IV SA/Gl 788/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2011-10-18

Skład orzekający: Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, gdy strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji materialnej i nie wskazała źródeł utrzymania, pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji materialnej, nie przedłożyła dokumentów potwierdzających koszty utrzymania ani nie wskazała źródeł dochodu, co jest niezbędne do spełnienia przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Brak wykazania tych okoliczności skutkuje brakiem podstaw do uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący M.R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powołując się na swoją niepełnosprawność i brak środków do życia. Pomimo wezwań sądu, skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną ani źródeł utrzymania, a jego oświadczenia sugerowały nielegalne źródła dochodu. Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, a sąd rozpoznał sprawę po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz-Kunicka, , , po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...]r. M.R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu [...]. Ponadto oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni [...]m² oraz że nie posiada zasobów pieniężnych, przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro, ani nieruchomości. Wskazał również, że od marca 2010 r. nie jest mu wypłacany zasiłek stały z pomocy społecznej, ponieważ nie wpuszcza do swojego mieszkania pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Z. i oświadczył, że "przeżył z kradzieży". Do wniosku dołączył między innymi zaświadczenie z dnia [...]r., potwierdzające, że był objęty pomocą społeczną w formie zasiłku stałego do marca 2010 r. Następnie zarządzeniem z dnia 10 sierpnia 2011 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał skarżącego do wskazania m.in. miesięcznej wysokości kosztów utrzymania oraz nadesłania stosownych faktur VAT, paragonów i dowodów wpłaty oraz do wskazania źródeł utrzymania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie M.R. nadesłał kserokopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...]r. o odmowie wydania zaświadczenia o dochodach za rok 2010, z którego wynika, że skarżący nie składał zeznania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Równocześnie M.R. nadesłał kserokopię doniesienia na siebie do Prokuratury Rejonowej w Z. z dnia [...]r. oraz kserokopię postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Z. z dnia [...]r. o umorzeniu dochodzenia przeciwko skarżącemu. Jednakże pomimo wezwania zarządzeniem Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący nie wskazał miesięcznej wysokości kosztów jego utrzymania i nie przedłożył żadnych dokumentów na okoliczność wysokości tych kosztów; faktur VAT, paragonów i dowodów wpłaty oraz nie wskazał źródeł utrzymania. Postanowieniem z dnia 14 września 2011 r. Referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach odmówił M.R. przyznania prawa pomocy, wskazując, że nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, iż nie zgadza się na odmowę zagranicznej pomocy prawnej i oświadczył, że "żyje z kradzieży". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Według art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Natomiast na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto zgodnie z art. 244 § 1 Pp.s.a., prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W przedmiotowej sprawie, rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy zostało ograniczone do kwestii ustanowienia adwokata, gdyż na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z uwagi na wniesienie sprzeciwu od postanowienia Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 września 2011 r., wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlegał ponownemu rozpoznaniu. Zgodnie z cytowanym wyżej art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skarżącego obciążał ciężar wykazania, że występują okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast w przedmiotowej sprawie – pomimo wezwania zarządzeniem Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 sierpnia 2011 r. - skarżący nie wskazał miesięcznej wysokości kosztów utrzymania, nie przedłożył faktur VAT, paragonów i dowodów wpłaty dokumentujących wysokość tych kosztów, ani też nie wskazał źródeł utrzymania. Co więcej – odnośnie tej ostatniej kwestii złożył oświadczenie świadczące o zlekceważeniu wezwania Sądu (oświadczając, że "przeżył z kradzieży"). Wobec tego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło