorycznego orzekania w sprawach praw i obowiązków stron. Na podstawie ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej prowadzą organy inspekcji sanitarnej, które rozstrzygają o istnieniu choroby zawodowej u pracownika, bądź stwierdzają jej brak. Oceniając legalność zapadłych w sprawie decyzji w tych granicach nie sposób dostrzec naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając opisane wyżej decyzje organy sanitarne działały zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśniły sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, przeprowadzając wymagane i potrzebne dowody. Nadto właściwie oceniając ich wiarygodność, dokonały pełnych i poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczyniły wszechstronne rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywowały. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia też wątpliwości co do jej zgodności z powołanym przepisem prawa materialnego. Przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem i warunkami wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym". Ocenę narażenia zawodowego, odnosi się m.in. do sposobu wykonywania pracy, a więc określenia stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz rodzajem i ilością czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie narządów. Jak wynika z brzmienia wskazanej normy prawnej, chorobą zawodową nie jest każde schorzenie, na które zapada pracownik w trakcie wykonywania pracy, lecz tylko takie schorzenie, które wymienione zostało w wykazie chorób zawodowych, a nadto którego etiologia związana jest z warunkami pracy. Organ odwoławczy trafnie przyjął w swojej decyzji, że F. S. w czasie zatrudnienia pracował w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania choroby zawodowej. Jednakże kompetentne jednostki medyczne nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej. Z treści § 5 ust. 1 powołanego powyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wprost wynika, iż jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych, a w odniesieniu do pracowników kolejowych - oddziały i poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia. Zatem nie wszystkie jednostki służby zdrowia, a tylko te wymienione w powyżej zacytowanym przepisie prawa są uprawnione do wydawania orzeczeń w sprawach chorób zawodowych. Dokonując analizy rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że uprawnione, po myśli wskazanego powyżej przepisu, medyczne jednostki diagnostyczne, a mianowicie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. – Poradnia Chorób Zawodowych w S. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., dysponując niezbędnymi dokumentami postępowania epidemiologicznego oraz dokumentacją medyczną, wydały orzeczenia, (w dniu [...] r. – pierwsza instancja oraz w dniu [...] r. – druga instancja) w których nie rozpoznały choroby – [...], czyli choroby umieszczonej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. W orzeczeniu pierwszej instancji lekarze specjaliści w wyniku wszechstronnych badań i konsultacji stwierdzili brak podstaw do rozpoznania [...], zaś zgłaszane dolegliwości, w ocenie lekarzy, mają podłoże [...]. W orzeczeniu drugiej instancji – Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego – wyjaśniono, że w wyniku przeprowadzonej obserwacji klinicznej oraz szerokiej diagnostyki ukierunkowanej na wykrycie ewentualnych następstw zdrowotnych narażenia zawodowego na [...] nie znaleziono podstaw do rozpoznania [...], zarówno w postaci [...] jak i [...]. Wskazano, że wyniki przyprowadzonych badań ortopedycznych, radiologicznych i neurologicznych nie są charakterystyczne dla wymienionego schorzenia. W dodatkowej opinii uzupełniającej Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego potwierdził wcześniej zajęte stanowisko, podkreślając, że zgłaszane dolegliwości zainteresowanego są następstwem zaawansowanych zmian [...] i nie pozostają one w związku przyczynowym z pracą w narażeniu na [...]. Opierając się na powyższych orzeczeniach lekarskich organy administracyjne obu instancji nie stwierdziły u skarżącego choroby zawodowej. Zatem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są prawidłowe z uwagi na dokonane przez uprawnione jednostki diagnostyczne rozpoznanie – nie występowanie u skarżącego choroby zawodowej – [...]. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powyższe postępowanie zgodne jest z obowiązującym prawem. Podkreślić należy, że orzeczenia lekarskie wydane w sprawie po wyczerpujących badaniach (także obserwacji szpitalnej) i konsultacjach przez lekarzy różnych specjalności wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i zastosowania nowoczesnych metod badawczych są rzeczowo oraz przekonywująco uzasadnione. Nadto podkreślić wypada wysokie doświadczenie zawodowe autorów tych orzeczeń. Odpowiadają zatem warunkom opinii w rozumieniu art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i stanowią należytą podstawę do wydania decyzji uwzględniającej treść tych orzeczeń. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą bowiem rozstrzygać o istnieniu choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w cytowanym rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i jest przekonywująco uzasadnione. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie toczącej się w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej dokonywana jest przez organ inspekcji sanitarnej przy uwzględnieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wbrew zarzutom skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy inspekcji sanitarnej orzekające w sprawie, dopełniły swoich obowiązków wynikających z wymienionych wyżej przepisów procedury administracyjnej i przeprowadziły postępowanie w sposób wyczerpujący. Decyzje swoje oparły na szeroko uzasadnionych opiniach kompetentnych i właściwych w sprawie jednostek medycznych, w sposób przekonywujący uzasadniając brak możliwości stwierdzenia u zainteresowanego choroby zawodowej, wobec faktu, iż występująca u skarżącego choroba nie jest chorobą zawodową w rozumieniu prawa. Wypada przy tym zauważyć, iż organy inspekcji sanitarnej nie kwestionowały występowania u skarżącego choroby, nie wykluczali tego także lekarze jednostek orzeczniczych, odmawiając jednak istniejącym dolegliwościom charakteru choroby zawodowej, z uwagi na brak związku przyczynowego pomiędzy warunkami zatrudnienia a zgłaszanymi dolegliwościami. Zatem decyzja wydana w tym przedmiocie nie ma cech uznania administracyjnego. Opinie lekarskie jednostek orzeczniczych pierwszej i drugiej instancji oraz opinia uzupełniająca były jednomyślne w tym zakresie, ich uzasadnienie jednoznaczne, logiczne i spójne. W zakresie wniosków zgłaszanych przez skarżącego, czy to w postępowaniu administracyjnym, czy to w skardze a dotyczące potrzeby wypowiedzenia się w sprawie lekarzy specjalistów, wypada podkreślić, iż organy sanitarne postępując zgodnie z przepisami wskazywanego powyżej rozporządzenia wykonawczego wyczerpały w sprawie przewidziany tryb postępowania orzeczniczego – dwuinstancyjność. Orzeczenia lekarskie wydane w sprawie, szczególnie orzeczenie uzupełniające organu drugiej instancji, zawierają opis stanu zdrowia skarżącego oraz wyczerpującą argumentację potwierdzającą brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego. Polemikę skarżącego z wywodami zawartymi w tych orzeczeniach można uznać za gołosłowną. Nie została ona poparta stosownymi wynikami badań, a te wskazywane przez skarżącego zostały przez orzekających w sprawie lekarzy orzeczników ocenione jako mało istotne w rozpatrywanej sprawie. Wniosek o powołanie w sprawie opinii biegłych - innych lekarzy specjalistów, należy uznać za niedopuszczalny, a to z powodu podanego już powyżej faktu, iż w postępowaniu w zakresie chorób zawodowych obowiązuje precyzyjnie określona procedura. Aktualne przepisy w tej materii są konkretne, jednoznaczne i rygorystyczne i nie powalają na swobodę zarówno w zakresie oceny charakteru schorzenia, jak i trybu postępowania. Wyrazem tego stanu rzeczy jest przede wszystkim ścisłe określenie właściwych placówek diagnostycznych oraz przyznanie orzeczeniu wydanemu w wyniku ponownego badania (§ 5 ust. 3 wymienianego rozporządzenia) przymiotu ostateczności. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne prowadzenie dalszych dowodów mających wykazać charakter schorzenia, w tym dalszych dowodów z opinii innych jednostek medycznych, a uzupełnienie badań i ostatecznego wyniku placówki drugiego stopnia, poza szczególnymi przypadkami, jest wykluczone. W konkluzji należy stwierdzić, iż organy inspekcji sanitarnej, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszyły prawa materialnego ani, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, prawa procesowego. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalono skargę. . .